هر روز صبح بدون استثنا ماشین خود را داخل پارکینگ روشن میکند و با چند «بوق» کوتاه و سریع به پسر خود میگوید: «درو بازکن…». بعد از خروج از خانه باز هم با یک «بوق» از پسر تشکر کرده و با «بوق» بعدی از او خداحافظی میکند.
داستان بالا فقط در نزدیکی خانۀ ما رخ نمیدهد، زیرا در خیابان هم بسیار دیدهایم که رانندۀ ماشین وقتی دوست خود را در داخل ماشین دیگر میبیند، با چندین بوق منظور خود را به وی میرساند. جالب اینجاست که گویا هر کلمه یا هر منظوری برای خود نوعی بوق خاص دارد: ممتد، ضربهای، دو بوقی و … چرا بوق میزنیم؟ چرا صدای بوق همه را پریشان و عصبی میکند و چه اتفاقی رخ داده که ناخواسته و غیرارادی با شنیدن بوقهای ممتد اطرافمان، واکنشهای غیرارادی نشان میدهیم.
به طور کلی نمادها و سمبلهای مختلفی را میتوان از کاربردهای این وسیله ارتباطی به شمار آورد که با میزان ضرباهنگ بوق نسبت مستقیم دارد اما آنچه در برخوردهای اجتماعی باعثایجاد حساسیت و برهم ریختن اعصاب مخاطب میشود بوقهای ممتد و طولانی است که ناخواسته، اطرافیان را نیز درگیر میکند.
به گفته برخی، استفاده از بوق به عنوان جزیی از رانندگی نشان دهنده شخصیت راننده است و در واقع این نحوه استفاده برای هر نوع شخصیت به یک عادت مبدل شده است.
هر بوقی معنایی دارد!
آلودگی صوتی مدیون بوق است و این بوق است که به شهر ما رنگ و بوی شهری میدهد! استفاده گسترده از فرهنگ جدید بوق زدن هم موید همین موضوع است. فرهنگی جامع و نانوشته در شهر که البته رانندگان از آن بی نصیب نماندهاند و با استفاده روزانه و رقابتی آن باعثشدهاند به محض آن که پایت را از خانه بیرون بگذاری به مفهوم عالی شهرنشینی پی ببری. اخیرا براساس یک تحقیق محلهای چندین نوع بوق در فرهنگ بوق زدن رانندگان شهر شناسایی شدهاند که البته در بعضی موارد منحصر به فرد هستند.
به عنوان مثال؛
- احوالپرسی با راننده آشنا؛ یه بوق کوچولو
احوالپرسی با راننده آشنا به معنای کجایی بی وفا؟؛ سه بوق
- ویژه مسافر کشی؛ ۵۶۹ بوق
- صدا زدن خانم برای رفتن به مهمانی؛ بوق بدون وقفه به مدت نیم ساعت
- هنگام مشاهده ماشین عروس حتی خالی؛ بوق با ملودی
- ویژه رانندگانی که عشق پلیس بازی دارند؛ ب بو … بی بو
چرا بوق؟!
بدون شک «بوقها» در شهری مثل تهران، یکی از عوامل اصلی آلودگیهای صوتی به شمار میآیند؛ «بوقهایی» با صداهای متفاوت؛ «بوقهایی» با قیمتهای متفاوت و «بوقهای» دیوانهکننده متفاوت. اما آیا تاکنون از خود پرسیدهاید که چرا روی تمام وسایل نقلیه و حتی دوچرخهها(زنگ)، «بوق» نصب شده است و در چه شرایطی باید از آنها استفاده کرد؟ آیا میدانید تعویض یا نصب «بوقهای» غیرمتعارف روی وسایل نقلیه، ممنوع و تولید اصوات ناهنجار، جرم است؟ تمام دارندگان وسایل نقلیه - چه خصوصی و چه عمومی - در طول روز، دهها و شاید صدها بار از بوق خود استفاده میکنند که بهجرأت میتوان
گفت که درصد بالایی از این «بوق» زدنها به صورت عادت و ناخواسته انجام میشود.
اثرات مخرب بوقها
همه کسانی که در معرض آلودگی صوتی قرار دارند به نوعی دچار مشکلات صوتی هستند اما زمانی متوجه بیماری خود میشوند که بیماری آنها به مرحلهای رسیده که دیگر قابل برگشت نیست. اصولاً سر و صدای زیاد و آلودگی صوتی نوعی عامل استرسزای بیولوژیک است که نه تنها بر سیستم شنوایی بلکه بر کل بدن انسان تاثیر میگذارد. اغلب افراد به گونهای به سر و صدا عادت کرده و ناراحتی ناشی از آن را چندان احساس نمیکنند، در حالیکه اگر نسبت به این مسئله آگاهی پیدا کنند سعی در محافظت و مراقبت خود و خانوادهشان در برابر سر و صدای محیط اطراف خواهند نمود.
آلودگی صوتی تنها به اصوات قابل شنیدن توسط انسان محدود نمیشود بلکه پارهای از اینگونه امواج وجود دارند که ماورای صوت بوده و قادرند به مایع سلولی راه یابند و ضایعاتی را در آن ایجاد کنند. این اصوات میتوانند به راحتی تعدادی از سلولها بویژه گلبولهای قرمز خون را بترکانند و برای فیزیولوژیک بدن انسانها و سایر جانوران، مشکلات جدی به وجود بیاورند.
بدینصورت که باعثتحریک سیستم اعصاب مرکزی، تاثیر بر سیستم غده هیپوفیز و آدرنال، ایجاد اختلالات هورمونی و عدم سلامت میشود و هنگامی که باعثکاهش شنوایی شود، شخص نمیتواند به راحتی با افراد جامعه ارتباط برقرار کند و این خود باعثکاهش کیفیت زندگی و سلامت روانی او میشود و باری را بر دوش اجتماع و جامعه میگذارد.
متاسفانه آلودگی صوتی به علت ناملموس بودن، مورد بیتوجهی افکار عمومی قرار میگیرد تا جایی که اکثر افراد، شنیدن صداهای غیر استاندارد و تحمل آلودگی صوتی را یکی از خصایص و ویژگیهای زندگی در کلانشهرها میدانند.
