آثار و پیامدهای از بین رفتن حریم ها درخانواده
به گزارش افکارنیوز روزنامه خراسان نوشت: رعايت حريم خانواده اعم از حريم فيزيکي واخلاقي از موضوعات مهمي است که به توجه ويژه خانواده ها و همچنين برنامه ريزان اجتماعي و اقتصادي نياز دارد. اگر چه امروزه مردم مجبورند در مجتمع هاي مسکوني انبوه و خانه هاي کوچک زندگي کنند اما اين امر نبايد مانع از رعايت حريم ها در خانه شود؛ چه بسا رعايت نکردن همين نکات به ظاهر ساده و معمولي پيامدهاي جبران ناپذيري در زندگي مشترک داشته باشد.رعايت حريم هاي فيزيکي، حريم بين والدين و فرزندان و حريم فرزندان با يکديگر از موضوعات مهمي است که در آموزه هاي ديني بر آن تاکيد بسياري شده است. در اين
مطلب با يکي از محققان در حوزه مطالعات زنان درباره لزوم رعايت حريم ها وپيامدهاي رعايت نکردن آن گفت وگو کرده ايم که در ادامه مي آيد.زهرا امين مجد عضو هيئت علمي دفتر مطالعات و تحقيقات زنان حوزه علميه قم در اين باره چنين مي گويد: شواهد تاريخي گواه آن است که انسان غربي نيز قبل از تسلط نظام ابتذال و سلطه فرهنگ مصرفي، اهتمام ويژه اي به مدل پوشش مردم به ويژه زنان داشته است؛ حتي در تعاليم منسوب به دين نيز به آن اشاره شده است.اما متاسفانه در فرهنگ وارداتي ما به دليل پيروي کورکورانه از نظام مصرفي غرب، اين فرهنگ در همه مظاهر زندگي ما از جمله برداشتن حريم ها خود را نشان مي
دهد.با از بين رفتن حريم ها در ساخت وساز منازل نظام ارزشي و هنجارهاي مردم تغيير يافته است و به تدريج اين فرهنگ در مدل انتخابگري افراد اعم از مدل لباس، معيشت، پرکردن اوقات فراغت خود را نشان مي دهد و حتي اين انتخابگري آن ها را به سمت برداشتن حريم ها در معاشرت با ديگران سوق مي دهد. امروزه زنان در غرب متوجه فريب نظام سلطه شده اند و دريافته اند که طبيعت آن ها با ذائقه مصنوعي که نظام سرمايه داري برايشان تعريف کرده متفاوت است اما در کشور ما متاسفانه به دليل همراهي اقتضائات ساختارهاي اقتصادي و فرهنگي با نظام سرمايه داري مفاهيم مدل زندگي براي رفاه و لذت بيشتر تعريف مي شود و
با وجود مشاهده شکست غرب دوباره تجربه آن ها را تکرار مي کنيم.
برداشتن حریم ها در منزل
برداشتن حریم ها در شیوه شهرسازی، خانه های مشرف، حذف حیاط و در داخل منزل نیز حذف بیرونی و اندرونی و از همه مهم تر کوچک شدن منازل خود را نشان می دهد. هر چند با توجه به اقتصاد مصرفی ناسالم مردم مجبورند در خانه های کوچک زندگی کنند اما از نتایج تلخ آن از جمله برداشتن حریم ها نمی توان چشم پوشی کرد. در واقع ما نمی توانیم بگوییم که چون مردم در خانه کوچک زندگی می کنند، حریم ها را رعایت نکنند بلکه این وظیفه نخبگان جامعه است تا مشکلات را مطرح کنندوبه دنبال راه حل باشند از جمله اینکه با برنامه ریزی در سطح کلان به گونه ای ساختمان سازی کنیم که حریم ها رعایت شود. بحثرعایت حریم ها در
ساختمان سازی موضوعی بسیار اساسی است و حتی در روایات آمده است که خانه کوچک نامناسب است و از سعادت انسان این است که خانه بزرگ داشته باشد؛ زیرا داشتن منزل بزرگ علاوه بر این که زمینه رفت و آمد و صله رحم را فراهم می کند، باعثمی شود حریم ها نیز رعایت شود.
