وقتی جواد رضویان سکته زد!

اول از همه به سراغ سیاوش مفیدی رفتم و از او خواستم که این گفتگو را شروع کند. از او خواستم که درباره این شب و هر چی مربوط به این شب می داند بگوید.

سیاوش مفیدی: یادش بخیر همه چیز واقعاً توی بچگی قشنگه، همه لذت چهارشنبه سوری برای ما در همان بچگی و در آرامش برگزار می شد. راست می گن که همه چیز توی بچگی خوبه. چهارشنبه سوری بچگی هیا من با شور و حالی برگزار می شد که هنوز هم خاطرات اون شب ها را به خوبی به یاد دارم، چند تا بوته خشک، آتیش زدن اونها و پریدن از روی آتیش و تخلیه انرژی و خوردن آجیل چهارشنبه سوری برای همه ما لذت خاص خودش را داشت. کنار این آتیش اگر قرار بود یه کمی بیشتر سرو صدا راه بیندازیم شاید سراغ ترقه می رفتیم و بس!! شاید الان من دیگه مثل بچگی هام اون هیجان اولیه را نداشته باشم اما علی پسرم این شب را خیلی دوست داره و دلش می خواد که در این شب حسابی بازی کنه.

اما از اونجایی که از خاطرات این شب و اتفاقات بدی که ممکنه توی این شب بیفته آگاهی کامل داره بنابراین خیلی احتیاط می کنه و اگر احساس خطر کنه اصلاً سمت آتیش نمی ره، ما هم توی این شب بین دوستان و همسایه های خودمون یک آتیشی برپا می کنیم و از روی آتیش می پریم. اما الان همه چیز فرق کرده، دیگه مثل قدیم به چشم یک سنت دیرینه بهش نگاه نمی کنند، الان دیگه چهارشنبه سوری آرامی را پیدا نمی کنی.

مدام صدای نارنجک و ترقه های دست ساز که من واقعاً نمی دونم از چه موادی استفاده می کنند که این همه صداهای وحشتناک دارد و موجب سلب آسایش مردم می شود. حالا سروصدا به کنار!! فقط کافیه یک اشتباه کوچیک بکنند و خدایی نکرده حادثه ای براشون پیش بیاد، اون وقت آنها می مانند و یک عمر پشیمانی و دردسرهایی که برای خانواده و اطرافیان درست می کنند. به جای اینکه این سنت دیرینه و باارزش را از بین ببریم، ای کاش اون رو درست هدایت کنیم و به بهترین شکل ممکن از اون استفاده کنیم. این شب فوق العاده قشنگه و می تونه خاطرات خوبی را برامون بسازه. ای کاش هنوز هم بچه بودیم و با آن خاطرات زندگی می کردیم.

 یزدان فتوحی
اما صحبت های یزدان فتوحی و خاطراتش از شب چهارشنبه سوری خالی از لطف نبود: برای من این شب همیشه پُر بود از خاطرات خوب و فراموش نشدنی، اینکه چرا اینقدر قدیمی ها همه چیز را خوب حفظ می کنند، چرا این شب برای ما تبدیل شده به یک سنت؟! در شب چهارشنبه سوری هر کاری که داشتیم رها می کردیم تا این شب را به بهترین شکل ممکن برگزار کنیم. این فلسفه از روی آتیش پریدن، این مراسم بعدی اش قاشق زنی، اینکه واقعاً با چه چیزهای ساده ای کنار هم خوش بودیم.

قشنگ ترین چیزی که من از مراسم چهارشنبه سوری کودکی یادم میاد این بود که پدربزرگم بوته های خشک را جمع می کرد و یه گوشه ای از حیاط نگه می داشت و در شب چهارشنبه سوری همه فامیل تو خون مادربزرگم دور هم جمع می شدیم و از روی آتش می پریدیم و واقعاً‌ دور هم خوش بودیم. همیشه دنبال بهانه ای می گشتیم که چند ساعتی را دور از همه آن ناآرامی ها خوش باشیم اما حالا فقط شده هیاهو و مردم آزاری!!

این قدر این سنت برای همه ما با ارزش بود و آن را طبق همان آداب و رسومی که بود برگزار می کردیم که خدا را شکر هیچ وقت حادثه بدی را تجربه نکردم و اتفاق بدی برایم نیفتاده، فقط یک بار در مراسم چهارشنبه سوری و در زمان فیلمبرداری یکی از فیلم هایم به خاطر همین شلوغ بازی های الکی دیر رسیدم، تازه من خیلی زود از خانه راه افتاده بودم. اما ترافیک وحشتناک خیابون ها و پرتاب ترقه ها و نارنجک های دست ساز که انگاری میدان جنگه و من مدام استرس این را داشتم که اتفاقی برای خودم و ماشینم نیفته باعثشد که من چند ساعتی را دیر برسم، این خاطره را هیچ وقت فراموش نمی کنم!!!

