خاویار دریای خرز، ته کشید!
یکی از دلایل اصلی کاهش ذخایر ماهیان خاویاری صید در دهانه و مصب رودخانههای منتهی به دریای خزر بخصوص رودخانه سفیدرود به عنوان بزرگترین رودخانه شمال کشور است. بر اساس آماهای موجود در پی افزایش صید غیرمجاز در دریای خزر میزان استحصال خاویار طی ۳۰ سال گذشته به یکصدم کاهش یافته است.
به گزارش تابناک ، گرچه پیش تر رئيس انستيتو تحقيقات بين المللي ماهيان خاوياري از کاهش بيش از ۹۰ درصدي ذخاير ماهيان خاوياري درياي خزر خبر داده و گفته بود: در صورت ادامه اين روند تا ۱۰ سال ديگر ماهيان خاوياري منقرض مي شوند، امروز نیز مديركل محيط زيست استان گيلان، از کاهش شدید ماهیان خاویاری و یک دهم شدن صید ماهیان خاویاری که نشانه کاهش این گونه ماهیان در معرض انقراض است، خبر داده است.
بنابراین گزارش؛ پیش تر محمد پورکاظمی با ابراز نگرانی بابت انقراض ماهیان خاویاری دریای خزر بیان داشت: ماهیان خاویاری از سال گذشته(۲۰۰۹ میلادی) در لیست ماهیان «شدیدا در حال انقزاض» قرار گرفته است.
وی با هشدار کاهش قابل توجه حجم ماهیان خاویاری مولد، تغییر سیاست های پنج کشور حاشیه دریای خزر را ضروری اعلام کرد و افزود: سیاست این کشورها در مقابله با صید غیرمجاز در راستای احیای تخم ریزی طبیعی و افزایش رهاسازی بچه ماهی و کنترل آلودگی ها باید تغییر کند و حفظ ذخایر مشترک حضور فعال تمامی این کشورها را می طلبد.
رئیس انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری بستر سازی و انجام اقدامات مالی را در این زمینه ضروی خواند و افزود: حفظ حداقل ذخایر ژنتیکی آب های ایران، ایجاد مناطق حفاظت شده در دریا و احیای رودخانه ها و بسترهای تخم ریزی از جمله اقداماتی است که می تواند بستر لازم برای حفظ ذخایر ماهیان خاویاری را فراهم کند.
پورکاظمی در خصوص تشکیل بانک ژن ماهیان خاویاری اظهار داشت: از ۱۰ سال گذشته فعالیت برای تشکیل این بانک شروع شده و اعتبارات آن هم از طریق سفرهای استانی جذب شده است.
وی با اشاره به در حال انقراض بودن نسل ماهیان خاویاری در سراسر دنیا، گفت: ماهیان خاویاری دریای سیاه، رودخانه های اروپا، رودخانه آمو در مرز مشترک چین و روسیه و در مجموع ۲۷ گونه ماهیان خاویاری در سراسر دنیا در معرض انقراض قرار دارند که اقدامات زیادی از جمله ممنوعیت صید تا اختصاص اعتبارات هنگفت برای نجات این گونه ها انجام شده است.
رئیس انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری از رهای سازی ۵ تا ۶ میلیون بچه ماهی خاویاری در دریای خزر خبر داد و افزود: در پروژه مشترک با کاسپیکو تعداد ۱۳ عدد مولد نژاد رودخانه سفید رود تحویل گرفته شد که برای تکثیر و رهاسازی آنها اقدامات لازم انجام شده است.
خاویار های تقلبی
پورکاظمی از خاویارهای تقلبی موجود در بازار سخن به میان آورد و گفت: این خاویارها در شرکتی روسی تهیه می شود و از حدود ۶ سال پیش وارد بازار ایران شدند اما تاکنون اطلاعی از حجم واردات آن در کشور به دست نیامده است و حتی مبادی ورودی این خاویارهای تقلبی هم نا مشخص است.
وی با بیان اینکه این خاویارها از ماهی استخراج نمی شوند، تصریح کرد: بر اساس تحقیقات انجام شده خاویارهای تقلبی فاقد هرگونه ماده بیولوژیکی هستند و بهداشت و سلامت آنها تایید نمی شود.
در زمینه کاهش تعداد ماهیان خاویاری نیز مدیر کل محیط زیست استان گیلان از کاهش شدید اینگونه های آبزی در دریای خزر خبر داده است.
به گزارش ایسنا، بر اساس آماهای موجود در پی افزایش صید غیرمجاز در دریای خزر میزان استحصال خاویار طی ۳۰ سال گذشته به یکصدم کاهش یافته است.
