به گزارش افکارنیوز، الان مدتی است، به اهتمام شهرداری تهران تبلیغاتی در زمینه پیشگیری از آلودگی هوا و صرفه جویی در مصرف سوخت انجام می شود و براساس آن تبلیغات، دوچرخه که سال ها یک وسیله ورزشی و تفریحی محسوب می شدف نقشی در ایاب و ذهاب بعضی شهروندان تهرانی پیدا کرده و اگر نگاهی به سیمای شهرمان داشته باشیم، در خیابان ها شاهد تردد عده ای دوچرخه سوار هستیم، اما شاید کمتر کسی بداند این وسیله نقلیه ارزان قیمت و در عین حال تفریحی، از چه وقت و چگونه وارد تهران شد.

تاریخچه دوچرخه

دوچرخه که امروزه در همه جای دنیا کاربرد دارد، اولین بار، در ابتدایی ترین شکلش حدود ۲۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح در کشورهایی مثل چین، مصر و هند مورد استفاده قرار گرفت، اما چیزی که امروز به عنوان دوچرخه می شناسیم برای اولین بار در سال ۱۶۹۰ میلادی، توسط سیوارک فرانسوی ساخته شد و بیشتر هم مورد توجه کودکان قرار گرفت و به عنوان وسیله ای برای بازی به کار می رفت، اما بعداً در فرانسه تکامل پیدا کرد و کم کم به صورت امروزی درآمد و از دوره قاجارها، به تهران هم رسید.

اولین دوچرخه سواران

گفته شده دوچرخه را، کارکنان سفارت انگلستان به تهران آوردند و اولین بار مردم تهران زمانی آن را دیدند و با کاربردش آشنا شدند که دو پسر بچه انگلیسی در میدان مشق(باغ ملی بعدی) دوچرخه سواری می کردند.
بعدها دوچرخه سواری بین جوان های انگلیسی مقیم تهران هم رایج شد و از آن به عنوان وسیله نقلیه استفاده کردند. در آن زمان برای بسیاری از مردم، وسیله ای که بر روی دو چرخ حرکت می کرد، بسیار عجیب بود، ‌ اما کم کم مردم تهران، مثل هر پدیده دیگری به آن اعتنا نشان دادند.

اولین دوچرخه های کرایه ای

اعتنای تهرانی ها به دوچرخه، موجب پیدایش شغل جدیدی در تهران شد که عبارت از کرایه دادن دوچرخه به افرادی بود که دوست داشتند دوچرخه سواری کنند.
اولین فردی که در تهران دست به چنین کاری زد و دوچرخه را به تهران نشین های قدیم معرفی کرد، شخصی بود به اسم حسین آقای شیخ که تعدادی دوچرخه خریده بود و آنها را به طور ساعتی به علاقمندان دوچرخه سواری کرایه می داد. مغازه حسین آقا شیخ، در خیابان ناصر خسرو فعلی، دده دوازده دکان بالاتر از عمارت شمس العماره، یعنی در مجاورت وزارت دارایی کنونی قرار داشت.

اولین دوچرخه فروشی

عده ای از ساکنان تهران، کوتاه مدتی بعد از آن که با دوچرخه های کرایه ای استفاده از آن را شروع کردند، به فکر خریدن دوچرخه افتادند و در آن شرایط بود که فردی مسیحی به نام دادیک، از موقعیتی که پیش آمده بود، حداکثر بهره را گرفت و با سعی و سرمایه او، اولین مغازه دوچرخه فروشی تهران در میدانگاهی اول سفارت انگلستان، در خیابان منوچهری، تاسیس شد و توجه مشتریان شمال شهر و ارمنی های تهران را به خودش جلب کرد.
بعد از گشایش اولین دوچرخه فروشی در تهران، انواع دوچرخه های معمولی، کورسی و سه چرخه به تهران رسید و از تهران به شهرستان ها راه پیدا کرد و در مدتی کوتاه، به عنوان یک وسیله نقلیه ساده و ارزان، حتی به بعضی از روستاها هم رسید و جالب اینکه خانواده سلطنتی جزو اولین خانواده هایی بود که از دوچرخه استقبال کرد و تعدادی عکس موجود است که زنان اندرون دربار ناصری را در حال دوچرخه سواری نشان می دهد.

ورزشی به نام دوچرخه سواری

با ورود دوچرخه به ایران و استقبالی که از آن به عمل آمد، کم کم مردم متوجه این موضوع شدند که در دنیا ورزشی به عنوان دوچرخه سواری وجود دارد و در نتیجه، دوچرخه سواری هم به ورزش هایی که آن زمان در تهران رواج داشت، افزوده شد. اولین تشکل ورزشکاران دوچرخه سوار، فدراسیون دوچرخه سواری ایران بود که در سال ۱۳۲۴ شمسی تشکیل و یک سال بعد به فدراسیون جهانی دوچرخه سواری ملحق شد و اولین رئیس آن هم احمد ایزدپناه بود.
فدراسیون دوچرخه سواری در سال ۱۳۳۰ شمسی در بازی های آسیایی دهلی نو شرکت کرد و جاسم جاسم زاده به عنوان اولین دوچرخه سوار ایرانی در رقابتی بین المللی حضور یافت و هفت سال بعد از او، در بازی های آسیایی ۱۹۵۸، جعفر گل طلب، موفق به دریافت دو مدال نقره شد و همان امر موجبات توجه بیشتر به ورزش دوچرخه سواری را در پی داشت و بد نیست بدانید حسین اسماعیلی، خسرو حق گشا، حسین بهارلو، حسن فرد، اصغر درودی، منوچهر دانشمند، غلامحسین کوهی، بهروز راهبر و علی زنگی آبادی از جمله اولین قهرمانان دوچرخه سواری کشور بودند و بالاخره اینکه دوچرخه سواران ایران، برای اولین بار در المپیک ۱۹۷۲ مونیخ حضور در رقابتی جهانی را تجربه کردند.

خانواده جوان/ شماره ۱۹۱/ ارديبهشت ماه ۹۲/ م. حسن بيگي/ صفحه ۲۲