 ابراهیم شفیعی
حرف هام که با یزدان فتوحی تمام شد، ابراهیم شفیعی را دیدم که یک گوشه ای ایستاده و داره متن حفظ می کنه به سراغش رفتم و درباره این شب از او پرسیدم از خاطراتی که داشته و چرا برای ما یک سنته و او این طور جواب مان را داد:
من از همون بچگی بچه شیطون بودم و همیشه دنبال آتیش بازی، البته قدیم ترها مثل حالا نبود که این همه نارنجک و ترقه در میان باشد، نهایت شَر بودن و شیطنت ما این بود که چهارشنبه سوری دارت را برعکس می کردیم و گوگردهای کبریت رو توش می ریختیم و آتیش می زدیم، اما الان یک عالمه نارنجک و بمب و وسایل دیگر را که من واقعاً نمی دانم این وسایل را از کجا می آورند و اینکه چرا پدر و مادرها مثل قدیم حواس شون نیست، و هزار چرای دیگر و اینکه چرا می گوییم چهارشنبه آخر سال؟؟؟

همه اینها یک تفکری پشتش بوده است که برای ما تبدیل به یک سنت شده است و چون اصیل و کهنه است، برای همه ما ایرانی ها یک قداست خاصی دارد اما به شرط اینکه این سنت را به همان شکلی که بود حفظ کنیم. درسته که گفتم بچه شیطونی بودم اما شیطنت های خاص خودم را داشتم و مردم آزاری نمی کردم و اگه راستش را بخواهی یکی کمی هم ترسو بودم، الان پسرم هم به خودم رفته و اون هم مثل من احتیاط می کنه و شب چهارشنبه سوری بیشتر از اینکه بازی کنه ناظر و فقط نگاه می کنه و اگر هم ببینه که صدای ترقه و شعله های آتیش زیاد هم هست حتی توی محل هم نمی مونه.

در تبریز به این شکل رسم است که در این شب حتماً آجیل چهارشنبه سوری را بخوریم، یادم میاد بچه که بودیم مادرم همیشه در این شب برای من و خواهرم باسلق می خرید. در تبریز باسلق های بزرگ دست می شد و مادرم آن را برای من و خواهرم نصف می کرد؛ من در همان ساعت اول آن را می خوردم اما خواهرم ریز ریز و ذره ذره از آن باسلق می خورد و این قدر آن باسلق را نگه می داشت که خشک می شد و من بهش می گفتم تو که نمی خوری و این قدر نگهش می داری که خشک می شه خب لااقل بده تا من بخورم. ما با همین چیزهای ساده خوش بودیم و از این شب لذت می بردیم اما حالا… یه خواهش؛ توی این شب مراقب خودتون باشید و کاری نکنید که قرار باشه روزهای بدی را تجربه کنید.

 وحید میهن دوست
دیدم وحید میهن دوست از کنارم رد شد صدایش کردم و از او هم درباره این شب و خاطراتی که داشت پرسیدم، او بیشتر از بقیه درباره خاطراتی که برایش اتفاق افتاده و اینکه چه بلاهایی را سر بقیه آورده حرف زد:
از من درباره خاطرات این شب نپُرس، من اونقدر شر و شیطون بودم که محله از دست من آسایش نداشت، همه رو اذیت می کردم، این خاطره در عین تلخ بودنش خیلی هم بامزه شده چون برای هیچکس اتفاقی نیفتاد. با دوستم نارنجکی درست کرده بودیم که اندازه یک توپ بود و اگر منفجر می شد کل محله را نابود می کرد، نمی دونم تو عالم بچگی با خودمون چه فکری کرده بودیم که این کار را کردیم.

دوستم نارنجک را بالا انداخت من دیوانه آن را روی هوا گرفتم و وقتی اطرافم را نگاه کردم تا شعاع ۵ کیلومتری هیچکس نیست و همه فرار کردند و تنها شانسی که آوردم این بود که آلن نارنجک نترکید و گرنه دیگه الان وحید میهن دوست هم وجود نداشت، یک بار دیگه هم یک کتونی خریده بودم و با همون رفتم تو دل آتیش. هم کتونی عزیزم سوخت و هم پاهام. یک دفعه دیگه هم کاری کردم که کل شیشه های یکی از خونه های محله مون شکست و من بعد از آن یک هفته ناپدید شدم و همه فهمیدند که این کارها کار وحید و پدرم فقط خسارت کارهای من را می داد(می خندد)!!

یک بار هم سر فیلمبرداری سریال «پاورچین» که با شب چهارشنبه سوری یکی شده بود توی اتاق گریم زیر پای جواد رضویان ترقه انداختم و نزدیک بود که جواد سکته کنه. من هم فرار را به قرار ترجیح دادم، یا دوباره سر پاورچین سحر ولدبیگی یک عالمه شمع روشن کرده بود. شاید نزدیک به ۱۰۰ تا که من و سیامک انصاری همه شمع ها را خاموش کردیم. از این اتفاقات بامزه هم می افتاد، مهم این بود که بهمون خوش بگذره و به کسی آسیب نرسونیم و این سنت را به بهترین شکل ممکن برگزار کنیم. مراسم قاشق زنی، پریدن از روی آتیش، آش رشته خوردن، آجیل چهارشنبه سوری!!