لزوم توجه به حریم ها در معارف دینی
رعایت حریم بین پدر و مادر و فرزندان و حریم بین فرزندان از جمله مواردی است که باید به آن توجه شود؛ اما امروزه متاسفانه ساختمان ها به گونه ای ساخته می شود که اگر مهمانی بیاید یا باید از حریم ها چشم پوشید یا از رفت و آمد صرف نظر کرد.
هم چنان که تعالیم به موضوع استیذان به معنای اجازه گرفتن فرزندان برای ورود به حریم پدر و مادر اشاره شده است. در این دستور تربیتی بر این موضوع نیز تاکید می شود که نباید فرزندان هیچ گونه سیگنالی از روابط خصوصی پدر و مادر دریافت کنند؛ بنابراین پدر و مادر باید حریمی داشته باشند و این امر میسر نمی شود مگر این که امکانات فیزیکی آن فراهم باشد؛ در واقع بیان موضوعی که شرایط فراهم آوردن آن ناممکن باشد، غیرمعقول به نظر می آید. حتی در دستورهای اخلاقی و تربیتی این نکته به والدین گوشزد شده است که اگر کودک کوچک ترین سیگنالی را از روابط خصوصی پدر و مادر دریافت کند، روی سعادت را
نمی بیند. تنها همین دو نمونه نشان از اهمیت رعایت حریم ها در منزل دارد. اما متاسفانه امروزه زندگی در آپارتمان های کوچک، رعایت حریم ها را مشکل کرده است و راهکاری که می توان ارائه داد این است که پدر و مادرها با پارتیشن بندی فضای مناسب را ایجاد کنند. اما در برنامه ریزی های کلان نیز مسئولان باید به این نکته توجه کنند و اهتمام ویژه داشته باشند.
از بین رفتن حریم های اخلاقی
وی با اشاره به این که از بین رفتن حریم های فیزیکی باعثاز بین رفتن حریم های رفتاری و اخلاقی نیز شده است، می افزاید:
تداوم پذیرش شعار فرزند کمتر و زندگی بهتر از جمله مسائلی بود که حتی متوجه عواقب آن نبودیم. این قضیه باعثشد زنان وارد دور باطلی شوند که به راحتی نمی توانند از آن رهایی یابند. باید گفت زن تمایل به زینت دارد و یکی از زینت های او فرزند است. زن تمایل دارد اوقات خود را با فرزندانش سپری کند و در تربیت فرزندان اهتمام داشته باشد. وقتی این امتیاز از زنان گرفته شد آنان برای پرکردن اوقات خود به سراغ تحصیل و اشتغال رفتند. البته تحصیل، آموزش و اشتغال در حوزه های خاص امر پسندیده ای است اما زنان جامعه ما وارد دور معیوب آموزش، اشتغال و به تبع آن آموزش بیشتر و اشتغال بالاتر تمام وقت
شدند و حال اگر بخواهند فرزندآوری کنند، دیگر امکانش وجود ندارد و خروج از این چرخه بسیار مشکل است.
متاسفانه به دليل نبود برنامه ريزي فرهنگي و دخالت هاي حداقلي و علاوه بر آن کوتاهي فرهنگ سازان و بي توجهي به سبک زندگي مردم و از طرفي فرهنگ سازي نظام سرمايه داري، شاهديم که رعايت حريم ها کم رنگ شده است. همچنين، پذيرش اقتضائاتي از جمله اين که خانم ها بايد شاغل باشند، رفت و آمدها بايد طبيعي باشد، باعث شد کم کم موضوع اختلاط محرم و نامحرم پذيرفته شود، حريم هاي بين زنان و مردان در معاشرت ها از بين برود و اگر اين روند ادامه يابد بيش از گذشته شاهد فروپاشي خانواده ها خواهيم بود.