تبلیغات
کد خبر: ۲۷۴۲۱۹

ناگفته‌های پسر شهریار از زندگی پدرش

درباره اشعار و زندگی مرحوم شهریار، با ایشان گفتگویی انجام داده ایم که می خوانید.

ناگفته‌های پسر شهریار از زندگی پدرش

به گزارش افکارنیوز، هادی بهجت تبریزی فرزند شاعر شیرین سخن، مرحوم شهریار است که نامش همچون ستاره ای فروزان در آسمان ادبیات ایران می درخشد. درباره اشعار و زندگی مرحوم شهریار، با ایشان گفتگویی انجام داده ایم که می خوانید.

لطفاً خودتان را معرفی کنید.


من در سال ۱۳۳۸ در تبریز به دنیا آمدم. دانشجوی رشته ریاضی بودم، اما ادامه تحصیل ندادم. بعد از فوت پدرم سال ۶۷ ازدواج کردم و صاحب یک دختر دانشجو به نام نکیسا هستم و مدت چهار سال است که با موزه های شهرداری تبریز همکاری می کنم.

به عنوان پسر یک شخصیت بزرگ چه احساسی دارید؟


بدیهی است که احساس مثبت و مطبوعی دارم و افتخار می کنم که فرزند شهریار هستم چون در طول زندگی خود با دنیای مسائل معنوی و هنر مانوس شده ام. ناگفته نماند فرزند یک آدم بزرگ و معروف بودن، تبعاتی هم دارد که ظرفیتی زیاد را می طلبد که گاهی مشکلاتی به وجود می آورد.

تحصیلات پدر چه بود؟


پدر، در دارالفنون تهران، تا آخر امتحانات دستیاری پزشکی درس خواندند و در قبل از عزیمت به تهران هم، در مدرسه دینی با پسر عموهایش حجره داشت و آن موقع بعضی از کتب فقهی را خوانده بود.

استاد شهریار، چه روشی داشت که شهریار شد؟


به گفته خودشف این امر یک مقدارش فطری بود یک مقدارش را هم از مادرش به ارثبرده بود، اما آن روشی را که بیشتر می پسندید نزدیک شدن به عامه مردم بود. زبان عامه را زیاد دوست داشت. در ساده گویی خودش را پیرو مکتب ایرج میرزا و از نظر عرفانی خود را شاگرد حافظ می دانست.

استاد چند فرزند داشت و از نظر خلق و خو کدام یک به شهریار نزدیک بودند؟


پدرم، سه فرزند، دو دختر و یک پسر داشت. فکر می کنم همه فرزندان تا حدودی از نظر خلق و خو به پدر شباهت پیدا می کنند، اما فرزند بزرگتر چون بیشتر با پدر مانوس بوده، بیشتر از پدر تاثیر گرفته است.

در خانواده پدری شما، چه کسی علاقه به شعر و شاعری داشت؟


همه ما به شعر و شاعری علاقمند هستیم، اما قابلیت و مهارت، موضوع دیگری است. من هم، شخصاً به خواندن اشعار شاعران ایرانی و خارجی و حتی ترجمه ها علاقمند هستم.

شغل استاد شهریار چه بود؟ از مال دنیا چه داشت؟


پدر از سال ۱۳۱۵ در استخدام بانک کشاورزی بود و سال ۱۳۳۳ به وامی که از بانک گرفت، خانه ای خرید و بعد آن را عوض کرد و خانه فعلی را سال ۱۳۴۷ خرید که تا زمان فوتش در آن زندگی می کرد.

در راستای تدریس، یک درجه استادی افتخاری به او دادند که معادل یک ماه حقوق بانک به او حقوقی دادند و سندی موجود است که نشان می دهد در سال ۱۳۲۸ با هزینه خودش و در حالی که از شهرت هم برخوردار بود، دیوار اشعارش را چاپ کرد.

چه یادگاری از استاد شهریار برای شما به جا مانده؟


دست نوشته و اثر و اشیاء و خاطره هایی که از او باقی مانده برای ما یادگاری های ارزشمندی محسوب می شوند و مهمتر از همه احترامی است که مردم برای او قائل هستند.

اولین تخلص استاد چه بود؟


اولین تخلص او در تبریز، بهجت بود و بعد از تفال با دیوان حافظ، تخلص شهریار را برای خود انتخاب کرد.

در زمان حیات پدر، شما هم همراه او به مجالس شعرخوانی می رفتید؟


پدر، سال های زیادی منزوی بود و بیشتر، کسانی که به شعر علاقمند بودند به دیدار او می آمدند. یک شب من همراه پدر به مجلس شعری رفته بودم. مجلس تا دیر وقت طول کشید. تمام حاضران در مجلس خواستار آن بودند که اشعارشان توسط پدر اصلاح شود.

استاد شهریار اشعاری را که خوانده می شد می پسندید؟


به ندرت شعری را می پسندید، بسیار مشکل پسند بود، اما اگر شعری را می پسندید، به آن عنوان «شاهکار» می داد. وقتی می دید که شاعر جوانی، اشعارش مورد پسند عامه مردم است، برایش شعر می سرود و او را تشویق می کرد و خودش هم اشعارش را برای حضار می خواند.

اشعار کدام شاعر معاصر را بیشتر دوست داشت؟


اشعار ملک الشعرای بهار و حکیم صفا و لطفعلی صورتگر را با اشتیاق می خواند و برای آنها نظیر می ساخت و در واقع شعر خوب را بدون جواب نمی گذاشت.