مهندس امیر عبدوس، مدیرکل محیط زیست استان گیلان در این خصوص با اشاره به این که تمامی رودخانههای منتهی به دریای خزر برابر مصوبه شماره یک مورخ سال ۱۳۴۶ شورایعالی حفاظت محیط زیست به لحاظ صید حفاظت شده اعلام شدهاند و مسوولیت این حفاظت بر عهده سازمان حفاظت محیط زیست است ضمن هشدار نسبت به احتمال نابودی نسل ماهیان خاویاری در صورت ادامه روند فعلی به ایسنا گفت: یکی از دلایل اصلی کاهش ذخایر ماهیان خاویاری صید در دهانه و مصب رودخانههای منتهی به دریای خزر بخصوص رودخانه سفیدرود به عنوان بزرگترین رودخانه شمال کشور است.
وی افزود: با شروع فصل تخمریزی(اوایل اسفند ماه) ماهیان خاویاری از دریا به سمت رودخانه مهاجرت کرده و در سالهای گذشته صید غیرمجاز و بیرحمانه در این مقطع خسارات زیادی را بر جمعیت و ذخایر این گونه تحمیل کرده است.
مدیرکل محیط زیست استان گیلان با اشاره به اقدامات اداره کل محیط زیست گیلان در این خصوص گفت: از جمله اقدامات این اداره کل در سالهای گذشته متمرکز کردن تعداد زیادی از محیط بانان در این مقطع زمانی به دهانه مصب رودخانه سفیدرود به منظور کنترل شکار و صید بوده است که متاسفانه به دلایلی همچون وسعت بسیار زیاد محدوده مورد تاخت و تاز صیادان، جمعیت بسیار زیاد متخلفان و دست به خشونت زدن تعدادی از آنها به دلیل قیمت بالای خاویار که گاها منجر به درگیری با مامورین محیط زیست و در مقطعی تخریب اموال پاسگاه محیطبانی سفیدرود و به آتش کشیدن آن را به همراه داشت، کمبود امکانات حفاظتی و
اعتبارات مورد نیاز این اقدامات نتوانسته است مفید و موثر واقع شود.
وی خواستار تشکیل کمیته ملی حفاظت از ماهیان خاویاری و تشکیل یگان ویژه حفاظت از این گونه ارزشمند جهانی شد و گفت: این کمیته باید با دبیری سازمان حفاظت محیط زیست(معاونت محیط زیست دریایی) و عضویت دستگاههای ذیربط از جمله ستاد کل نیروهای مسلح و یگانهای نظامی نیروی دریایی سپاه و ارتش و ناجا، سازمان بنادر و دریانوردی و شیلات و مدیران استانی این دستگاهها در۳ استان شمالی هرچه سریعتر برای نجات نسل ماهیان خاویاری تشکیل شود.
مدیرکل محیط زیست استان گیلان تصریح کرد: در عین حال پیشبینی طرح تملک دارایی سرمایهای در برنامه پنجم در طرحهای ملی سازمان حفاظت محیط زیست به منظور حفاظت از زیستگاههای ماهیان خاویاری، پیشبینی اعتبار به منظور گسترش طرحهای تکثیر و رهاسازی ماهیان خاویاری توسط شیلات در ۳ استان شمالی و توقف صید ماهیان خاویاری توسط شیلات همگی از اقدامات اولویتدار و لازمالاجراست که باید در دستورکار قرار گیرند.
وی در عین حال به ایسنا گفت: هماهنگی با نیروهای مسلح اعم از نیروهای دریایی سپاه و ارتش، حراست دریا، مرزبانی ناجا و تمامی دستگاههای دولتی ذیربط و کنترل شدید رودخانه استان در طول مقطع زمانی فصل مهاجرت آبزیان به رودخانهها از اقداماتی است که میتواند در این زمینه بسیار موثر باشد که در این خصوص لازم است اعتبارات ویژهای برای فراهم شدن تدارکات لازم هرچه سریعتر از سوی دستگاههای ذیربط اختصاص یابد.
گفتنی است، در حالي كه ماهي خاوياري جزء گونههاي حمايت شده محسوب ميشود و ضمن درج در فهرست قرمز اتحاديه جهاني حفاظت از طبيعت (IUCN) در فهرست كنوانسيون تجارت گونههاي در معرض خطر انقراض (CITES) نيز قرار دارد، جديدترين آمارها نشان ميدهد طي ۵ سال گذشته صيد ماهيان خاوياري در ايران به يك چهارم و ميزان خاويار استحصالي نيز به نصف كاهش يافته است