صندوق تامین اجتماعی ترک برداشته است؟
آمارهای تامین اجتماعی از افزایش بیمه شدگان طی سال های گذشته وحال حاضر خبر می دهد، اما واقعیت های موجود گواه و شاهد آن است که وصولی ها و درآمدهای این سازمان درکل کشور از رشد متناسبی برخوردار نیست.
شايد دراواخر سال ۱۳۳۱ ، موسسان و بنیانگذاران معروفترین نهاد حمایتی و تامینی درایران ، تصور و حتی پیش بینی این موضوع و مساله را نمیکردند تا روزی درکشور، این نهاد حمایتی و به اصطلاح تامینی شان، بزرگترین طلبکار از دولتها شود.نهادی که با سرمایه گذاری کارگران بنیان گذاری شد.
این تشکیلات غیر دولتی که آن سال ها، سازمان بیمه های عمومی نام داشت، امروز به بزرگترین وشاید ثروتمندترین تشکیلات بیمهایی کشور بدل شده است وهمین ثروت بی کرانش که حاصل اندوخته وعرق جبین میلیون ها کارگر زن و مرد زحمتکش ایرانی طی سال ها بوده، اکنون با خطر مالی و پیشی گرفتن مصارف بر منابع مواجه است.
سازمان تامین اجتماعی با حدود ۲۰هزار میلیارد تومان، طلبکارترین تشکیلات غیر دولتی و غیر عمومی از دولت است. این تشکیلات غیر دولتی و عمومی، اینک صاحب ثروت هنگفتی است که صاحبان اصلی اش یعنی بیمه شدگان و مستمری بگیران تامین اجتماعی رضایت چندانی از خدمات درمانی و بیمه ای آن ندارند که البنه این عدم رضایت هم چیز جدیدی نیست.
به گزارش ایلنا، زیرساخت های اصلی این تشکیلات تودرتو به گونه ای است که بر خلاف حکم عقل مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی را صاحبان اصلی آن یعنی کارگران و کارفرمایان انتخاب نمی کنند. تامین اجتماعی ازابتدا به شکلی بنا و پایه گزاری شده است که هیچ کارگر و کارفرمایی، حق پرسشگری اثر گذاراز مسئولان دولتی آن را نداشته و ندارند و اتفاقا مشکلات اصلی این سازمان بیمه ایی نیزازهمین جا، یعنی از انتصابی بودن مدیرعامل آن آغاز می شود، در حالیکه باید مدیرعامل این تشکیلات در جریان و فرآیند یک انتخابات و از سوی جوامع کارگری و کارفرمایی و با نظارت دولت باشد.
در سال ۱۳۵۵، در مقابل ۲۵ نفر بیمه شده، تنها یک نفر مستمری بگیر وجود داشت، اما اینک باید گفت و این رقم به یک نفر مستمری بگیر در مقابل۵ بیمه شده رسیده است.
از زاویه دیگری به این موضوع مهم و حیاتی در تامین اجتماعی نگاه می کنیم تا عمق مطلب را دریابیم. آمارهای رنگارنگ مسئولان سازمان تامین اجتماعی طی سال های اخیر از افزایش بیمه شدگان طی سال های گذشته وحال حاضر خبر می دهد، اما واقعیت های موجود گواه و شاهد آن است که وصولی ها و درآمدهای این سازمان درکل کشور از رشد متناسبی برخوردار نیست.
به دیگر بیان، این مساله گویای این واقعیت تلخ است که مسئولان ارشد تامین اجتماعی در ظاهر به افزایش عددی بیمه شدگان دلخوش کرده اند و خود را درگیر بازی با ارقام و اعداد کرده و می کنند، در حالیکه تاکنون از این گروه های بیمه پرداز مبالغی قابل توجه دریافت و به حساب های مالی سازمان واریز نشده است.
حسینعلی ضیایی مدیر عامل وقت سازمان تامین اجتماعی، از افزایش تعداد بیمه شدگان به ۱۰ میلیون نفر خبر دادوگفت این مهم در صورتی امکانپذیر است که دولت مجموع بدهی های گذشته و حال حاضر خود به سازمان تامین اجتماعی را بپردازد. خوشبین ترین کارشناسان و صاحبنظران تامین اجتماعی هم در آن سال این حرف ها را باور نکردند. نه آن بدهی ها توسط دولت وقت به سازمان تامین اجتماعی پرداخت شد و نه تعداد بیمه شدگان به ۱۰ میلیون نفررسید.
شاید مهم ترین مساله برای این گسست در سازمان تامین اجتماعی نبود درکی درست، عمیق و البته جدی از منابع مالی این سازمان در میان مسئولان ارشد آن بوده و است. در حالیکه همگان می دانند منابع مالی تامین اجتماعی با گذشت نزدیک به ۶۰ سال ایجاد شده است و این منابع و سرمایه های مادی " بیت المال " نیست تا همه بخواهند بر سر سفره اش جا خوش کنند، بلکه این منابع مالی " حق الناس " بوده و در واقع از جیب میلیون ها کارگر زن و مرد زحمتکش این دیار و طی گذشت سال ها مرارت و سختی حاصل شده است.
اینک این پرسش مهم، کلیدی واستراتژیک مطرح می شود. در مقابل این همه منابع مالی که دراختیار مدیران ارشد این تشکیلات قرار داده شده است بیمه شدگان، مقرری بگیران و مستمری بگیران، چه اندوخته و یا اندوخته هایی دارند؟
از سوی دیگر وضعیت موجود در مراکز درمانی ملکی سازمان برای بیمه شدگان، مقرری بگیران و مستمری بگیران دلخواه آنان نیست و کافی است تا سری به این مراکز درمانی ملکی تامین اجتماعی درکشور بیاندازید و شاهد این مدعا باشید.
ضلع سوم این مثلثناهمگون در تامین اجتماعی، کارکنان شاغل در بخش های بیمه ایی و درمانی هستند. این دسته ازکارکنان به سه گروه رسمی، پیمانی ماده۴ و قراردادی ماده ۲۰(روزمزد) تقسیم می شوند.
نیروهای قراردادی ماده ۲۰ که بهتراست آنها را کارگران روزمزد شاغل در سازمان تامین اجتماعی قلمداد کنیم، حتی از امنیت شغلی مناسبی هم برخوردار نیستند و با کوچکترین نسیمی یا اخراج شده و یا مورد بازجویی در واحدهای حراست سازمان تامین اجتماعی قرار می گیرند و اگر هم خیلی خوش شانس باشند به شعبه های دوردست تبعید می شوند.
مساله مهم دیگر در سازمان تامین اجتماعی، تعویض های پی در پی مدیران ارشد و میانی در ستاد مرکزی و اداره های کل است. مردم، بیمه شدگان، مستمری بگیران و اصحاب رسانه می پرسند دراین عزل و نصب های متوالی، پی درپی وکوتاه مدت، چقدر و به چه میزان به کارآیی، تخصص، دانش و تجربه افراد بها داده شده و می شود هر چند که برخی از این انتصاب ها خوب هم بوده است؟
اگر مدیران میانی منصوب مدیر عامل متخصص، توانمند، خبره و آگاه هستند چرا جای خود را به افراد دیگری دادهاند و اگر گفته می شود که آنها کارآیی و بهره وری لازم را نداشتند، جای این پرسش مهم مطرح است که چرا مدیریت سازمانی که ادعای شمولیت و تحت پوشش قراردادن آحاد ضعیف جامعه را عهده دار است، افرادی غیر فنی و با دانش لازم را به کار گمارده و می گمارد و اساسا معلوم نبوده و نیست که این عزل و نصب های پی در پی تا چه زمانی در سازمان تامین اجتماعی ادامه خواهد داشت؟
شاید ۳۰ میلیون بیمه شده تامین اجتماعی در نبود سازمان های حمایتی دیگر و از روی ناگزیری و اجبار و انحصاری بودن تامین اجتماعی، رو به سوی سازمان تامین اجتماعی آوردهاند. چه بسا اگر آنها پول و سرمایه های خود را در یکی ازبانک های کشور سرمایه گزاری می کردند، به مراتب از لحاظ معیشتی، اقتصادی و البته اجتماعی بیشر در رفاه و تامین قرار می گرفتند.
آیا نباید گفت و نوشت اینک ما شاهد صندوقي هستیم که دیگر اجتماعي نیست و شاهد صندوقي هستيم كه ترك برداشته است.