استاد شهریار در اشعارش اشاره به عشق دوران جوانی خود کرده که در آن ناکام شده بود، آیا در طول عمر توانست با زن مورد علاقه اش ازدواج کند؟


خیر، به گفته خودش پسر عموی رضا شاه، رقیب عشقی او بود که بر شهریار غالب آمد و منجر به تبعید شهریار از تهران به مشهد و نیشابور شد و در آنجا با شاعران خراسان و نقاش معروف کمال الملک دیدار داشت و حدود سال ۱۳۱۴ به تهران برگشت.
در سال ۱۳۴۸ دو نامه برای پدر فرستاد و پدر هم دو نامه از غزل های مشهورش را برای او فرستاد.

آن زن در قید حیات است؟


بنا به گفته اطرافیان هفت سال بعد از مرگ شهریار، او هم فوت کرد.

پدر، شعر حیدربابا را در چند سالگی سروده و الهام بخش آن منظومه چه بود؟


بنابر گفته سایه، یکی از شاعران همدوره شهریار که در تهران بود، سال ۱۳۲۹ هنگام رفتن مادر شهریار از تبریز به تهران برای کمک به نوه هایش، تنهایی شهریار موجب فوران خاطرات دوران کودکی وی شد و در آن شرایط منظومه حیدربابا را سرود.

قبل از پدر شما کس دیگری هم به این فکر افتاده بود که درباره حیدر بابا شعر بگوید؟


تا آنجا که من اطلاع دارم خیر، اما بعد از سرودن شعر حیدربابا که خیلی زود هم مشهور شد تا امروز بیش از ۳۰۰ شعر، نظیر آن توسط شاعران سروده شده است.

دیوان شهریار با نظارت خودش تجدید چاپ شد یا این کار زیر نظر دیگران انجام گرفت؟


جلد اول و دوم دیوان اشعار پدر که در سال ۴۹ برای اولین بار چاپ شد، تا زمان فوت تحت نظر خودش تجدید چاپ می شد، اما اشعار چاپ نشده اش را ما در سال ۶۹ چاپ کردیم.

پدر، در امر همسرگزینی شما دخالت داشت؟


بله، او در زمان حیاتش مرا به ازدواج تشویق می کرد و حتی دختری را برایم در نظر گرفته بود و درباره اش با من صحبت می کرد. زمانی هم که برای یکی از خواهرانم خواستگار آمده بود در فضایی صمیمی ساعت ها با او به گفتگو نشست.

اولین بار اشعار شهریار در چه سالی چاپ شد؟


سال ۱۳۰۸ با اهتمام ابوالقاسم شهریار، با مقدمه ای از ملک الشعرای بهار، پژمان بختیاری و سعید نفیسی به چاپ رسید.

اشعار ایشان بیشتر به زبان ترکی بود یا فارسی؟


بیشتر به زبان فارسی بود. حدود سال ۱۳۲۵ یعنی وقتی منظومه حیدربابا سروده شده بود به مناسبت اسباب کشی، شعری طنز به زبان آذری سرود و کم کم به اشعار آذری خود افزود تا سرانجام به صورت یک دیوان در آمد.

وقتی دور هم می نشستید، پدر بیشتر درباره چه مسائلی حرف می زد؟


پدر به ندرت به مسائل معمولی علاقه داشت، بیشتر از حقایق ازلی و ابدی و مسائل ماورایی حرف می زد و حرف هایش برایمان شیرین و بیانگر اندیشه های روشن او بود.

پدر، شعر سفارشی هم برای کسی سروده بود؟


بله، پدر با مردم ارتباطی قوی داشت و دل شکنی را نمی پسندید، به همین خاطر به مناسب های عروسی یا عزا، برای کسانی شعرهایی گفته که بسیاری از آنها را نزد خودش هم نگه نداشته بود.

حضور در چه مجالسی برای پدر مهمتر بود؟ مجالس خانوادگی یا مجالس شعرخوانی؟


پدر با وجود آنکه به خانواده و فامیل و میهمانی های خانوادگی دلبستگی داشت، اما با رفقا و شاعرانی که آنها را قبول داشت بیشتر مانوس بود و با آنها بیشتر معاشرت و مصاحبت می کرد. البته، تا آنجا که حوصله داشت و فکرش آسوده بود، در هر دو مجلس شرکت می کرد و اگر به کار خودش مشغول نبود، به امور دیگران رسیدگی می کرد.

چه درسی از پدر آموختید؟

مهمترین ویژگی های پدر عزلت و قناعت بود و تاثیر آن روحیات بر ما خیلی زیاد بوده است.

دفن پدر در مقبره الشعرا انتخاب چه کسی بود؟


از سال ۵۰ که کلنگ آن جا به زمین زده شد، صحبت از دفن شهریار در آن مکان بود.

نظر شما درباره سریال شهریار چیست؟


سازندگان مجموعه شهریار یک تیم قوی تحقیق برای ساخت مجموعه داشتند که با نزدیکان شهریار و چند نفر از دوستانش در تبریز گفتگو کردند و مجموعه براساس واقعیت ها ساخته شد. البته، در سناریو نظر نویسنده هم مطرح است، ‌اما دو سه جمله از دیالوگ ها که با استفاده از سی دی های صدای شهریار جاری شده و خودش خاطره تعریف کرده خیلی شیرین است. در کل آن سریال برای شناساندن شهریار به عموم، گامی مثبت محسوب می شود.

از استاد شهریار آثار چاپ نشده ای هم باقی مانده است؟


بله، اشعاری که به عنوان یادگاری به دوستان و آشنایان داده و متاسفانه سند نسخه ای هم برای خودش نگه نداشته بود.

خانواده/ شماره ۴۸۶/ نيمه دوم خرداد ماه ۹۲/ صفحه ۳۰

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات