تبلیغات
کد خبر: ۱۸۵۴۵۷

جوان و ازدواج سالم و پایدار در گفت و گو با دکتر ابراهیم فیاض

مروجان ازدواج موقت می‌خواهند لیبرالیسم غربی را اسلامی کنند!

الآن روانشناس ها و جامعه شناس های ما باید روی آگاهی بخشیدن به روابط بین دو جنس و شناخت آن ها از یکدیگر کار بکنند، یکی از مهمترین بخشهای ارتباطات بعد از ارتباطات درون فردی، ارتباطات میان فردی است که خیلی کم روی آن کار شده است.

مروجان ازدواج موقت می‌خواهند لیبرالیسم غربی را اسلامی کنند!
افکارنیوز گروه اجتماعی:

ماه ربیع الاول، ماهی است که پس از دو ماه عزاداری محرم و صفر، ازدواج های بسیاری از جوانان در آن صورت می گیرد. مساله ازدواج و حواشی مختلف آن از مباحثنظری تا مسابل اقتصادی در سالهای اخیر بسیار مورد بحثبوده است. در همین رابطه در مورد جوان و ازدواج سالم گفت و گویی با دکتر ابراهیم فیاض جامعه شناس داشته ایم. وی در سالهای اخیر به عنوان نظریه پرداز برخی از مسایل فرهنگی اجتماعی دولتهای نهم و دهم شناخته شده است.

مشخصه ها و مختصات یک ازدواج موفق را چه می دانید؟

ما بحثمان روی دو جنس است یعنی اگر دو جنس با هم تفاهم داشته باشند موفق هستند، حالا این تفاهم چطور به دست می آید بحثمفصلی است، چون از طرفی ما مفهوم عشق را داریم که این روزها در حق آن ستم شده و گاهاً معنی روابط غلط قبل از ازدواج حتی روابط جنسی را پیدا کرده است؛ متأسفانه بعضی جوانان خیال می کنند ازدواج باید با عشق از نوع امروزی آن که تعریف کردم همراه باشد تا به تفاهم در ازدواج برسند. حالا اگر یک نفر از بیرون به خواستگاری یک نفر دیگر برود و این دو بعداً با هم آشنا بشوند و در دل هم نیز جایی پیدا کنند و همدیگر را دوست داشته باشند چون این ازدواج عاشق و معشوقی نبوده متهم می شود که موفق نیست. بعضی موضوعات همچون رمانتیسم که گاهی اوقات رسانه های داخلی نیز به آن دامن می زنند نوعی افراطی گری در بحثازدواج جوانان است.

آقای دکتر شما در زمان قدیم چطور عاشق می شدید؟

قدیمی ها وقتی ازدواج می کردند اگر هم حرف هم را خوب نمی فهمیدند ولی بر مبنای درکی که از زندگی مشترک داشتند و گذشتی که وجود داشت به معنای واقعی عاشقانه زندگی می کردند و کار تمام می شد، الآن متأسفانه به دلیل خیانتی که در حق قصه عشق و تفاهم کرده ایم زندگی ها خیلی به هم ریخته اند.

شما مفهوم عشق را با روابط و میزان آشنایی طرفین از یکدیگر گرده زدید. با این توصیف شما عشق را در زمینه ازدواج جوانان چطور تعریف می کنید؟

عشق ایرانی به دلیل پاکی و صداقتی که در ایام قدیم داشت خیلی می تواند به ما کمک کند؛ شما این عشق را در برخی کتاب های رمان قدیم داخل نیز می توانید پیدا کنید که به نظرم هیچ اشکالی ندارد. ما یک سنتی در ازدواج های گذشته داشتیم و آن این بود که اقوام و فامیل ها بر اساس اطمینانی که بینشان وجود داشت وقتی جوان فامیل را در آستانه ازدواج می دیدند از بین آشنایان شان یک نفر را به خانواده اش معرفی می کردند، این انتخاب ها خیلی قابل اطمینان بودند در صورتی که خارج از این چارچوب خانواده کار جدی ای در صحت و سلامت ازدواج نمی تواند انجام بدهد، چون نمی داند فرزندش چطور و از طریق چه مکانیسمی همسر آینده اش را انتخاب کرده است.

