۷ سوال مهم درباره سلامت چشم
نور کم و ضعیف اختلالی در عملکرد بینایی ایجاد نمیکند و باعثبالا یا پایینرفتن شماره عینک نمیشود. مطالعه در نور کم تنها زندگی آدم را سختتر میکند و دید افراد را تیره و تارتر خواهد کرد، چرا که اغلب افرادی که در نور ضعیف مطالعه میکنند، مجبورند فشار بیشتری به چشم وارد کنند تا بتوانند مطالب را راحتتر بخوانند.
: در حال حاضر، عوامل بسیاری از ژنتیک گرفته تا عوامل ناشی از سن در سلامت بینایی دخالت دارند. به عنوان مثال در کودکی تنبلی چشم، در نوجوانی و جوانی رخ دادن حوادثی مانند تصادف و در میانسالی عواملی مانند آبمروارید، نقش تعیینکنندهای در سلامت بینایی دارند. در این بین برخی عوامل و باورهای نادرست هم وجود دارد که ما به اشتباه تصور میکنیم در سلامت بینایی ما دخالت دارد.
یکی از موضوعاتی که اغلب مردم اطلاع کافی از آن ندارند، این است که آیا مطالعه در نور ضعیف به چشم صدمه میزند یا خیر؟ لطفا در این خصوص توضیح دهید.
نور کم و ضعیف اختلالی در عملکرد بینایی ایجاد نمیکند و باعثبالا یا پایینرفتن شماره عینک نمیشود. مطالعه در نور کم تنها زندگی آدم را سختتر میکند و دید افراد را تیره و تارتر خواهد کرد، چرا که اغلب افرادی که در نور ضعیف مطالعه میکنند، مجبورند فشار بیشتری به چشم وارد کنند تا بتوانند مطالب را راحتتر بخوانند. همچنین مطالعه در نور کم به نیاز افراد بستگی دارد. بسیاری از افراد تمایل دارند به علت حساسیت به نور زیاد، در نور کم مطالعه کنند یا کارهای روزمرهشان را انجام بدهند.
گاهی اوقات دیده میشود افراد برحسب عادت به پهلو یا ایستاده مطالعه میکنند. آیا اینگونه مطالعهکردن، آسیبی به چشم وارد نمیکند؟
اینگونه خوابیدن هیچگونه مشکلی برای چشم به وجود نمیآورد. قطعا زمانی که فرد به صورت خوابیده اقدام به مطالعه میکند، دستش بیش از چشمش خسته خواهد شد.
بنابراین به پهلو خوابیدن یا ایستاده بودن فرد مهم نیست، بلکه فاصله چشم با هدف(کتاب) مهم است اگر چنانچه فردی به همان حالت فاصله چشم تا کتاب را حفظ کند، مشکلی چشمی از قبیل آستیگمات، نزدیکبینی یا دوربینی ایجاد نخواهد شد. در مجموع شمارههای چشم مانند آستیگماتیسم، دوربینی یا نزدیکبینی به اصل اولیه(همان ژن) بستگی دارد، اما افرادی که کار نزدیک طولانیمدت دارند یا افرادی که مطالعه بسیاری دارند هم میتوانند مستعد ابتلا به نزدیکبینی باشند.
اشاره کردید به فاصله کتاب تاچشم. بهترین فاصله چشمی از کتاب بایدچند سانتیمترباشد؟
معمولا برای مطالعه، فاصله نرمال بین ۳۳ تا ۴۰ سانتیمتر در نظر گرفته میشود. این فاصله ممکن است به علت فردی یا مشکلات عیوب انکساری چشم ۱۰ سانتیمتر اضافهتر یا کمتر شود. قطعا هر چه کتاب نزدیکتر به چشم باشد، فرد نیاز بیشتری به تطابق دارد و زودتر خسته میشود. هر چه تصاویر دورتر باشد، فرد نمیتواند بوضوح تصاویر را ببیند و این امر هم موجب خستگی چشم میشود. نکته مهم و اساسی این است که معمولا افراد بالای ۴۰ سال به علت کاهش تطابق تمایل بیشتری به دور نگهداشتن کتاب دارند به همین دلیل باید برای این افراد عینک تجویز شود.
خیلی از والدین از نزدیکشدن کودکانشان به تلویزیون گلایه دارند. آیا این عمل لطمهای به چشم میزند؟ درباره دیدن تصاویر سهبعدی چطور؟
برحسب اینچ تلویزیون فاصله فرد تا تلویزیون تعیین میشود. مثلا گفته میشود اگر تلویزیون ۴۶ اینچی باشد، باید حداقل ۳ تا ۵/۳ متر از تلویزیون فاصله داشته باشیم تا چشم خسته و اذیت نشود یا اگر تلویزیون ۲۰ اینچ باشد باید فاصله حداقل ۵/۱ تا ۲ متر باشد، اما گاهی افراد به علت نزدیکبینی یا مشکلات عیوب انکساری فواصل مختلفی را برای خود انتخاب میکنند. اغلب نزدیکنشستن روبهروی تلویزیون مربوط به کودکان است زیرا کودکان دوست دارند تمام هوش و حواس خود را معطوف به برنامه یا بازی مورد علاقه خود کنند. والدین باید توجه نمایند شاید نزدیکبینی یکی از علتهای نزدیکی کودکانشان
به تلویزیون باشد بنابراین با انجام یک معاینه چشمپزشکی میتوان پی به علت برد. همچنین تاکنون اثبات نشده است که فرد نزدیکبین به علت نزدیکی بیش از حد به تلویزیون شماره چشمش تغییر کند.
