نویسنده: ابراهیم اخوی
جوان و ارتباط با خدا
برتری جوان عابدی که در جوانی خود، ره بندگی پیش گرفته، بر پیری که در بزرگ سالی به عبادت روی آورده، همچون برتری فرستادگان الهی بر دیگر مردمان است.
اسلام، نرمافزار جامع
وقتی درباره موضوعی دنبال نرم افزار مناسب میگردید، یکی از مهم ترین ملاکها کامل و جامع بودن آن نرم افزار است. این قانون عقلی در بسیاری از انتخابهای ما نقش دارد. به همین دلیل، در انتخاب سبک زندگی و رسیدن به سعادت نیز، در پی کاملترین روشی هستیم که آخرین نسخه از آن صادر شده باشد. این سبک پیشنهادی خداوند، در برنامهای به نام «دین اسلام» طراحی و در اختیار همگان نهاده شده است. مراحل آزمایشی و نیز آگاهی از اصلی و فراگیر بودن این برنامه قرنهاست که سپری شده و مردمان فراوانی از سراسر جهان تاکنون به شناخت این برنامه توفیق یافتهاند، از مشتریان جدی و کاربران همیشگی
این نرم افزار هستند.
توجه به همه نیازها
از ویژگیهای برنامه اسلام، توجه به همه نیازهای کاربران است. بی گمان ما در رفتار، شناخت و هیجانهای خود با راهکارهایی روبهرو هستیم که از تسلط و آگاهی کامل برنامه نویس و طراح این نسخه خبر میدهد. خداوند که آفریدگار انسان است، با دانش مطلق خود درباره نیازهای بندگان خویش، تمام جنبههای فردی و اجتماعی ما را در این برنامه نهایی پیش بینی و اعلام کرده است. یکی از این ویژگیهای برجسته، توجه کردن به نیازهای معنوی است. همان گونه که شما برای به روز کردن برخی از برنامهها به شبکه اصلی میپیوندید، بندگان خدا هم
برای به روز شدن و توانمندی برای حرکت در مسیر پیشنهادی سعادت، به برقراری ارتباط با او نیازمندند و این ارتباط، در برنامه گنجانده شده است. دامنه ارتباط، نامحدود و سرعت آن محاسبه نشدنی است. میزان دریافتی شما از این ارتباط هم باور نکردنی است. هیچ محدودیت مکانی برای ارتباط وجود ندارد و از سوی سرویس دهنده، هیچ گاه تماس قطع نمیشود. همان گونه که با داشتن برخی از نرم افزارهای جانبی و امکانات سخت افزاری میتوانید شرایط ارتباطی بهتری را برای خود به وجود آورید، در این برنامه هم برخی از مکانها مانند مسجد، مکانهای زیارتی و نیز برخی از زمانها مانند وقتهای نماز،
مناسبتهای مذهبی و معنوی چون عید قربان، عید غدیر، ماه رمضان، شبهای قدر و دیگر شرایط مانند داشتن اطلاعات بیشتر درباره مرکز ارتباط(خدا شناسی)، تمرکز در ارتباط با عنوان رسمی «حضور قلب» و آگاهی از مسیر ارتباط(خدا شناسی)، میتواند در بهبود ارتباط، نقش بسزایی داشته باشد.
فرصتها و فراستها
هوشمندی، به یک معنا استفاده از موقعیتها و سازگارشدن با شرایط است. فرصتهای معنوی موجود در روزهای سال، موقعیتهایی هستند که در آموزههای دینی به شکارآنها ترغیب شدهایم؛ روزهایی که میتوانند حس و حال بهتری را برای ارتباط با خدا در ما پدید آورند. در روایتی از امام علی(ع) نمونهای از این پیشنهاد دیده میشود، آنجا که میفرماید:
خوش دارم که انسان، سالی چهار شب را وقف عبادت خدا کند: شب عید فطر، شب عید قربان، شب نیمه شعبان و شب اول رجب.(۱)
شب هنگام به دلیل برخورداری بیشتر از آرامش و نبود دغدغههای مادی و نگرانیهای کاری، زمان بهتری برای بهرهوری معنوی است. از این رو، در بسیاری از روایتها به مسئله شب زنده داری سفارش میشود. همچنین، در آموزههای دینی درباره بهرهوری از جوانی و شرایط ویژه آن برای شناخت و رسیدن به خداوند تشویقهای ارزنده الهی در نظر گرفته شده است.
شهره شهر آسمان
جوانی، دورهای سرشار از نیازها و خواهشهاست. جوان مانند مشتری یک نمایشگاه بزرگ است که غرفههای متعدد در آن رخ مینماید. دراین میان، انتخاب غرفهای خاص که برای رسیدن به نیازهای خود، مناسب و مطمئن باشد، کاری دشوار و نیازمند آگاهی و تصمیم استوار است. زمانی که جوان از دل همه خواهشها بیرون میآید و چون جوانهای در دل سنگهای ستبر سر میکشد، شهره شهر آسمان میشود و مدال افتخار، از سوی آفریدگار به گردن میآویزد.
پیامبر خدا(ص) که خود در جوانی فاتح این مدال زرین بود، چنین خبر میدهد:
خداوند متعال به وجود جوان عبادت پیشه، بر فرشتگان مینازد و میفرماید: بنگرید این بنده مرا! به خاطر من از شهوت و خواسته خویش دست کشیده است.(۲)
همچون پیامبران
پیامبران، برگزیدگان خدا هستند. انسانهای برجستهای که در زندگی خود را به شناسایی دین پروردگار و اجرای آن در میان افراد بشر سپری کردند؛ فداکارانی که با تحمل مشکلات فراوان، کوشیدند تا از بدبختی همنوعان خویش جلوگیری کنند. اکنون که آخرین پیامبرخدا نیز برگزیده شده و بر همگان منت گذارده، میتوان امیدوار بود که با پیش گرفتن روشهای پیشنهادی آن بزرگواران، خود را به خداوند متعال نزدیک کرد. یکی از این روشها که در آموزههای اسلامی یاد شده، جدی گرفتن مسائل معنوی و ارتقای ارتباط با خداوند در قالب عبادت است.
پیامبر خدا(ص) در این زمینه میفرماید:
برتری جوان عابدی که در جوانی خود، ره بندگی پیش گرفته، بر پیری که در بزرگ سالی به عبادت روی آورده، همچون برتری فرستادگان الهی بر دیگر مردمان است.(۳)
از ادعا تا اثبات
در زندگی بارها تفاوت میان ادعا با اثبات را تجربه کردهایم. ممکن است خود را بسیار موجه نشان دهیم و در پس نقاب شخصیت، مخفی شویم، ولی زمانی که نوبت به امتحان میرسد، همه این پردهها کنار میروند.
چه خوش است تا محک تجربه آید به میان
تا سیه روی شود هرکه در او غش باشد
حافظ
اگر یکی از دوستان شما همیشه میگوید که میتوان به من اعتماد کنی و هر وقت کاری داشتی، من هستم، آن هنگام که با نیاز جدّی شما روبهرو میشود، زمان مناسبی است تا با اقدام خود، دوستی یا تظاهر به آن را به شما ثابت کند. ما در نوع ارتباط با خداوند نیزاین گونهایم؛ اگر توانستیم از عهده همه مانعها برآییم و بندگی و رضای او را مقدّم بداریم، با مهر تأیید خداوند روبهرو میشویم. پیامبر خدا(ص) میفرماید:
محبوب ترین خلایق نزد خداوند عزوجل، جوان نورسته خوش سیمایی است که جوانی و زیبایی خود را برای خدا و در راه طاعت او بگذارد. خداوند رحمان به وجود چنین جوانی بر فرشتگانش مینازد و میفرماید: این است بنده راستین من.(۴)
همچنین در صحیفه ادریس آمده است:
خوشا آنان که از روی عشق مرا پرستیدند و مرا معبود و پروردگار خود گرفتند، به خاطر من شبها نخوابیدند و روزها کوشیدند و این نه از روی ترسی بود و نه از بهر امیدی، نه از هراس دوزخی بود و نه به طمع بهشتی، بلکه به سبب محبت راستین و اراده بی شائبه و بریدن از همه چیز و دل بستن به من بود.(۵)
ویتامین بندگی
یکی از روان شناسان مینویسد:
ما ۱۰ مخزن عشق داریم که با تهی شدن هر یک، احساس کمبود و نگرانی، وجود ما را فرا میگیرد و با داشتن همه آنها احساس خوشبختی و موفقیت میکنیم. عشقی که از سوی خداوند دریافت میکنیم، به همراه رابطهای که با او به شکل عبادت
داریم، از مهم ترین مخازنی هستند که پر بودن آنها میتواند احساسات مثبتی را در ما ایجاد کند.(۶)
همچنین در تورات چنین آمده:
ای پسرآدم! برای عبادت من زمان قرار ده تا دلت را از بی نیازی آکنده سازم و تو را به خواستهات وانگذارم و بر من است که در نیازمندی را به روی تو ببندم و دلت را از ترس خود لبریزسازم. اگر خود را وقف عبادت من نسازی، دلت را از گرفتاری به دنیا پر میکنم. سپس در نیاز را به رویت نبندم و تو را به خواستهات واگذارم.(۷)
پیش نیازهای معنوی
برای گذراندن برخی از واحدهای درسی، شرط پیش نیاز گذاشته میشود. این کار به منظور برخوردار شدن از آمادگی اولیه برای درک و فراگیری بهتر از دانشی است که در آن درس خواهد آمد. به همین ترتیب، ما انسانها در رفتارهای خود نیز گاهی به مقدماتی نیاز داریم. مثلاً برای موفقیت در اجتماع نیازمند فراگیری مهارتهای ارتباطی هستیم. در راه رشد معنوی و ارتقای درجه بندگی نیز سفارشهایی در دین اسلام آمده که آگاهی از آن، ما را در پیمودن موفقیت آمیز این راه یاری خواهد رساند. در حدیثمعراج آمده است:
ای احمد! آیا میدانی که بنده چه وقت مرا بندگی میکند؟ عرض کرد: نه، ای پروردگار من. فرمود: هر گاه هفت خصلت در او فراهم آید: پارسایی و ورعی که مانع او از حرامها شود و سکوتی که او را از سخنان بیهوده باز دارد و ترسی که هر روز بر گریه او بیفزاید و شرمی که در خلوت و تنهایی از من داشته باشد و خوردن به اندازه ضرورت داشتن دنیا به سبب دشمنی من با آن و دوست داشتن نیکان به این علت که من آنان را دوست میدارم.(۸)
خوشا به حال این جوان
امام صادق(ع) نقل میکند: روزی رسول خدا(ص) نماز صبح را با مردم خواند. بعد از نماز چشمش به جوانی در مسجد افتاد که چرت میزد و سرش پایین میافتاد،
رنگی زرد و بدنی نحیف و چشمانی گود افتاده داشت. پیامبر خدا(ص) به او فرمود: چگونهای؟ عرض کرد: ای رسول خدا! من به یقین رسیدهام. حضرت از گفته او تعجب کرد و فرمود: هر یقینی را حقیقتی است. حقیقت یقین تو چیست؟
گفت: ای رسول خدا! همین یقین من است که اندوه به جانم افکنده و شبم را به شب زندهداری(عبادت) و روزهای گرمم را به تشنگی(روزهداری) کشانده است و نفس من به دنیا و آنچه در آن است، بی رغبت گشته است تا آنجا که گویی عرش پروردگارم را میبینم که برای رسیدگی به حساب برپا شده و مردم برای حساب گرد آمدهاند و من نیز در میان آنها هستم….
رسول خدا(ص) به اصحاب خود فرمود: این، بندهای است که خداوند دلش را به[نور] ایمان روشن ساخته است. سپس به او فرمود: به این حال خود پایدار باش! جوان عرض کرد: ای پیامبر خدا! دعا کن خداوند شهادت در رکاب شما را روزی من فرماید. رسول خدا(ص) برای او دعا کرد. پس از مدتی در جنگی همراه پیامبر بیرون رفت و بعد از نه نفر به شهادت رسید.(۹)
پی نوشت ها:
۱. محمد محمدی ری شهری، میزان الحکمه، ج۵، ص۴۲۷، ح۹۱۴۹.
۲. میزان الحکمه، ج۵، ص۴۶۱، ح۹۲۶۴.
۳. میزان الحکمه، ج۵، ص۴۶۱، ح۹۲۶۵.
۴. میزان الحکمه، ج۵، ص۴۶۱، ح۹۲۶۸؛ شیخ صدوق، الخصال، ص۳۴۳.
۵. میزان الحکمه، ج۲، ص۴۳۰؛ محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج۹۵، ص۴۶۷.
۶. جان گری، موفقیت و خوشبختی، ص۶۴.
۷. میزان الحکمه، ج۷، ص۱۱، ح۱۱۷۵۶؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۲، ص۸۳، ح۱.
۸. میزان الحکمه، ج۷، ص۱۱، ح۱۱۷۵۷.
۹. میزان الحکمه، ج۱۲، ص۴۱۱، ح۲۰۸۶۵؛ الکافی، ج۲، ص۵۳، ح۲.
منبع: _ راسخون ازنشریه گلبرگ - ش۱۲۴.
نويسنده: ابراهيم اخوي