همه اینها برامون مقدس بود، حتی جمله معروف شب چهارشنبه سوری که «زردی من از تو، سرخی تو از من» یک پیشینه باستانی دارد. یه خاطره دیگه هم بگم که وقتی مراسم پریدن از روی آتیش تموم می شد، تازه کار ما شروع می شد. چادرهای مادرهامون را بر می داشتیم، روی سرمون می انداختیم و به سراغ همسایه ها می رفتیم و مراسم قاشق زنی راه می انداختیم و آخر سر هم شاید یک شکلاتی، آجیلی می گرفتیم و این مراسم هم تا دم دمای صبح ادامه داشت، واقعاً یادش بخیر!!

 تینا خبازیان
به سراغ تینا خبازیان رفتم و با او هم درباره این شب صحبت کردم:
یادش بخیر چهارشنبه سوری کودکی ها همیشه خوش می گذشت و پر بود از خاطره های تلخ و شیرین، خاطرات شیرین به همین دور هم بودن هاست و اینکه با چند تا بوته آتیش و یک مشت آجیل چهارشنبه سوری چقدر خوش بودیم و چقدر این شب را دوست داشتیم، اصلاً اگر خیلی عمیق تر به این شب نگاه کنیم، معنی این شب در خودش قرار دارد، سور که به معنی مهمانی است و چهارشنبه سوری هم که در سنت ما قرار دارد و به این خاطر برگزار می شود تا در آخرین سه شنبه سال دور هم جمع شویم، یک خاطره چهارشنبه سوری یادم اومد، کلاس اول دبستان بودم، یادم میاد آتیش بزرگی را درست کرده بودیم و قرار بود که از روی آن بپریم، یک اشتباه کوچیک باعثشد که من توی آتیش بیفتم و آسیب ببینم، دو گروه شدیم و بدون هماهنگی از دو طرف به سمت آتیش دویدیم که همین کار باعثشد که بهم برخورد کنیم و من تنها کسی بودم که توی آتیش افتادم و سوختم، فقط تنها شانسی که آوردم این بود که من را زود بیرون کشیدند و اتفاق خاصی برام نیفتاد، اما الان دیگه مثل قدیم نیست، همه ما اینقدر گرفتار کار و مسائل روزمره شدیم که شاید نمی توانیم خیلی خودمان را درگیر چهارشنبه سوری کنیم. متاسفانه الان و در این چند سال اخیر اتفاقات بد و دلخراشی افتاده که مثل قدیم خوش نمی گذرد.

 شهاب عباسی
و بالاخره نوبت به شهاب عباسی رسید، از شهاب عباسی هم مثل بقیه پرسیدم و ازش خواستم که از این شب و اتفاق و حادثه ای که در این شب براش افتاده بگه و شهاب با فراق بال این طور جواب داد:
از اونجایی که من خیلی شیطون بودم و حسابی شیطونی می کردم خون از دست من و کارهای عجیب و غریبی که انجام می دادم آرامش نداشت و این شیطنت های من در روزهای پایانی سال بخصوص روزهایی که به شب چهارشنبه سوری نزدیک می شدیم شدت بیشتری پیدا می کرد و مدام در حال خرید وسایل چهارشنبه سوری بودم. از ترقه و سیگارت و فشفشه و بقیه ابزار و ادوات این شب، من از بچگی عاشق انی کارها بودم، از آتیش و آتیش بازی خیلی خوشم می اومد و دو بار هم نزدیک بود خونه را آتیش بزنم.

در تبریز سَبک خونه ها به شکلی است که پذیرایی خونه که به مهمانخانه ام معروف است، از فضای اصلی خانه مجزا بود، من هم رفتم سراغ میزی که در اطاق پذیرایی بود و کبریت را در زیر میز روشن کردم شعله آتیش به رومیزی گرفت و نزدیک بود خونه آتیش بگیره که مادرم به موقع رسید و خدا را شکر اتفاق بدی نیفتاد، یک بار هم زیرزمین را آتیش زدم. کلاً بچه ای بودم که مدام کبریت دستم بود و کسی از دست من و کارهای من در امان نبود، همیشه حادثه ساز بودم!! موقع چهارشنبه سوری هم سر دسته گروه بودم و اون شب با برنامه ریزی های من پیش می رفت، جمع کردن بوته، آتیش روشن کردن، ترقه بازی همه و همه با برنامه و دستور من پیش می رفت و همه هم گوش به فرمان من بودند، اما الان قضیه کاملاً فرق کرده و انگاری وارد میدان جنگ شدی، هیچ چیزی جز صدای انفجار نمی شنوی و این خیلی بد است. چهارشنبه سوری یکی دو سال پیش یه چیزی دیدم که واسه خودم جای تعجب داشت. توی یک خیابون دیدم کمد لباس را آتیش زدن و اینکه چه جوری از روش قراره بپرن واسه خودم سوال بود!؟؟!… دیگه مثل قدیم نیست و انگاری کم کم داره از ذهن همه ما میره، دیگه از اون شور و هیجان خبری نیست. حالا فقط به خودشون آسیب می رسونن و بعد پدر و مادرها باید دنبال درمان باشند و یک عمر پشیمانی.

منبع : خانواده سبز/ پرستو فولادي نژاد