درباره سفیدآب چه میدانید؟!
ساختار سنتی " سفیدآب " یا " روشور " چیزی بیش از ترکیب گل سفید و نخاع برخی جانوران نیست.
: این عامل یعنی دارابودن روغن آن هم از نوع حیوانی(دارای درصد چربی بیشتر) خود، گاه نقطه قوّت آن و گاه نقطه ضعف و موجب مردود دانستن استفاده از این فرآورده شمرده میشود.
کاربرد سنّتی
استفاده این فرآورده منحصر به هنگام استحمام نیست بلکه در گذشته، به همراه سرخاب، سرمه، حنا، وسمه، زرک و غالیه یکی از ستونهای هفت گانه بَزَک(آرایش سنّتی زنانه در ایران) بوده است و به سبب همین همراهی همیشگی، اصطلاح " سرخاب سفیداب " به فرهنگ عامّه پارسی وارد شد که اشاره به ادوات و لوازم آرایش زنانه دارد و سرخاب سفیداب کردن، به معنای آرایش کردن بانوان به کار میرود.
البتّه سفیداب در مقام یک فراورده صرفاً آرایشی و فارغ از کاربرد متداول آن یعنی پاک کنندگی، دارای تعریفی مجزا و اندکی متفاوت نیز هست که عبارت است از گَرد سفیدی که زنان برای آرایش و سفیدکردن بر پوست صورت خود میمالند.
تولید صنعتی
امروز بر پایه سفیدآب، شامپوهایی تولید و در بازار ایران به فروش میرسند اما خود این فرآورده تا به امروز به همان شیوه سنتی تولید و عرضه شده است و هیچ گونه پیشرفتی چه به لحاظ فرمولی و چه از نظر کیفیت عرضه و بسته بندی نداشته و از جمله فراوردههای صنعتی بسیار ابتدایی و تا حدودی در دست فراموشی است.
" معصومه ویک " کارشناس ایرانی پوست و زیبایی در سالیان اخیر در پی یک سلسله بررسیهای آزمایشگاهی و دستکاری در ترکیب و نیز نوآوری در بستهبندی و بازاریابی، موفّق به تولید و عرضه فرآوردهای بر پایه سفیدآب سنتی ایرانی، با نام تجاریِ BOA در بازار لوازم آرایشی و بهداشتی آمریکا شده است.
موارد منفی
در کنار دیدگاههای مثبت در مورد خواص این فراورده سنتی(بخشیدن لطافت و شفافیت به پوست به واسطه زدودن سلولهای مرده سطح آن) و توصیه به استفاده از آن به شیوههای گوناگون و به جای ماسکها و لایهبردارهای شیمیایی این اظهار نظر نیز عنوان شده است که سفیدآب و استفاده از آن نه تنها فایدهای در بر ندارد بلکه میتواند موجب انتقال بیماری تب مالت شود و بر این اساس استفاده از سفیدآب را عملی غیر علمی توصیف کرده و از انجام آن به ویژه به شکل مرسوم در ایران(به وسیله کیسههای خشک و ضخیم حمام) مخصوصاً برای کودکان و نوجوانان و باز به طور ویژه در مورد پوست صورت، منع مینماید.
سفیدآب قلع
سپیدآب اَرزیر یا سفیدآب ارزیز یا سپیداب قلع، از رنگهای غیرشفاف و حاجب ماوراء است و به جای رنگ سفید به کار میرود. این سپیدآب در بسیاری از منابع به اشتباه با سپیداب شیخ(نام دیگر سپیداب سرب) یکی انگاشته شدهاست.
در کتاب بیان الصناعات، در مورد ساخت سفیدآب ارزیز آمده: بستاند یک وقیه ارزیز و بگدازدش و مثقالی سرمه سوده با وی بیامیزد و چندان رهاش کند که مرده شود. پس بیرونش آرد و به آب نمک وی را بساید و زان پس بجویدش یعنی آب بر وی ریزد و زمانی رهایش کند. چون آب صافی شود آب را بر وی همی ریزد، باری چند همچنین کند تا شسته گردد و چون خشک شود، بستاند از وی چندان که خواهد و همچند وی ژیوه با وی بیامیزد و هر دو را به هم نیک بساید. پس شیشه را به گل حکمت محکم بینداید و آن داروی سوده در وی کند و سه شبانروز بر آتش نرم بریانش کند، پس از آن بیرونش آورد و به آب نمک وی را بسایدتا سپید و پاکیزه گردد چون
خشک شود.