تبلیغات گردشگری همچنان به کام دیگران
فرصتهای طلایی و نفعی که نمیبریم
علاوه بر این وجود شرایط و امکانات پیش بینی نشده در کشورهای مقصد و نبود نظارت موثر باعثشده است تا در بسیاری از این کشورها افراد به راحتی در مکانهایی حضور یابند که ناخواسته منجر به تاثیر پذیری آنها از الگوهای نامناسب فرهنگ بیگانه شود.
فلسفه وجودی عنصر تبلیغات در عرصه این صنعت، که صنعتی دوطرفه بین کشورهای مبدا و مقصد است، به توازن میزان سفرها و گردش مالی بین دو کشور باز میگردد تا به همان اندازه که خروج گردشگر از کشور باعثخارج شدن ارز میشود ورود گردشگران خارجی به ایران نیز ارز آور شده و این توازن برقرار شود.
به گزارشافکارنیوز، هر چند که نوسانات ارزی موجب کم رونق تر شدن سفرهای خارجی شده، با این وجود با صرف هزینه نه چندان زیادی میشود به ترکیه، تایلند، ارمنستان، آذربایجان و گرجستان رفت. این را آژانسهای مسافرتی تهران میگویند و وقتی به صفحه تورهای آگهی روزنامهها سری بزنیم خواهیم دید که عباراتی همچون تور آننالیا و آنتالیا، سواحل مدیترانه، کوشی آداسی، مارماریس فضای بیش از صدها آگهی را اشغال کرده و بازار آژانسها و تورها گرم گرم است.
گردش مالی ملیاردها دلاری این صنعت بازاری ایجاد کرده که منتفعان آن اعم از آژانسهای مسافرتی، تورها، شرکتهای هواپیمایی، واسطهها و حتی مطبوعات پذیرنده آگهی به راحتی از آن نمیگذرند. از طرف دیگر رشد تصاعدی مسافران این آژانسها نیز آنها را روز به روز به این بازار گرم اما بدون رویکرد اقتصادی و فرهنگی امیدوارتر میکند.
این در حالی است که تبلیغاتی که فقط با اهداف سودجویانه صورت میگیرد و به موقعیتهای طلایی که این صنعت میتواند برای ما ایجاد کند نمیاندیشد ارمغانی جز خارج شدن ارز و وارد شدن فرهنگ بیگانه نخواهد داشت.
اهمیت گردشگری بین المللی در پویایی اقتصاد
گردشگری از آنجا موقعیتی طلایی محسوب میشود که امروزه به یکی از بزرگترین و پر درآمدترین بخشهای اقتصادی دنیا تبدیل شده و مطابق نظر سازمان جهانی گردشگری این صنعت بزرگترین صنعت فعال در جهان است.
گردشگری بینالمللی اما بخشی از صنعت گردشگری است که مربوط به تجارتها، خدمات و درآمدهای حاصل از گردشگرانی است که از کشورهای دیگر خارج از محل اقامت خود بازدید میکنند.
اهمیت این صنعت برای ما از آنجاست که بسیاری از کارشناسان «گردشگری بینالمللی» را امیدبخشترین، پیچیدهترین و جایگزینترین صنعتی که جهان سوم با آن روبروست، معرفی کردهاند و کشورهایی که موفق به جذب توریسم شدهاند توانستهاند این فرصت را به عاملی برای رشد اقتصادی و فقرزدایی از کشور خود ایجاد کنند.
اما در این میان سهم ایران از کل گردشگری بینالمللی در سطح جهان، به رغم وجود جاذبههای فرهنگی و توریستی، بسیار ناچیز است و ضعف کنترل مسوولان گردشگری و نگاه سودجویانه، تبلیغاتی و مسموم تورهای مسافرتی باعثشده تا آژانسهای مسافرتی در یک سال با هزینه کردن بیش از ۵۵۰ میلیارد ریال برای تبلیغات تورهای خارجی تلاش کنند و درآمدی بیش از یک ملیارد دلار را از حساب بانکی ایرانیها به جیب این کشورها واریز کنند.
یک کارشناس امور تبلیغات در این باره معتقد است: «همه آژانسها باید در بردن توریست به کشورهای خارجی سمت و سو و جهتشان مطابق سیاستها فرهنگی و اقتصادی کشور باشد تا در این عرصه شاهد رشد و شکوفایی باشیم.»
فساد تبلیغاتی عاملی برای سودجویی
مهدی رجب پور با اشاره به فلسفه وجودی تبلیغات یادآور میشود: «فلسفه وجودی عنصر تبلیغات در عرصه این صنعت، که صنعتی دوطرفه بین کشورهای مبدا و مقصد میباشد به توازن میزان سفرها و گردش مالی بین دو کشور باز میگردد تا به همان اندازه که خروج گردشگر از کشور باعثخارج شدن ارز میشود ورود گردشگران خارجی به ایران نیز ارز آور شده و این توازن برقرار شود.»
وی اضافه می کند: «متاسفانه از میزان صدها آژانس مسافرتی، تنها ۶۰ آژانس اقدام به آوردن تور از خارج به داخل میکنند و مابقی نهتنها در خارج کردن ارز بلکه در خارج کردن اخلاق از ایران به رقابت پرداختهاند و با ترفندهای مختلف تبلیغاتی در رسانههای مکتوب و دیجیتال و بدون هیچگونه نظارتی از سوی سازمان میراثفرهنگی و گردشگری سعی در جذب گردشگر برای تور خود دارند. این در حالی ست که ما باید با زمینه های سفر توریست های کشورهای مقصد به کشورمان را با چارچوب ها و ملاک های ارزشی فراهم کنیم.»
