جایزه ۹۰۰ میلیاردی با مغز آدم چه میکند؟!
شاید این چند روز، اخبار مربوط به برندههای بلیطهای بختآزمایی آمریکا را شنیده باشید. مارک هیل، مکانیک اهل میسوری و همسرش سیندی، بعد از برنده شدن نزدیک به ۳۰۰ میلیون دلار، رو به دوربینها لبخند میزنند و احتمالا نگاههای پر از حسرتی را به دنبال خود دارند. اما دانشمندان از زاویه دیگری به موضوع نگاه میکنند.
: خانواده هیل در آمریکا، نزدیک به ۳۰۰ میلیون دلار برنده شدهاند. بسیاری به موقعیت آنها غبطه میخورند اما دانشمندان معتقدند که آنها، زندگی شادتری نخواهند داشت و شاید مغزشان حتی به سمت اضطراب و افسردگی برود.
شاید این چند روز، اخبار مربوط به برندههای بلیطهای بختآزمایی آمریکا را شنیده باشید. مارک هیل، مکانیک اهل میسوری و همسرش سیندی، بعد از برنده شدن نزدیک به ۳۰۰ میلیون دلار، رو به دوربینها لبخند میزنند و احتمالا نگاههای پر از حسرتی را به دنبال خود دارند. اما دانشمندان از زاویه دیگری به موضوع نگاه میکنند.
آنها میخواهند بدانند این پول، چه تاثیری روی مغز خانواده هیل خواهد گذاشت. به گزارش خبرآنلاین، متخصصین بر این باورند که مغز خانواده هیل، در حال تجربه تغییراتی مانند آزاد شدن برخی هورمونها از جمله دوپامین است. این تغییرات میتوانند تا زمانی طولانی ادامه داشته باشند و اگر اوضاع به خوبی پیش نرود حتی ممکن است در درازمدت، ترکیب زیستشیمیایی مغز به نحوی تغییر کند که به سمت اختلالاتی چون اضطراب و افسردگی برود. در حال حاضر، خانواده هیل رسما به عنوان برنده نیمی از ۵۸۸ میلیون دلار معرفی شدهاند و همه منتظرند ببینند نفر دومی که بلیطی با همین شماره را خریداری کرده
و در نتیجه، حالا برنده نزدیک به ۳۰۰ میلیون دلار دیگر است، چه کسی است. این جایزه باعثشده بلیطهای جدید این بختآزمایی بسیار مورد استقبال قرار گیرند و به طور متوسط، در هر دقیقه، ۱۳۰.۰۰۰ بلیط فروخته میشود.
در حالی که بسیاری از افراد به احتمال زیاد به موقعیت این خانواده غبطه میخورند، برخی مطالعات نشان میدهند که زندگی آنها، به حدی که همه فکر میکنند، عالی نخواهد شد. فرانک فرلی، از روانشناسان دانشگاه تمپل و متخصص رفتارهای پرخطر در اینباره میگوید: «در چنین شرایطی، مردم نمیتوانند با پول، شادمانی بخرند، در حالی که با آن، توجه زیادی به دست میآورند. بدین ترتیب، شما برای برخی افراد به یک هدف مالی تبدیل میشوید. این امر میتواند زندگی روزمره شما را به روشهایی تغییر دهد که پیش از این هرگز تجربه نکردهاید. مگر چند نفر ممکن است از یک درآمد ماهانه معمولی،
ناگهان به چنین پولی دست یابند؟ به همین نسبت هم احتمال شکست در آنچه میخواهید با آن انجام دهید، بالا میرود. از این به بعد، همه با انبوهی از پیشنهاد به سراغ شما میآیند و ممکن است زندگیتان ناگهان از هم بپاشد.»
مطالعات دانشگاهی که تا به حال بر روی شادمانی برندگان بلیطهای بختآزمایی انجام شده، نتایج متفاوتی دارند. برای مثال، مطالعهای که در نشریه روانشناسی فردی و اجتماعی در سال ۱۹۷۸/۱۳۵۷ منتشر شده و خود بر پایه مطالعات زیادی نوشته شده، گزارش میدهدکه ۲۲ نفر از افرادی که بیشترین پول را در بختآزماییها برنده شدهاند، بعد از برد، زندگی شادتری نداشتهاند. اما مطالعه دیگری که در نشریه اقتصاد سلامت در مورد برندگان بختآزمایی بریتانیا به چاپ رسیده، گزارش میدهد که این افراد، در نهایت، سلامت روان بهتری را در خود نشان میدهند.
همچنین این مطالعه نشان میدهد که سلامت ذهنی این افراد، بعد از برنده شدن ارتقا مییابد. البته افرادی که در مطالعه بریتانیایی مورد بررسی قرار گرفته بودند، همه ۲۰۰,۰۰۰ دلار یا کمتر برده بودند و هیچکدام، به مبلغ چندصدمیلیون دلاری، مانند خانواده هیل، دست نیافته بودند. به نظر میرسد که حکایت چندین میلیون دلاریها متفاوت باشد. برای مثال، جک ویتاکر از ویرجینیای غربی در سال ۲۰۰۲/۱۳۸۱،۳۱۵ میلیون دلار برنده شد. اما بعد، چنان که نشریه وال استریت مینویسد، از او دزدی شد، نوهاش در شرایطی عجیب و غریب جان خود را از دست داد و تنها ۵ سال بعد یعنی در سال ۲۰۰۷/۱۳۸۶،
اعلام کرد که حسابهای بانکیاش خالی هستند. اولین فرد عادی از نیوجرسی هم در اواسط دهه ۱۹۸۰/۱۳۶۰، برنده ۵ میلیون دلار شد و از آن به بعد همیشه در محاصره دزدها و افرادی بود که میخواستند پول او را از او بگیرند.
خودش در اینباره گفته است: «همه، پول مرا میخواستند. دست همه به طرف من دراز بود». البته هنوز زمان زیادی برای داستان خانواده هیل وجود دارد، اما دانشمندان از یک چیز مطمئنند، این که انتظار کشیدن برای چنین پولی از شادمانی ناشی از به دست آوردن آن خیلی قویتر است، چنان که استاد روانشناسی و عصبشناسی دانشگاه دوک، اسکات هویتل میگوید. وی میافزاید: «زمانی که شما پاداشی بالقوه را پیشبینی میکنید و انتظار آن را میکشید، سلولهای عصبی مغز، ماده شیمیایی دوپامین بیشتری را ترشح میکنند. البته نکته ماجرا این است که این تغییر، گذرا است و برای مدت زمان طولانی باقی
نمیماند.» احتمالا دلیل این که بسیاری به خرید بلیطهای بختآزمایی دست میزنند هم، همین بالا رفتن دوپامین در مغز در اثر انتظار یک پاداش زیاد است.
به گفته هويتل، سيستم پاداش مغز ما به دنبال شرايط گذرا است و يک حالت ثابت و ماندگار را نميخواهد. به همين دليل هم هست که وي، به خانواده هيل و ساير برندههاي مبالغ کلان پيشنهاد ميکند که به جاي اين که همه پولي که برنده شدهاند را يکجا دريافت کنند، آن را در طول زمان بگيرند. بدين ترتيب، انتظار يک چک با مبلغ کلان در هر سال، باعث ميشود که سيستم پاداش مغز فعال بماند. هرچند خودش هم ميگويد: مديريت کردن اين موضوع به اين روش، کار سختي است. اگر شما جاي خانواده هيل بوديد، با اين اطلاعات، حاضر ميشديد جايزه خود را تقسيمبنديشده دريافت کنيد يا ميخواستيد همه را يکجا بگيريد؟