اما برخی سخت گیری های نابجای خانواده ها ممکن است در انتخاب همسر فرزندشان نتیجه عکس داشته باشد.

موضوع بر سر نظارت و نقش آگاهی بخش خانواده ها در انتخاب جوانان است، در قدیم روابط خویشاوندی خیلی قوی تر بود و این روابط مزیت های زیادی مانند همین بحثنظارت بر جوانان داشت؛ باید دقت کنید که در کنار این نظارت، خانواده ها خیلی سخت هم برخورد نمی کردند. فرد اگر قرار بود با یکی از اقوام نزدیکش مانند دختر عمو، پسر عمو، دختر خاله یا… ازدواج کند خیلی راحت با پدر و مادرش در میان می گذاشت و اگر کیس دلخواهش خارج از اقوام بود چون معمولاً همراه با آشنایی بود با او راحت برخورد می شد، من این موضوع را در بسیاری از شهرستان ها که هنوز حالت سنتی خود را حفظ کرده اند می بینم مثل نائین یا برخی از شهرهای شمالی کشور.

به نظر شما یک جوان چه ویژگی های شخصیتی، فردی و اجتماعی باید داشته باشد تا بتوان او را آماده ازدواج دانست؟

من به یک ویژگی جامع اشاره می کنم و آن مسئولیت پذیری است که فکر می کنم در بین جوانان ما خیلی کمرنگ شده است و نهادهای تربیتی نیز کمتر به آن توجه دارند؛ در حال حاضر شرایط جامعه ما به گونه ای است که در آن جوانان رشد نمی کنند و بچه می مانند، یعنی از شأن مرد بودن و زن بودن خود فاصله گرفته اند، مرد ما می خواهد آقا پسر باشد و زن ما می خواهد دختر خانم باقی بماند؛ من یک سخنرانی در دانشگاه کاشان داشتم و همان اول سخنرانی گفتم که مردهای ما دیگر مرد نیستند و زن های ما دیگر زن نیستند و خطابشان کردم ای نامردها و ای نازن ها! و خوب خیلی ها ناراحت شدند و همان جا اعتراض کردند ولی بعد از این شوکی که وارد کردم و وارد بحثشدم و درباره ویژگی های شخصیتی ازدواج توضیح دادم همه بر این موضوع صحه گذاشتند که مردهای ما حالت مردانگی شان را از دست داده اند و زن های ما صفات زنانگی شان را فراموش کرده اند!

گام اول در انتخاب همسر را چه می دانید؟

شناخت. بزرگترین مشکل جوانان ما در بحثانتخاب همسر این است که همدیگر را درست نمی شناسند. من الان می بینم دخترها به پسرها بدبینند و پسرها به دخترها. متأسفانه هیچ مرجعی هم وجود ندارد تا زن و مرد را به یکدیگر بشناساند. اگر هم کاری شده و یا کتابی چاپ شده در حد ترجمه است، معروفترین کتاب روانشناسی زن و مرد ما شده مردان مریخی و زنان ونوسی. الآن روانشناس ها و جامعه شناس های ما باید روی آگاهی بخشیدن به روابط بین دو جنس و شناخت آن ها از یکدیگر کار بکنند، یکی از مهمترین بخشهای ارتباطات بعد از ارتباطات درون فردی، ارتباطات میان فردی است که خیلی کم روی آن کار شده است.

