اختیار شما دست چه کسی است؟!
آیا درصدد هستید کاری انجام دهید اما دیگران این اجازه را به شما نمی دهند؟
به گزارش افکارنیوز، آیا هرگز احساس کرده اید که سررشته زندگی شما در دست خودتان نیست؟ آیا احساس کرده اید که شما را به انجام کارهایی وا می دارند که خود علاقه ای به آنها ندارید؟ آیا درصدد هستید کاری انجام دهید اما دیگران این اجازه را به شما نمی دهند؟ آیا هرگاه خواستید خود را از این قید و بند رها کنید، موفق نشده و به شکل دیگری گرفتار می شوید؟
اگر واقعاً چنین احساسی در مورد خود و عملکردتان دارید، بدانید که «دیگران» روابط سلطه جویانه ای را با شما برقرار کرده اند. در هر صورت شما می توانید خود را از شر سلطه جویی نجات بدهید. به یاد داشته باشید هر باری که تسلیم سلطه جو می شوید و مطابق خواسته او عمل می کنید، آن عاملی را که عزت نفس شما را بر هم می زند روغن کاری می کنید. در حقیقت «سلطه جو» به وسیله کنترلی که بر شما دارد، به شما این احساس را می دهد که شما فاقد قدرت، توان و اراده هستید می خواهد که شما این احساس را باور کنید و این شما هستید که می توانید سلطه جو را موفق کنید و یا اینکه مانع تلاش او بشوید. حتماً می پرسید
معمولاً چه نوع افرادی با چه ویژگی هایی در دام کنترل دیگران می افتند؟ بیایید آنان را دسته بندی و معرفی کنیم:
افراد مهرطلب:
می توان گفت که بیماری «راضی کردن دیگران» در شخصیت این افراد نهفته است. وقتی همواره انتظارات دیگران را برآورده می سازید و قصد دارید به هر قیمتی خواسته های آنان را در نظر بگیرید، در واقع شما از این روش برای رسیدن به «خود ارزشمندی» استفاده می کنید. «مهرطلب» ها برای خوب ظاهر شدن خود بهای سنگینی می پردازند. آنها می خواهند خودشان را آدم های خوبی نشان دهند، اما هزینه این خوب بودن در این است که مورد سلطه جویی قرار بگیرند. «مهرطلب» ها اغلب با سلطه جوها کنار می آیند زیرا نمی خواهند با ناراضی کردن آنان دچار احساس گناه بشوند و به همین دلیل خود را به انجام هر کاری که شاید هیچ
علاقه ای نیز به آن ندارند، مجبور می کنند تا از احساس ناخوشایند «گناه» برحذر بمانند.
افراد خواهان تایید دیگران:
این افراد نمی خواهند مورد بی اعتنایی قرار گیرند و از همین رو از اینکه انتقاد شوند شدیداً گریزان هستند. در هسته فکری آنان ترس از طرد شدن قرار دارد. توجه داشته باشید اینکه دیگران ما را بپذیرند و تایید کنند اشکالی ندارد و حتی خیلی پسندیده است اما اگر این نیاز شما شکل اجبار پیدا کند و برای بقای شما ضروری باشد، می توان گفت که شما در قلمرو خطرناک سلطه جویی قرار گرفته اید. جالب اینجاست که هر چه بیشتر بخواهید خوب ظاهر شوید و تایید دیگران را به دست آورید، احساس امنیت خود را بیشتر از دست می دهید و بیشتر گرفتار هراس خواهید شد.
افرادی که از احساس و عواطف منفی می ترسند:
افرادی که از صدای بلند و یا رفتار خشمگینانه دیگران نگران می شوند به راحتی مورد تهاجم سلطه جو قرار می گیرند. مخالفت با نظر دیگران حق طبیعی شماست، اینکه طرف مقابل تحمل نظرات شما را ندارد دلیل موجهی برای خالی کردن میدان از سوی شما نیست. اضطراب ایجاد شده اید که در بحثها و مذاکرات رخ می دهد تا اندازه ای طبیعی است و لازم است با برخوردی سازنده بر آن غلبه کرد.
افرادی که در جواب «نه» قاطعیت ندارند:
فقدان قاطعیت در پاسخ دادن به دیگران شما را دربست در اختیار یک سلطه جوی ماهر قرار می دهد. «نه» گفتن به شما احساس گناه و یا خودخواهی می دهد زیرا شما بر این باور هستید که با جواب «نه» به اشخاص آنها را تحقیر می کنید. شما با دادن جواب «آری»، تشویق و نگرانی و هر احساس ناخوشایندی را از خود دور می کنید به طوری که حاضرید با «آری» گفتن لذت و شادی زندگی را بر خود حرام کنید. اما آگاه باشید هرگاه به دیگران جواب «آری» می دهید در شرایطی قرار می گیرید که انرژی شما سرانجام تحلیل می رود. از سوی دیگر بیش از پیش کنترل خود را به دست افراد سلطه جو می سپارید.
افرادی که هویت درست خود را نمی شناسند:
اگر فکر می کنید نمی دانید که هستید و نقش شما در روابط با دیگران چیست، بدانید که این روحیه برای افراد سلطه جو بسیار مطلوب است. نداشتن هویت معین و احساس ناخوشایند از خود، اغلب ریشه در دوران کودکی دارد که اجازه نداده شما به خویشتن مطمئن و تعریف شده ای برسید. این امر می تواند با بازخوردهای منفی پدر و مادر در ارتباط باشد. ممکن است سایر اشخاص مهم در زندگی شما با شما برخوردهای منفی کرده باشند. کودکی که بارها و به تکرار خود را تحقیر شده می یابد، ممکن است به این نتیجه برسد که شخصی ارزشمند، باهوش و توانمند نیست و باید پیوسته تابع خواسته ها و نظرات قدرتمند تر دیگران باشد.
مسئله این است که شما عوامل کنترل کننده خود را در خارج از خود، توسط محیط و یا افراد دیگر می دانید و عامل کنترل درونی که همان هوش، استعداد و توانایی های ارزشمند شماست، در ذهن شما بسیار کمرنگ جلوه کرده است. باید باور کنید که شما صاحب این ویژگی های اثرگذار هستید و باید نقش خود را در زندگی و ارتباط با دیگران جدی بگیرید.
افرادی با اعتماد به نفس ضعیف:
این ویژگی به دنبال ویژگی قبلی در فرد ظاهر می شود، یعنی فردی که هویت درستی از خود نمی شناسد و احساس تحقیر شدن بر او غالب است و کانون کنترل خود را در خارج از خود می داند و توانایی های خود را دست کم می گیرد، پیامدی چون اعتماد به نفس پایین را در خود رشد خواهد داد. اگر نتوانید با خود مشورت کنید و بر خود تکیه کنید و پایبند قضاوت ها و ارزش های خود باقی بمانید، وابستگی شما به دیگران افزایش می یابد.
با ارزیابی دقیقی از ویژگی های شخصیتی و عملکردهای خود می توانید در اصلاح این ضعف قدم های موثری بردارید و مراقب باشید که دیگر در دام افراد سلطه جو نیفتید.
روزهاي زندگي/ شماره ۴۱۹/ اول ارديبهشت ماه ۹۲/ از: فرزانه احمدي/ صفحه ۴۰