زنگ خطر در زندگی زوج های شاغل
هیچ شغلی در جهان وجود ندارد که استرس و تنش نداشته باشد. تنها میزان این تنش در میان شغل های گوناگون متفاوت است و زمانی که تنش افزایش یابد و از طرفی، فرد مهارت های لازم برای کنترل و مدیریت استرس را ندارد، تنش می تواند وارد زندگی خانوادگی و به ویژه رابطه همسران شود. زمانی که زن و شوهر هر دو شاغل باشند، امکان بروز این اتفاق افزایش می یابد.
به گزارش افکارنیوز، فعالیت بیرون از خانه، انرژی زیادی از افراد می گیرد به ویژه اگر کار تمام وقت باشد. در این شرایط کارهای خانه، فعالیت های مزاحمی می شود که می تواند اختلاف نظرهایی جدی میان همسران ایجاد کند. اختلاف نظر در رابطه با تقسیم کار، مسئله ای است که به هیچ عنوان نمی توان از آن چشم پوشی کرد.
داشتن شغل و فعالیت بیرون از خانه، اغلب همراه با داشتن اهدافی فردی در ارتباط با آن است. اهدافی که تعهدات کاری موجب می شود تا همسران نتوانند به آسانی دست از آنها بردارند. در این شرایط رسیدن به اهدافی مشترک در زندگی خانوادگی نیازمند طی شدن فرآیندی طولانی تر است.
زمانی که هر کدام از همسران برای ساعات زیادی از روز و البته هفته، برنامه هایی شخصی دارند، داشتن برنامه های مشترک دو نفره و یا همراه با خانواده می تواند فعالیتی دشوار و دور از دسترس شود. این فعالیت های مشترک می تواند با هم فرصت تفریح مشترک را از زوج ها بگیرد؛ اتفاقی که می تواند موجب تجمع تنش های زندگی در هر یک از زوجین شود. گاهی اوقات انتظارات همسران از همدیگر با انتظاراتی که شغل شان از آنها دارد، در تناقض قرار می گیرد. این شرایط گاهی موجب می شود همسران مجبور به انتخاب شوند؛ انتخاب میان همسر خود و زندگی خانوادگی و یا شغل خود. زمانی که هر دو نفر شاغل هستند، احتمال
فداکاری یکی از طرفین ممکن است کاهش یابد.
زمانی که زن و شوهر هر دو شاغل هستند و در عین حال برای درآمدشان برنامه خاصی ندارند و مشخص نکرده اند که درآمدها به چه صورت باید هزینه شود، احتمال ایجاد مشکل افزایش می یابد. دعوا بر سر پول من و پول تو، یکی از آفات این گروه از خانواده هاست.
فرزندان در هر سنی نیازهای خاص خود را دارند. زمانی که کوچکتر هستند، نیاز آنها بیشتر است، چون وابستگی به والدین در آنان بسیار زیاد است. زمانی که زن و شوهر هر دو محدودیت زمان و انرژی برای رسیدگی به بچه ها دارند، احتمال بیشتری هست که بچه ها دچار مشکل شوند. از سویی توقع هر کدام از زوجین از دیگری، برای رسیدگی به بچه ها، خود منبع اختلافی مهم به شمار می رود.
دغدغه های ناتمام مادران شاغل
احساس گناه مادر
بسیاری از مادران شاغل از اینکه مجبورند بخشی از وقت خود را به کار کردن اختصاص دهند و از فرزندشان دور باشند، احساس گناه می کنند و معتقدند کار کردن موجب می شود تا نتوانند وظایف مادری خود را به طور کامل انجام دهند. این احساس موجب پایین امدن اعتماد به نفس مادران می شود و از طرف دیگر، موجب خواهد شد مادران نسبت به کار خود نگرش مثبتی نداشته و با علاقه آن را انجام ندهند و میزان کارایی آنها کاهش پیدا می کند.
تعدد وظایف
مادران شاغل علاوه بر مسئولیت های خانه و فرزندان، وظایف کاری را نیز برعهده دارند. برای بسیاری از زنان به ویژه آن گروهی که همسران شان در امور خانه و فرزندان به آنها کمک نمی کنند، رسیدن به تمام وظایف به واقع مشکل است و احتمال دارد موجب ایجاد فشار روانی در آنها شود و زمانی که افراد دچار فشار روانی مستمر می شوند، میزان انرژی و همچنین صبر و تحمل آنها کاهش می یابد. زمانی که مادران خسته از محل کار به منزل بر می گردند، تحمل کوچکترین خطای فرزندان شان را نداشته و با او به شدت برخورد می کنند و این کار، به رابطه سالم میان مادر و فرزند لطمه می زند.