اما در این میان استفاده از تصاویر سواحل و استفاده از عبارتهایی مثل «تور مسافرتی در سواحل مدیترانه به همراه نوشیدنی رایگان»، «تور گردشگری با حضور در کنسرت خوانندگاه مشهور» و به کاربردن نام شهرهایی که به رعایت نکردن موازین اسلامی معروفند از ابزارهای این تورها برای جذب گردشگرانی است که باید در قالب این مسافرتها سرمایههای این کشور را به جیب کشورهای مقصد بریزند.
رجب پور با اشاره به ضد اسلامی بودن این کار تصریح میکند: «از تبلیغاتی که حاکی از ابهامات، تقابل با ارزشها و دهن کجی به خون شهداست باید اجتناب شود. آژانسهایی که با این ابزار سعی در جذب توریسم خارجی دارند یا باید به فکر بستن درب دفاتر مسافرتی خود باشند و یا باید مطابق قوانین و مقررات کشور اسلامی ایران عمل کنند.»
به وجود آمدن این فضا در تبلیغات تورهای گردشگری باعثشده تا بسیاری از سود جویان از این آب گلالود ماهی گرفته و با تبلیغ تورهای غیرمجاز در جراید کثیرالانتشار کشور مشکلاتی را برای گردشگران ایرانی به وجود آورند. برخی افراد که مناسباتی را برای صدور ویزا با تعدادی از سفارتخانهها دارند و یا برقرار میکنند، با درج یک آگهی تبلیغاتی و شماره تلفن در برخی از جراید شهروندان متقاضی سفر را فریب داده، مبالغ گزافی از آنان اخذ و با برگزاری تور به برخی کشورها مشکلاتی را برای هموطنان ایجاد میکنند.
همکاری پنهانی برخی آژانسهای داخلی با آژانسهای جهانگردی خارج از ایران نیز یکی دیگر از مسائل به وجود آمده در این فضای تبلیغاتی است و افراد و آژانسهایی که برای این تورهای تفریحی تبلیغات میکنند، در تبلیغات خود از آزادی بیش از حد این سفرها سخن به میان آورده و با این ابزار سعی در جذب گردشگر برای این آژانسهای خارجی دارند.
این در حالی است که بخش اعظم این تورها تنها یک شماره تلفن و یک اسم کاذب هستند و اصلا چیزی به عنوان دفتر خدمات گردشگری در پشت این شمارهها وجود ندارد.
وقتی تروخشک با هم میسوزند
این تبلیغات نهتنها صنعت گردشگری کشور را با مشکل مواجه کرده است، بلکه آسیبهای فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بسیاری را برای جمهوری اسلامی ایران و گردشگرانی که تعداد آنان در سال به چند میلیون نفر میرسد به ارمغان آورده است.
وجود فضای بیاخلاقی در برخی کشورهای همجوار و سیاستهای کاملا باز مقامات آنها در قبال توریستها برای کسب درآمد بیشتر، سواحل و مکانهای دیگر این کشورها را به کانون فساد وبی بند و باری تبدیل کرده است.
اگرچه شاید بسیاری از هموطنان صرفا برای برخورداری از هتلهای به نسبت ارزان، مناظر خوب، آب و هوا و یا امکانات تفریحی به این مناطق مسافرت میکنند اما وجود بسیاری از ناهنجاریها و بیبندوباریها در این نواحی غیر قابل کتمان است. این ناهنجاریها قطعا دامن گیر بسیاری از گردشگرانی میشود که به دلایلی دیگر این مناطق را برای تفریح انتخاب کردهاند.
وجود اماکن فروش مشروبات الکلی، قمارخانهها، تفریحات دریایی ناسالم و حضور گاه و بیگاه خوانندگان بدنام لس آنجلسی فضای ناسالم و غیر قابل دفاعی را در این کشورها به وجود آورده است. از طرف دیگر نبود نظارت دقیق بر این تبلیغات و تورهای تفریحی خارج از کشور باعثشده تا در برخی از آنها، شاهد انواع فسادهای اخلاقی باشیم کهگاه این مسائل پس از بازگشت به کشور هم ادامه پیدا میکند و دامنه آن روز به روز گسترش مییابد.
علاوه بر این وجود شرایط و امکانات پیش بینی نشده در کشورهای مقصد و نبود نظارت موثر باعثشده است تا در بسیاری از این کشورها افراد به راحتی در مکانهایی حضور یابند که ناخواسته منجر به تاثیر پذیری آنها از الگوهای نامناسب فرهنگ بیگانه شود.
این در حالی است که تورهای تفریحی خارجی که بهخصوص در نوروز و تابستان تبلیغات بسیاری را در مطبوعات به خود اختصاص میدهند، همواره قابل اطمینان نیستند و گاه فساد اخلاقی رایج در آنها به ضرر تمام افراد حاضر در تور میشود.
برخی از تورها مانند تورهای تایلند، مالزی، دبی چین و روسیه فساد اخلاقی بسیاری را در مقصد به همراه دارد وگاه چندین نفر حاضران بیبند و بار در این تورها، وجهٔ ایرانیان را در برابر افراد کشورهای دیگر نامناسب جلوه میدهند و از آنجا که نظارت دقیقی بر کار تورها نیست این روش همچنان ادامه پیدا میکند.