ترس از امتحان، چرا؟
به گزارش افکارنیوز، روزنامه خراسان نوشت: امتحان چيست؟ فلسفه آن چيست؟ چه اهدافي را دنبال مي کند؟ چرا دانش آموزان از امتحان مي ترسند؟ اين ها سوالاتي است که در ذهن بسياري از مردم وجود دارد.در اين يادداشت ابتدا به دو هدف کلي امتحان اشاره مي کنيم و سپس به ريشه اصلي ترس دانش آموزان از امتحان مي پردازيم.اهداف امتحان: در نظام آموزشي ما، امتحان تنها معيار ارزيابي آموخته هاي دانش آموزان است؛ به طوري که در فرآيند آموزشي مدارس، امتحان تنها ملاک براي تشخيص آموخته هاي دانش آموزان و ارتقاي آنان به مراحل بالاتر تحصيلي محسوب مي شود. به اين دليل امتحان در مدارس از اهميت ويژه اي برخوردار است و با شرايط خاصي برگزار مي شود. اگر امتحان مطابق با اصول علمي و به شکل صحيح در مدارس انجام شود و معلم، نتايج آن را تجزيه و تحليل کند و بازخورد آن را همراه با راه حل هاي مناسب براي رفع نواقص به دانش آموزان بدهد، مي تواند دو هدف کلي شناختن و شناساندن را دنبال کند. منظور از شناختن آن است که معلم با امتحان مي تواند ميزان يادگيري و دانايي دانش آموزان را بشناسد و اما منظور از شناساندن اين است که دانش آموز خودش را بشناسد و از ميزان يادگيري و دانايي خويش اطلاع پيدا کند.البته امتحان علاوه بر اين دو هدف کلي، اهداف ديگري مثل کمک به يادگيري دانش آموزان، کمک به شناخت اهداف درس ها، افزايش انگيزه تحصيلي در دانش آموزان و اصلاح روش تدريس و برنامه هاي آموزشي مدارس دارد که در اين يادداشت، مجال پرداختن به آن ها نيست.ريشه ترس: به نظر مي رسد که ريشه اصلي ترس از امتحان، در نظام آموزشي ما نهفته باشد؛ چرا که عمدتاً روي يک وظيفه يعني حافظه محوري تاکيد دارد. از اين رو است که حفظ کردن مطالب درسي هدف اصلي مدارس شده است.معلمان نيز چون تابع برنامه هاي آموزشي حافظه محور مدرسه اند، خواسته يا ناخواسته، به روش تدريس جواب هاي درست رو مي آورند، تمام سعي خود را معطوف به استخراج سوالات و جواب هاي بيشتر مي کنند تا دانش آموزان از مطالعه کتاب هاي درسي بي نياز شوند و تلاش مي کنند با برگزاري آزمون هاي تستي و مسابقات علمي مبتني بر حافظه محوري، هر چه بيشتر بر اندوخته هاي ذهني دانش آموزان خود بيفزايند.در نظام آموزشي که مدرسه، معلم، خانواده و جامعه، بر نمره تاکيد کنند، هر دانش آموز تلاش مي کند که هر چه بيشتر نکات و مطالب احتمالي مورد امتحان را حفظ کند تا بتواند در امتحان روي ورقه بياورد و نمره بالاتري بگيرد؛ لذا اگر از او پرسيده شود که چه چيزي در مدرسه برايش خيلي مهم است؟ بلافاصله مي گويد نمره؛ زيرا نمره برگه امتحان در مدرسه به مراتب از علم و معلومات وي مهم تر است و به او ارزش مي دهد.تاکيد بيش از حد نظام آموزشي فعلي بر حافظه محوري، موجب شده که نمره، مهمترين بخش تعليم و تربيت شود تا جايي که امروزه با کمال تاسف، نمره در جامعه، ارزش اخلاقي پيدا کرده و عملا جايگزين تعليم و تربيت شده است؛ نمره خوب، رفتار خوب و نمره بد هم،رفتار بد است. چرا؟! چون نمره، تنها ملاک براي شناخت دانش آموز موفق و دانش آموز ناموفق در تحصيل است و تنها وسيله اي است که دانش آموز مي تواند با آن مجوز ارتقا به سطوح بالاتر تحصيل و يا ورود به مدارس و دانشگاه هاي معتبر را دريافت کند و يا در مدرسه مورد سرزنش و تحقير واقع شود.بنابراين مي توان گفت تاکيد نظام آموزشي بر شيوه يادگيري طوطي وار وروش نمره دهي حاکم بر مدارس و نقش نمره در سعادت و شقاوت افراد در جامعه، عامل اصلي ترس دانش آموزان از امتحان است.