دیدن تصاویر سهبعدی هم به دلیل این که چشم کار اولیه خود را انجام میدهد، مشکلی برای چشم ایجاد نمیکند، اما برخلاف تصاویر تلویزیون، تصاویر سهبعدی، باعثخستگی چشم میشود؛ به طور عادی هر فرد میتواند سه تا چهار ساعت به طور مداوم برنامه تلویزیونی نگاه کند، در صورتی که در دیدن تصاویر سه بعدی این مدت تقریبا به نصف میرسد.
نقلقول شده است که افراد با پیشزمینه سردردهای میگرنی و دورهای بر اثر دیدن تصاویر طولانیمدت سهبعدی دچار سردرد میشوند، اما تاکنون اثبات نشده است که این سردرد بر اثر دیدن طولانیمدت یا تصاویر سهبعدی تلویزیون ایجاد شده است.
به نظر شما قرارگرفتن بیش از حد در معرض صفحه مانیتور رایانه صدمهای به چشم وارد نمیکند؟
استفاده از رایانه طیف وسیعی از علائم چشمی و غیرچشمی را به علت نشستن طولانیمدت روی صندلی در بر میگیرد که به نام سندرم کار شناخته شده است. احساس خستگی و قرمزی و خشکی چشم از جمله مهمترین علائم چشمی این سندرم است، به همین دلیل توصیه میشود افراد هنگامی که پشت میز رایانه مینشینند، هر از گاهی به طور عمد پلکهایشان را بر هم زنند تا اشک جابهجا شود. به طور طبیعی بهتر است بین ۴۵ دقیقه کار، ۱۰ دقیقه استراحت به چشمهایشان بدهند، زیرا کار مداوم با رایانه باعثمیشود کسانی که دچار سردرد میگرنی هستند، میگرنشان عود کند. نکته قابل توجه دیگر این است که فرد باید مانیتور
مقابل خود را به گونهای تنظیم کند که گردن و دستها در حالت آرامش قرار داشته باشد. افراد باید برای مانیتور خود نور مناسب و دلخواهشان را انتخاب کنند؛ هرچه شفافیت و رزولیشن تصویر بهتر باشد، فرد راحتتر خواهد بود. در ضمن نوشیدن مایعات فراوان برای پیشگیری از خشکی چشم هم توصیه میشود، همچنین گاهی به افرادی که پیشزمینه خشکی چشم دارند، توصیه میشود هنگام کار با رایانه از قطرههای اشک مصنوعی استفاده کنند تا خشکی چشمانشان به حداقل برسد.
صحبت از مایعات و نوشیدن فراوان آب کردید. این گفته صحت دارد که خوردن آب هویج یا مصرف ویتامین A باعثافزایش دید میشود؟
اصولا در جوامع ما با بالانس عضلهای تقریبا مناسبی که وجود دارد و همچنین مصرف درست میوهها و ویتامین، نیاز روتینی به خوردن ویتامین A نیست. فقط در موارد خاص این ویتامین به برخی افراد توصیه میشود، مثلا کسانی که دچار رژیم غذایی خاصی هستند یا کسانی که دچار مشکلات گوارشی هستند باید به صورت جداگانه این ویتامینها به آنها برسد.
آیا پرهیز از نور آفتاب هم برای سلامت چشم ضرورت دارد؟
بله، یكی از عوامل موثر سلامت چشم كه در تمام سنین مهم است، مساله پرهیز از نور آفتاب طبیعی و مصنوعی مانند سولاریوم برای برنزهكردن رنگ پوست است؛ در مطالعات و شواهد علمی اثبات شده است كه نور آفتاب باعث بیماریهایی مانند ناخنك و استحاله بینایی ناشی از سن و ایجاد سلولهای بدخیم سرطانی پوست صورت بویژه پلك میشود، بنابراین توصیه اكید میكنیم هنگامی كه افراد در معرض نور آفتاب قرار میگیرند، از عینك آفتابی مناسب استفاده كنند، چون عینك آفتابی علاوه بر محافظت چشم، باعث محافظت پلك و پیشگیری از ایجاد سلولهای سرطانی ناحیه پوست میشود، به همین دلیل كسانی كه از آفتابهای
مصنوعی مثل سولاریوم استفاده میكنند، دقت داشته باشند كه حتما در زمان حمام آفتاب چشمانشان بسته باشد و از عینك مناسب استفاده كنند.