تلاش مدیران باغ گیاهشناسی برای توجیه یک رفتار غلط
اعضای هیات علمی نیز اجاره دادن باغ گیاهشناسی ملی را محکوم کردند
عادل جلیلی که تا سال ۹۱ مجری طرحهای باغ گیاهشناسی بود و بیش از ۷۰ درصد پروژههای این مجموعه تحت نظر وی به اجرا درآمده، ضمن اشاره به اینکه در عقد قرارداد باغ از نظرات کارشناسی او استفاده نشده، میگوید: موضوع عقد قرارداد را از طریق خبرنامه داخلی موسسه فهمیده است.
؛ اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، طی بیانیهای که در وب سایت این سازمان مردم نهاد منتشر شده، اجاره دادن باغ گیاهشناسی ملی را برای استفادههای تفریحی و برگزاری جشنهای شبانه را محکوم کردند. آنها از مسولان این باغ خواستهاند تا در قراداد منعقد شده، تجدید نظر کند.
به گزارشافکارنیوز؛ خبر اجاره داده شدن بزرگترین باغ گیاهشناسی کشور، شوکی بزرگ به بدنه تحقیقاتی ایران وارد کرد. این خبر بازتاب رسانهای نیز داشت. باغ گیاهشناسی ملی ایران که در غرب تهران واقع بوده و یکی از زیرمجموعههای بخش گیاهشناسی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع است، به مدت پنج سال به یک شرکت بخش خصوصی که سابقه خاصی در فعالیتهای اکوتوریسم ندارد، اجاره داده شد.![]()
بر اساس مفاد قرارداد، این شرکت میتواند از فضای باغ گیاهشناسی ملی ایران به عنوان یک مرکز تحقیقاتی، برای برگزاری جشنها، مراسم مذهبی، فرهنگی و ورزشی استفاده کند.
در بدو امر مدیر پروژه باغهای اقماری باغ گیاهشناسی ملی ایران، موضوع اجاره داده شدن باغ را در گفتگو با رسانهها تایید کرد.![]()
عیسی مومن رومیانی هدف از انعقاد این قرارداد را توسعه گردشگری اعلام کرده بود.
حال آنکه هدف از ایجاد یک باغ گیاهشناسی، توسعه گردشگری نیست. بلکه باغهای گیاهشناسی ذخایر ژنتیکی هستند که با هدف استفادههای علمی و تحقیقاتی و ایجاد فضایی مناسب برای آشنایی دانشجویان و دانش آموزان با مباحثمرتبط با گونههای گیاهی ایجاد میشوند.
بخش خبری ۲۰:۳۰ هم وارد عمل شد
مدیران فعلی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع به جای تکیه بر نظرات کارشناسی و استفاده از تجربیات اعضای هیات علمی این موسسه در زمان عقد قرارداد اجاره، فقط سعی دارند اقدام خود در زمینه درآمدزایی با استفاده از جاذبههای باغ گیاهشناسی ملی را توجیه کنند.
در همین راستا با همکاری مدیران فعلی، بخش خبری ۲۰:۳۰ اقدام به تهیه و پخش گزارشی در تکذیب خبر افکارنیوز راجع به برگزاری جشن عروسی در باغ گیاهشناسی ملی ایران و مفید بودن عقد قرارداد اجاره برای این باغ کرد. در حالی که روز گذشته اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع بیانهای را روی سایت این سازمان مردم نهاد قرار دادند که در آن به برگزاری جشنهای شبانه در این مجموعه علمی و تحقیقاتی، اشاره شده است.
محققان این موسسه در بیانیه خود ضمن مفید دانستن بازدید عمومی از باغ برای محققان و دانش پژوهان، تاکید کردهاند که خط قرمزها در زمینه حفظ ذخایر ژنتیکی کشور رعایت نشده است.
آنها در بخش دیگری از بیانیه خود نیز به رعایت نشدن سه اصل «شان علمی فرهنگی موسسه، بعد زمانی و مکانی» قرارداد اجاره باغ گیاهشناسی اشاره کرده و از متولیان امر خواستهاند که نسبت به لغو این قرارداد یا اصلاح مفاد آن اقدام لازم را به عمل آورند.
خطر در کمین منابع ژنتیکی کشور
عادل جلیلی که تا سال ۹۱ مجری طرحهای باغ گیاهشناسی بود و بیش از ۷۰ درصد پروژههای این مجموعه تحت نظر وی به اجرا درآمده، ضمن اشاره به اینکه در عقد قرارداد باغ از نظرات کارشناسی او استفاده نشده، میگوید: موضوع عقد قرارداد را از طریق خبرنامه داخلی موسسه فهمیده است.
سفیر سابق ایران در سازمان خوار و بار کشاورزی تاکید میکند: بایدشان یک مکان علمی و تحقیقاتی در زمان عقد قرارداد به درستی حفظ شود. در مسجد هم میتوان جشن برگزار کرد اما در دنیا برای مسجد و کلیسا حرمت خاصی قائل هستند و از آن برای کاربریهای مختلف استفاده نمیکنند. آیا باید به متولیان مسجد نیز گفت که توان استفاده اقتصادی از این مکان را ندارند؟![]()
وی خاطر نشان میکند: با توجه به اینکه بسیاری از منابع ژنتیکی کشور در باغ گیاهشناسی ملی ایران جمع آوری شده، یک نفر به راحتی و با صرف حداقل زمان ممکن، میتواند این منابع را به خارج منتقل کند. زیرا مدیریت بازدیدکنندگان در دست خود موسسه نیست.
جلیلی با اشاره به اینکه بازدید عموم در تمام باغهای گیاهشناسی دنیا امری متداول است، تصریح میکند: افراد باید خیلی آرام، با متانت و با رعایت اصولی خاص از باغ بازدید کنند. نه اینکه در این فضا، جشن برگزار شود.
جلیلی فعالیت شبانه روزی باغ را عاملی برای ایجاد اختلال در زندگی حشرات، پرندگان و سایر حیوانات موجود در این مجموعه دانسته و اظهار میدارد: با ایجاد احساس ناامنی در این حیوانات، مهاجرت رخ میدهد. در چنین شرایطی، چرخههای طبیعی باغ به هم میخورد.
هیچ کس با بازدید اصولی و منطقی از بزرگترین و غنیترین کلکسیون گیاهی کشور به وسیله علاقمندان به طبیعت، دانش آموزان و دانش پژوهان مخالف نیست. اما برگزاری جشنها و مراسم مذهبی و فرهنگی، فاصله گرفتن این مجموعه از اهداف اصلی خود است. متاسفانه معلوم نیست چرا مدیران فعلی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع تلاش میکنند قرارداد منعقد شده را به هر شکل ممکن منطقی جلوه داده و آن را حفظ کنند.
اگرچه کمبود منابع مالی برای باغ گیاهشناسی ملی ایران مسئلهای مهم است، اما کسب درآمد به هر قیمتی نیز از نگاه افراد عاقل، منطقی نیست. امید است دولت تدبیر و امید و وزیر جهاد کشاورزی با رسیدگی فوری به وضعیت این ذخیرهگاه ژنتیکی و قرارداد منعقد شده، نگرانیهای بوجود آمده در رابطه با از بین رفتن ذخایر ژنتیکی کشور را رفع کنند.