بخشی از انتقادات شما به طور مستقیم متوجه جوانان است در حالی که نهادهای فرهنگی و آموزشی متعددی در کشور و در ارتباط با جوانان وجود دارند که می بایست حداقل مهارت های یک زندگی سالم و پایدار را به آنان یاد بدهند، این طور فکر نمی کنید؟

ببینید، دانشگاه مهمترین نهاد اجتماعی است که با بخش عظیمی از جوانان ما ارتباط دارد، حالا به غیر از نقش سایر نهادها و رسانه ها به نظر شما این دانشگاه چقدر به درد جوان ما می خورد؟ تنها چیزی که من می بینم این است که برخی جوانان ازدواج و محیط خانواده را با کلاس های درس اشتباه می گیرند و فکر می کنند زندگی خانوادگی نیز به همین ایده آلی است در حالی که افراد در دانشگاه نیمی از شخصیت خودشان را بروز نمی دهند و در زندگی واقعی به گونه دیگری رفتار می کنند لذا عاشق می شوند و می بینند تفاوت ها خیلی زیاد است؛ دقت کنید بعضی جوانان ساده ترین موارد را فراموش می کنند مثلاً این که در دانشگاه حتی ظرف غذایشان را نیز دانشگاه می شست و اندکی پولی را نیز که می داده اند از جیب پدرانشان بوده است؛ به نظر من همه این ها زمینه های یک عشق و عاشقی خیالی را فراهم می آورد که برای هیچ کدام از طرفین سودی ندارد.

صحبت های شما به ضرورت بحثآگاهی در ازدواج اشاره دارد. به نظر شما انتخاب آگاهانه چه مفهومی دارد؟

خیلی از مسائل وجود دارد که من نمی خواهم وارد آن بشوم ولی اگر بخواهم راحت حرف بزنم باید بگویم ما همه لوده شده ایم و همه چیز را به مسخره گرفته ایم، دانشگاه و آموزش و پرورش ما لوده پرور است، اقتصاد ما تنبل پرور است چون کارآمد نیست، شاید دولت هم همین را می خواهد. وقتی سیستم بخور و بخواب و بعد از ظهر سر خیابان بشین برای جوانان ما پیاده می شود به طور مشخص جوان هم از آن استقبال می کند؛ اصلاً بحثآگاهی وجود ندارد، اگر جوانی، پدرش میلیاردر و پولدار بود با ماشین مدل بالا در خیابان ها می تازد و اگر جنوب شهری بود با دو تا نان بربری سر خیابان به بیکاری می نشیند. من معتقدم نظام لیبرالیستی ما را هم لوده و بیهوده کرده است، پول نفت همه را لوده و تنبل بار آورده است، همه هم داریم با همین منش در کنار هم زندگی می کنیم.

شما طوری صحبت می کنید که انگار بحثاشتغال مشکل این کشور نیست بلکه مشکل آدم ها است.

ما باید دید و نگاهمان را به خیلی مسائل عوض کنیم، من به هند رفته بودم. با جوان انگلیسی بیست و یک ساله ای آشنا شدم که به قول خودش وسط بیابان های هند تجارت فرش می کرد و خیلی هم راضی بود. حالا به نظر شما جوان ایرانی حاضر است به چنین جایی برود و اصلاً یک روز از خانواده اش دور شود. نه این طور نیست! جوان ما باید دید اشتغال جهانی پیدا کند تا بتواند رو به جلو حرکت کند.

نقش سایر نهادها را نگفتید.

ببینید فضای رسانه ای کشور ما در زمینه ازدواج چندان سالم نیست و پر از التقاط ها و روش های مبتنی بر الگوی لیبرالیستی است؛ آگاهانه یا ناآگاهانه، رسانه ها بچه های ما را در سن بالا بچه بار می آورند، این همان بی قیدی تعالیم سرمایه داری لیبرالیستی است. در جامعه ای مانند آمریکا بچه ها در سن نوجوانی متوقف می شوند و به همین خاطر این کشور بالاترین آمار ازدواج و بالاترین آمار طلاق را در دنیا، تؤامان دارد چون مردمشان نه تعریف درستی از ازدواج دارند و نه طلاقشان مبنای صحیحی دارد.

