نوجوانی پرمخاطرهترین دوران برای شروع مصرف موادمخدر
یک پژوهشگر حوزه اعتیاد، پرمخاطرهترین دوران زندگی از نظر شروع مصرف موادمخدر را نوجوانی دانسته و میگوید: خانواده تأثیر عمیقی در کودک و پیریزی شخصیت او دارد، اگر محیط خانواده سالم باشد آن کودک در آینده، به نوجوانی با اعتماد به نفس تبدیل میشود، در غیر اینصورت آماده کجروی و ناسازگاری نه تنها در خانواده بلکه در جامعه خواهد بود.
به گزارش افکارنیوز،به گفته دکتر کامبیز کامکاری اعتیاد یک بیماری زیستمحیطی، روانشناختی و اجتماعی است و عوامل متعددی در اتیولوژی سوءمصرف مواد مؤثرند که در کنار یکدیگر منجر به شروع مصرف و سپس اعتیاد میشوند.
عوامل فردی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، تربیتی و آموزشی، خانوادگی، محیطی، بیرونی و درونی در ابتلا فرد به اعتیاد مؤثرند. از طرفی آشنایی با عوامل مستعدکننده بروز اعتیاد و نیز عوامل محافظتکننده برای مقابله با آن، از دو جهت یکی شناسایی افراد در معرض خطر اعتیاد و اقدامات پیشگیرانه لازم برای آنان و دیگری انتخاب نوع درمان و اقدامات خدماتی، حمایتی و مشاورهای لازم برای معتادان ضرورت دارد.
این پژوهشگر حوزه اعتیاد با اشاره به عوامل متعدد بروز اعتیاد بیان میدارد: اختلال در شخصیت فرد، فشارهای روانی به علت حوادثو محرومیتها، نقص جسمی، لذتجویی، کنجکاوی و تقلید از جمله عوامل فردی در گرایش فرد به اعتیاد میباشد.
در ضمن عدم عدالت اجتماعی، نابرابریهای طبقاتی، در دسترس بودن موادمخدر و وجود مشکلات اجتماعی از عوامل اجتماعی مؤثر در اعتیاد است. بحران های اقتصادی، گرسنگی، تورم، مهاجرت، بیکاری، رفاه اقتصادی و فقر نیز از عوامل اقتصادی در ابتلا به اعتیاد محسوب میشوند.
از عوامل سیاسی نیز میتوان به جنگ، سیاست استعماری دول خارجی، فشارهای ناشی از جانب حکومت اشاره کرد و از عوامل فرهنگی از بیسوادی یا کمسوادی، عدم آگاهی به مسائل و آسیبهای اجتماعی و فقدان احساس مسئولیت نام برد.
وی همچنین؛ مدرسه، گروه همسالان و معاشرت با دوستان ناباب را از عوامل تربیتی و آموزشی و همچنین طلاق، مشکلات خانوادگی و روابط بد و نامطلوب بین اعضای خانواده، بیسوادی والدین، فقر مادی، محرومیت عاطفی در کودکی را از عوامل خانوادگی در این خصوص عنوان میکند.
گفتنی است منطقه ویژه جغرافیایی، آداب و رسوم و فرهنگ نیز از عوامل مهم محیطی در بروز اعتیاد میباشد و از عوامل روانی میتوان به افسردگی، اضطراب و بیقراری، عقده حقارت، عدم رشد شخصیت محرومیت عاطفی و عدم بهداشت روانی و از عوامل درونی به بیماریهای جسمی و روانی در اشکال مزمن و لاعلاج اشاره کرد.
به گفته وی، عوامل مؤثر بر فرد، محیط فرد و عوامل اجتماعی عوامل درهم بافتهای هستند که بر یکدیگر تأثیر میگذارند.
این پژوهشگر حوزه اعتیاد با تأکید بر اینکه عوامل مختلف شخصیتی با مصرف مواد ارتباط دارند، میگوید: از این میان برخی از صفات بیشتر پیشبینی کننده احتمال اعتیاد هستند و به طور کلی فردی را تصویر میکنند که با ارزش ها یا ساختارهای اجتماعی مانند خانواده، مدرسه و مذهب پیوندی ندارند یا از عهده انطباق کنترل یا ابراز احساسات دردناکی مثل گناه، خشم و اضطراب برنمیآیند که این افراد معمولا برای کاهش استرس، ناخودآگاه به اعتیاد روی میآورند.
از طرفی عدم پذیرش ارزشهای سنتی و رایج، نیاز شدید به استقلال، صفات ضداجتماعی، پرخاشگری شدید، احساس فقدان کنترل بر زندگی خود، اعتماد به نفس پایین، فقدان مهارت مقاومت در برابر پیشنهادات خلاف دیگران، فقدان مهارتهای اجتماعی، اضطراب و بیحوصلگی از جمله صفات شخصیتی فرد معتاد است.
وی همچنین افزود: پرمخاطرهترین دوران زندگی از نظر شروع به مصرف مواد دوره نوجوانی است، نوجوانی دوره انتقال از کودکی به بزرگسالی و کسب هویت فردی و اجتماعی است و در این دوره میل به استقلال و مخالفت با والدین به اوج خود میرسد و نوجوان برای اثبات بلوغ و فردیت خود، ارزشهای خانواده را زیر سؤال میبرد و سعی در ایجاد و تحلیل ارزشهای جدید خود دارد.
مجموعه این عوامل، علاوه بر حس کنجکاوی و نیاز به تحرک تنوع و هیجان نوجوان را مستعد مصرف مواد میکند.
کامکاری در پایان خطاب به خانوادهها تأکید میکند: خانواده تأثیر عمیقی در کودک دارد و شخصیت او را پیریزی میکند. اگر محیط خانواده سالم باشد آن کودک در آینده به نوجوانی با اعتماد به نفس تبدیل میشود و اگر کودک مورد توجه خانواده واقع نشود یا از خانواده طرد شود و یا برعکس اگر بیش از حد مورد توجه و حمایت واقع شود آماده کجروی و ناسازگاری نه تنها در خانواده بلکه در جامعه خواهد بود.