زیلوهای ۵۰۰ ساله، در موزه میبد میپوسند
با اینکه زیلو یکی از دستبافتههای اصیل میبد به شمار رفته و قدمت زیلوی مسجد جامع میبد به سال ۸۰۸ قمری باز میگردد. اما موزه میبد با برخورداری از زیلوهایی با قدمت بیش از ۵۰۰ سال، از شرایط و امکانات مجهز برای حفظ زیلوها بیبهره است. به طوریکه هم اکنون این زیلوها بدون محفظه رها شدهاند.
به گزارش افکار به نقل از ميراث ،با اينکه زيلو يکي از دستبافته هاي اصيل ميبد به شمار ميرود و قديميترين زيلوي ميبد در مسجد جامع به سال ۸۰۸ برمي گردد اما موزه ميبد از شرايط و امکانات مجهز براي حفظ زيلوها بيبهره است. به طوري که زيلوهاي موزه ميبد بدون محفظه اي رها شده و در ايامي که تعداد بازديد کنندهها افزايش پيدا مي کند با بي توجهي هرچه تمامتر تبديل به زيراندازهاي مناسبي مي شود تا کودکان روي آن غلت بخورند.
به گزارش CHN؛ گرچه از سابقه زیلو بافی در میبد مدرک مستندی موجود نیست، اما بقایایی از قدیمی ترین زیلوی بافت میبد در مسجد جامع این شهر وجود دارد که تاریخ ۸۰۸ قمری را نشان می دهد. همچنین زیلو قدیمی ترین صنایع دستی میبد محسوب می شود که تا چند سال پیش صدها خانوار از محل آن امرار معاش می کردند. زیلو هرچند به ظاهر یک فرش نخی ساده است، اما بررسی فنون و تکنیک بافت آن نشان می دهدکه غنای فرهنگی و فکر و اندیشه باورشده ای در پس هر تار و پود آن نهفته است.
درحال حاضر نبود تجهیزات و حفاظت، زیلوهای میبد را تهدید میکند. چنانکه در موزه میبد برخی افراد بدلیل نبود محفظه و بدون درنظرگرفتن ارزش و قدمت زیلوها فرزندانشان را رها کرده تا بر این زیلوها غلت بزنند و بزرگسالان به جای نشستن برصندلی روی زیلوها جا خوش کنند. امری که موزه میبد را از موزه بودن خارج کرده و تنها کاربری انباری به آن بخشیده است. چرا که زیلوهایی که از قدمت بیشتری برخوردارند زیر زیلوهای جدید تر قرار گرفته و روز به روز پوسیده تر می شوند.
علی شریف زاده صنعتگر این رشته درخصوص آسیب های وارده توسط بازدیدکنندگان به دلیل نبود محفظه، به chn گفت: زیلوهایی که در موزه میبد جای گرفته است بسیار بزرگ و وسیع است و نمی توان داخل محفظه ای شیشه ای قرار داد اما با استفاده از نرده ای محافظ می توان از آسیب های احتمالی جلوگیری کرد.
وی افزود: تعداد زیلوهای ۵۰۰ ساله که از مساجد مختلف جمع آوری شده بسیار فروان است به طوری که رسیدگی و حفاظت بیشتری را می طلبد. درحال حاضر بسیاری از پایه ها و کمدهای تخته ای که ۲ سال پیش تعبیه شده، موریانه خورده است که باید هرچه سریعتر به حالت قبلی که فلزی بوده برگردد.
علی شریف زاده معتقد است تا زمانیکه قسمت زیرین زیلو نمناک نباشد و آب به آن نفوذ نکرده باشد برای زیلوها اتفاقی نمی افتد اما برای حفاظت اصولی نیازمند نصب حفاظ های شیشه ای است.
صنعت زیلو از قدیمترین محصولات دست بافته ای است که همراه دیگر دستبافته های نخی مثل کرباس و پلاس در مسجد حضور داشته است. تشابه زیلو با شئونات مادی و معنوی زندگی مردم میبد اعم از نوع مسکن، معیشت و اعتقادات و باورها، گویای این نکته است که میبدی ها در شیوه بافت آن دخل و تصرفاتی نموده اند و نقش های زیادی را برآن افزوده اند.
زیلو در نقش و بافت شباهت زیادی به حصیر، اولین دستبافته بشر دارد و مثل حصیر یکی از موارد استفاده آن در مساجد و اماکن متبرکه است. بنابرین می توان احتمال داد که زیلو بافی با مرحله تکمیل حصیر بافی است و یا بافندگان از این صنعت الهام گرفته اند.
اين درحالي است که اكثر مردم از تفاوت گليم و زيلو بي خبر هستند، درواقع اين دو دستبافته از نظر مواد خام مصرفي و از لحاظ نوع بافت با هم فرق دارند. زيلو با زندگي جامعه كشاورزي و روستايي سازگاري دارد، زيرا تار و پود آن از پنبه است و گليم با معيشت دامداري و شيوه توليد عشاير متناسب است. مصالح گليم بيشتر از پشم است و مناسب براي مناطق سردسير و مصالح زيلو از نخ پنبه اي و مناسب براي مناطق گرمسير است.