من الآن در داخل کشور می بینم که می گویند ازدواج ساده، طلاق ساده. چند وقت پیش آماری را درباره طلاق در شهر قم در یکی از روزنامه ها خواندم. می گفت طلاق های توافقی به شدت دارد در این شهر اوج می گیرد. دلیل این امر این است که مسئولیت پذیری در بین خانواده های ما کم شده است. ما یک زمانی تفاهم در ازدواج داشتیم حالا توافق در طلاق داریم.

من به موضوع دیگری نیز تأکید کنم و آن بحثنظام وکالتی در ایران است. این نظام به جای این که سعی بر حفظ کانون خانواده ها داشته باشد برای پول بیشتر گرفتن طرفین را تشویق به طلاق های توافقی می کند. من خیلی از وکیل ها را دیده ام برای این که پول بیشتری از طرفین بگیرند سریع می گویند آقا یا خانم بیایید طلاق توافقی بگیرید، مثل نظام پزشکی ما که پولی شد و در آن جراحان برای این که پول در بیاورند برخی جراحی های بی مورد انجام می دهند با این تفاوت که بیمارستان وکیل ها همان دادگاه شده که مردم را به آن می برند و پول کلانی از آن ها می گیرند. این نظام وکالتی بسیار فاسد است و فقط برای پول بیشتر گرفتن حاضرند یک عقد آسمانی را باطل کنند. تأسف بارتر این که خبر دارم در برخی از این پرونده ها نیز بعد از ختم پرونده برخی ارتباطات ناسالم بین وکیل ها و طرفین از هم جدا شده نیز برقرار می شود.

ترویج ازدواج چقدر در کاهش معضلات اجتماعی نقش دارد؟

کدام ازدواج؟ اگر منظورتان ازدواج موقت است که به نظر من چرت و پرت و بسیار بی خود و بی جا است. این را برخی آقایان مطرح کردند تا روابط دختر و پسر موجود در جامعه را اسلامی کنند، این ها خواستند لیبرالیسم غربی را اسلامی کنند گفتند ازدواج موقت! ما باید ازدواج در سنین پائین را رواج بدهیم نه ازدواج موقت را!

منظورم ازدواج دائم بود!

ببینید من عکس این مطلب را خدمت شما عرض کنم، هر چقدر جوانان در کشور ما دیرتر ازدواج کنند بیشتر از زیر بار مسئولیت فرار می کنند و این باعثمی شود تا شخصیت مجردی در دختر و پسر ما نهادینه شود؛ یعنی همان شخصیت یگانه خواه مورد نظر لیبرالیسم و فمینیسم که می گوید من فکر می کنم، پس هستم. الآن فمینیسم مسائلی همچون فکر تک نفری و زندگی تک نفری عاری از تزاحم طرفین را مطرح می کند که مشخص است مشکلات زیادی را می تواند ایجاد کند.

آقای دکتر! جو عمومی جامعه بر این باور است که باید سنت های غلط بر سر راه ازدواج آسان جوانان را از میان برداشت، حالا این که چقدر این باور عملی شده یا در حد شعار مانده جای بحثدارد؛ شما خودتان ازدواج راحت و آسانی داشتید؟

ما خیلی ساده گرفتیم، در حد شعار نبود. من وقتی فهمیدم که همسرم جهیزیه دارد خیلی ناراحت شدم و اصلاً بدم آمد و هنوز هم به آن ها یادآوری می کنم که ازدواج را لااقل در قبال دیگران ساده تر بگیرند.

