رایج ترین عوامل پیری بافت ها کدامند؟
پیری به معنای از دست دادن تدریجی توانایی دستگاههای بدن در برابر شرایط محیطی، افزایش بروز بیماریها و در نهایت وقوع مرگ تعریف شده است
به گزارش افکار نیوز به نقل از باشگاه خبرنگاران، از طرف ديگر پيري در زيستشناسي و فيزيولوژي به معني كاهش روند تجزيه و تحليل اطلاعات در سلول و تغييرات تدريجي پاسخهاي تطابقي هومئوستاتيك بدن است.
پیر شدن به علت یک تغییر ناگهانی در اعمال فیزیولوژیک بدن نیست بلکه نتیجه تغییرات تدریجی است که طی سالهای متمادی به وجود میآید. پیری در سلولهایی که تکثیر نمیشوند مانند سلولهای عضلات و اعصاب بسیار بارزتر است، زیرا در بافتی که سلولهایش قابل تکثیرند، سلولهای جدید به طور دائم تولیدشده و محل سلولهای مرده را اشغال میکنند.
سلول در جریان رشد و فعالیتش به طور مرتب اطلاعات ژنتیکی از درون خود برای سنتز مواد پروتئینی دریافت میکند. هر عمل یا عاملی که روند انتقال این اطلاعات را مختل کند، سبب بروز اختلال در اعمال سلول میشود.
به گفته متخصصان اشتباهاتی در رسیدن اطلاعات ژنتیکی میتواند از طرق تشعشع و جهش و غلطخوانی رمزها و تشکیل پیوندهای شیمیایی نابجا و… صورت گیردآثار پیری بر اعمال فیزیولوژیک بدن بافت ماهیچهای: حدود ۳۰ سالگی کوچک شدن تدریجی حجم عضلات اسکلتی و رفلکسهای عضلات کاهش مییابند. اثر پیری روی عضلات اسکلتی بهدو دلیل است:
کاهش کلسیم استخوان: کاهش میزان کلسیم در خانمها از ۳۰ سالگی شروع میشود و با کاهش غلظت استروژن در سنین ۴۵ ۴۰ سالگی شدت مییابد و در آقایان فقدان کلسیم معمولا بعد از۶۰ سالگی شروع میشود
کاهش میزان تولید پروتئین: که در نهایت باعثعدم تعادل در ترکیبات ماتریس استخوان میشود. لذا در افراد پیر استخوانها تمایل بیشتری به شکستن دارند و نیز دیرتر جوش میخورند / پوست: اگرچه پوست مدام پیر میشود، اما اثرات بارز آن تا وقتی که سن به ۴۰ برسد آشکار نیست. تغییرات به دست آمده در پوست عبارتند از: کاهش تعداد فیبرهای کلاژن و فقدان الاستیسیته فیبرهای الاستیک و تجمع آنها به صورت تودههای حجیم که باعثچروک پوست میشود، کاهش تعداد فیبروبلاستها و آتروفی غدد سباسه و افزایش نفوذپذیری و سفت و ضخیم شدن عروق خونی در درم و فقدان چربی زیر پوست و کاهش تعداد ملانوسیتهای
فعال که باعثموی خاکستری و پیگمانتاسیون غیرطبیعی پوست میشود.
معمولا پوست پیر نازکتر از پوست جوان است. پوست پیر دیر خوب میشود و در برابر شرایط مرضی متعدد مانند سرطان پوست و خارش زونا و… حساستر است.
قرار گرفتن در برابر اشعه ماوراءبنفش خورشید به مدت طولانی روند پیر شدن پوست را تسریع میکند / دستگاه تنفس: با پیشرفت سن، راههای هوایی و بافتهای مجاری هوایی خاصیت الاستیسیته خود را از دست داده و ضخیم میشوند در نتیجه ظرفیت ریوی ششها کاهش یافته و در ۷۰ سالگی به ۳۵ درصد نزول میکند.
تغییرات به دست آمده در دستگاه تنفس موجب کاهش اکسیژن خون و کاهش فعالیت ماکروفاژهای کیسههای هوایی و تضعیف اثر مژهای مجاری هوایی میشود. بنابراین در سنین پیری افراد به ذاتالریه، برونشیت، آمفیزم و اختلالات دیگر ریوی حساسترند.
دستگاه گردش خون: فقدان قابلیت کشش آئورت، کاهش اندازه تار ماهیچه قلب، فقدان تدریجی قدرت انقباض عضله قلب، کاهش برونده خون توسط قلب، کاهش حداکثر ضربان قلب، افزایش پرفشاری خون، افزایش میزان کلسترول خون با افزایش سن، کاهش میزان HDL، افزایش شیوع بیماری شریان کرونری، سفت شدن شریانها، تجمع کلسترول در شریانها(بخصوص شریانهای مغز) در ۸۰ سالگی، کاهش ۲۰ درصدی جریان خون مغزی و کاهش ۵۰ درصدی جریان خون کلیوی همان فرد نسبت به سن ۳۰ سالگی ازجمله تغییرات در دستگاه مزبور است.
دستگاه گوارش: کاهش مکانیسمهای ترشحی، حرکات ماهیچههای دستگاه گوارش، فقدان قدرت بافت ماهیچهای و ساختمانهای کمکی آن، تغییر دررهایی هورمونها، کاهش پاسخ به حسهای داخلی و حس درد ازجمله تغییرات این دستگاه است.
تغییرات خاصی مانند کاهش حساسیت به تحریکات دهانی، فقدان حس چشایی، فتق، سرطان مری، ورم معده، زخم معده و سرطان معده رخ میدهد.
زخمهای رودهای، آپاندیسیت، سوءجذب و سوءهضم از تغییرات روده کوچک و یبوست، سرطان راست روده و هموروئید نیز از تغییرات روده بزرگ هستند.
بروز مشكلات در عمل بلع با افزايش سن به عنوان يك مساله عمده در افراد مسن مطرح است. مطالعات راديولوژيكي در گروه ۵۶ نفره از بيماران بدون علامت با ميانگين نسبي ۸۳ سال نشان داد فقط ۱۶ درصد افراد داراي الگوي طبيعي بلع بودهاند در ۶۳ درصد موارد ناهنجاريهايي از قبيل اشكال در كنترل و تحويل توده بلعيده شده به دنبال عمل بلع مشاهده شده است.