هزینه های مالی
بیشتر زن و شوهرها به منظور کسب درآمد کار می کنند، اما واقعیت این است که هزینه ها در خانواده هایی که دارای دو درآمد هستند، بیش از خانواده هایی است که در آنها فقط یکی از زوجین کار می کند، چون زن و شوهرهای شاغل مجبورند فردی را برای مراقبت از فرزندشان در ساعاتی که در منزل نیستند پیدا کنند.
از طرف دیگر، آنها برای پر کردن اوقات فراغت بچه ها، بیشتر از کلاس های آموزشی و تفریحی استفاده می کنند. مادران شاغل نیز به دلیل مشغله کاری ممکن است فرصت رسیدگی به تمام اموری را که زنان خانه دار خودشان آنها را انجام می دهند از قبیل نظافت منزل، اتو کردن لباس ها و… نداشته باشند و مجبورند این کارها را به موسسات بسپارند و این کارها هزینه بر است.
اوقات فراغت کمتر
مادران خانه دار می توانند زمان که فرزندان شان در مهدکودک یا مدرسه هستند، استراحت کرده و از تنهایی خود بهره ببرند و با انرژی بیشتری از فرزندان شان نگهداری کنند، اما مادران شاغل ترجیح می دهند زمانی که فرزندشان در مدرسه یا مهدکودک هستند کار کنند و عملاً زمانی برای تنها بودن و پرداختن به خود ندارند، که این امر می تواند موجب خستگی مضاعف، به ویژه در افراد درون گرایی شود که بیشتر به تنهایی نیاز دارند.
مزیت مادران شاغل در خانه
یکی از منابع افزایش اعتماد به نفس موفقیت هایی است که ما کسب می کنیم. کار کردن و احساس مفید بودن در جامعه به خودی خود موجب به وجود آمدن احساسات خوبی در ما می شود. اگر ما از شغل خود رضایت داشته و در آن نیز موفق باشیم، این احساسات خوب پایدار شده و موجب افزایش اعتماد به نفس شغلی می شود. حال اگر ما علاوه بر کار، از زندگی زناشویی و شیوه فرزندپروری خود نیز خشنود باشیم، عزت نفس کلی ما تقویت خواهد شد.
برنامه ریزی منظم
از آنجا که مادران شاغل زمان کمتری را در منزل می گذرانند و وظایف بیشتری را برعهده دارند و لازم است برای رسیدن به تمام کارهای خود برنامه ریزی کنند. تحقیقات نشان داده زنان شاغل نسبت به زنان خانه دار، برنامه منظم تری دارند و بیشتر از آنها به اهداف کوتاه مدت و بلند مدت خود می رسند. زنان خانه دار که تصور می کنند برای انجام کارهایشان به قدر کافی وقت دارند، ممکن است کاری مانند تعمیر چند تکه لباس را برای هفته ها یا ماه ها به تعویق بیندازند.
استقلال مالی
داشتن استقلال مالی می تواند یکی از جنبه های رضایت از زندگی باشد. این مطلب به ویژه در خانواده هایی که درآمد مرد کفاف هزینه های زندگی را نمی دهد، مصداق دارد. در این گونه موارد زن احساس می کند که می تواند از طریق کار کردن باری از دوش شوهرش برداشته و علاقه خود را به وی ابراز کند. البته حتی اگر زن درآمدش را در خانه صرف نکند نیز، داشتن استقلال مالی موجب افزایش اعتماد به نفس وی می شود.
افزایش مشارکت در فرزندپروری پدران
یکی از مشکلاتی که بیشتر مادران شاغل به آن اشاره می کنند، گذران زمان کمتری با فرزندان است، اما نتایج پژوهش ها نشان داده اگرچه مادران شاغل وقت کمتری را با فرزندان خود می گذرانند، اما میزان زمانی که پدران این خانواده ها صرف فرزندان خود می کنند، بیشتر از پدرانی است که همسران شان خانه دار هستند. این امر موجب نزدیکی بیشتر بچه ها با پدر شده و احتمالاً به افزایش صمیمیت و استحکام بنای خانواده کمک می کند.
مجله خانواده/ شماره ۴۸۳/ نيمه اول ارديبهشت ماه ۹۲/ الهه گرگوندي/ صفحه ۱۴