فرهنگ سازی ازدواج آسان را چقدر متوجه حکومت می دانید و چقدر متوجه خانواده ها؟

من متوجه هر دو می دانم هر چند فرهنگ سازی حکومت هم باید در نهایت به تقویت نهاد خانواده منجر شود. خانواده ظریف ترین و ضعیف ترین نهاد اجتماعی است یعنی با کوچکترین سیاست گذاری از سوی حکومت یا دولت آسیب می بیند. ما باید بفهمیم تصمیمات نهادهای سیاسی، آموزشی، اقتصادی و اجتماعی به طور مستقیم یا غیر مستقیم روی خانواده ها تأثیر می گذارد، ما باید جمیع امور را ببینیم و مبنای برنامه ریزی فرهنگی را در کل کشور، خانواده ها قرار بدهیم. مثلاً در زمان اصلاحات شعار آزادی بدون تعیین حدود آن مطرح شد که به نظر من به طور غیر مستقیم منجر به از هم پاشیدگی بسیاری از خانواده ها شد، تمام دوم خردادی ها در طول هشت سال داشتند از هم گسیختگی خانواده ها را ترویج می کردند؛ یعنی ما دیدیم محال است سیاست و یا خط مشیی از بالا در جامعه مطرح شود و روی خانواده ها تأثیر نگذارد.

مهمترین مانع بیرونی سر راه ازدواج جوانان را چه می دانید؟

اشتغال و مسکن جوانان را مشکل بزرگی می دانم. من در بحثمسکن بارها به دولت و شهرداری پیشنهاد داده ام که باید الگوی مسکن را در ایران از این وضعیت درآوریم. ما اگر در شهری مثل تهران به دلیل تراکم بالای جمعیتی کمبود زمین داریم باید به سمت ساخت آپارتمان های ۳۰،۴۰ متری رو بیاوریم، این آپارتمان ها در عین این که کوچک هستند ولی برای اول ازدواج بسیار مناسب هستند، ما اگر روی زمین مشکل داریم هوا را که داریم، می توانیم با رعایت بحثمعماری اسلامی به جای شهرهای افقی، شهرهای عمودی بسازیم. این کاری است که تخصص مورد نیاز آن را در کشور داریم و قادر به انجام آن هستیم و قبلاً نیز در کشوری مانند ژاپن انجام شده است. این آپارتمان های کوچک خیلی از مشکلات را با هم حل می کنند، مثل این که یک فرش دوازده متری و یک یخچال و گاز ساده بیشتر در آن جا نمی گیرد و خانواده ها را مجاب می کند از دادن جهیزیه های سنگین اجتناب کنند.

برای اشتغال که به آن اشاره کردید چه راه حلی پیشنهاد می کنید؟

موضوع اشتغال در کشور ما زیربنایی است. ما باید تعریف مان را از بحثاشتغال عوض کنیم، باید نگاهمان را از یک شغل دولتی و پشت میز نشینی به سمت اقتصاد و اشتغال پویای بخش خصوصی تغییر دهیم، اشتغال اشرافی پشت میزنشینی مال کشورهای عقب مانده است، جوان ما باید در بخش خصوصی کار کند و برای کار در این بخش باید متخصص و حرفه ای باشد. پس در اینجا دوباره باید نظام آموزشی مان را از حالت مدرک گرایی و این که دانشجو با یک نمره ده، دوازده فارغ التحصیل بشود خارج کنیم. جوان باید در دانشگاه تلاش کند، متخصص شود و با استعدادها و قابلیت های خودش در بخش خصوصی مشغول به کار شود.

ولی این طور نیست که شما هر جوان با استعدادی را که دیدید مشغول به کار باشد.

این طور نیست، ضمن این که اگر کار نیست می توانیم از کشور و خانواده جدا شویم و در جاهایی مثل دوبی یا استرالیا مشغول به کار شویم. متأسفانه مشکل ما این است که تنبل شده ایم، مشخص است کسی که بی سواد است در این شرایط جایی برای کار کردن ندارد در صورتی که اگر در یک دانشگاه خوب درس بخوانی و نخواهی با هزار کلک از استاد نمره بگیری و بعد فارغ التحصیل بشوی وقتی بیرون آمدی انسان ساعی و مهارت دیده ای خواهی بود و شاغل هم خواهی شد.

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات