پاسخ کودک کنجکاو خود را اینگونه بدهید
اولین و بهترین پاسخ به سوال «چه اتفاقی افتاده که مرده؟» این است که «او نمی خورد، نمی خوابد، درد نمی کشد و بدنش دیگر کار نمی کند.»
به گزارش افکارنیوز، «مامان این عکس کیه؟ چرا دیگه اون پیش ما نیست؟»، «مامان بابابزرگ مرده، یعنی چی؟» «یعنی منم می میرم؟» و… تنها بخشی از سوال های بچه ها در مواجهه با موضوع مرگ است. والدین باید بدانند که مثل هر موضوع دیگری که در مورد سوالات کودکان وجود دارد نباید از پاسخ دادن طفره بروند و متناسب سن شان به آنها پاسخ دهند. اگر کودکان پاسخ درست در این مورد دریافت نکنند از خیال پردازی استفاده می کنند که می تواند از نظر شخصیتی به کودک آسیب بزند.
این جواب ها را هرگز به کار نبرید
والدین نباید در برابر مرگ به کودک حس خوب بدهند. پاسخ هایی مانند «راه دور رفته» و «خوابیده» اصلاً مناسب نیست زیرا این پاسخ ها بار هیجانی دارند و این حس را به کودک می دهد که آرامش با مرگ اتفاق می افتد و حتی ممکن است کودک با خوابیدن مشکل پیدا کند. به طور مثال اگر به او بگویید «او الان خوشحال است و در بهشت است» او ممکن است بپرسد «اگر او خوشحال است پس چرا شما ناراحتید؟» پاسخی مانند «خوب بود خدا بردش پیش خودش» این را به ذهن کودک می آورد که اگر خوب باشیم می میریم. به این ترتیب برای کودک تضاد ایجاد می شود. والدینی که از یک افسانه و اسطوره استفاده می کنند فکر می کنند وقتی تصویر
خوشایندی از مرگ به کودک بدهند او بهتر درک می کند و احساس ناراحتی کمتری می کند، در حالی که این امر آسیب زننده است.
کودک را نترسانید
والدین در قبال سوالات این گونه کودک باید رفتار متعادل داشته باشند؛ نباید انکار کرده یا واکنش تند نشان دهند. بچه ها در سنین پایین ادراکی ندارند و نیازی به توضیح نیست ولی وقتی صاحب تفکر هستند و پرس و جوی جدی می کنند باید به آنها جواب داده شود. واکنش والدین به مرگ بسیار مهم است؛ والدینی که در این مواقع رفتارهای هیستریک نشان می دهند باعثترس کودک می شوند.
این ۴ مرحله را به ترتیب ادامه دهید
در مورد مرگ ۴ مرحله پاسخ دهی وجود دارد: قطع علائم حیاتی، اتفاق، برگشت ناپذیری و همگانی بودن. این ۴ مرحله را کودک به ترتیب می فهمد. دقت داشته باشید که وقتی کودک سوال می کند نباید همه ۴ مرحله را یک جا به کودک پاسخ داد یا از ترتیب دیگری استفاده کرد.
این جواب ها را بخوانید
اولین و بهترین پاسخ به سوال «چه اتفاقی افتاده که مرده؟» این است که «او نمی خورد، نمی خوابد، درد نمی کشد و بدنش دیگر کار نمی کند.» وقتی می پرسد «کی می میریم؟» بهتر است بگویید «کسی نمی داند ما چقدر زنده ایم، وقتی پیر شدی و نوه دار شدی آن وقت بهش فکر می کنی.» شاید بپرسد «تو کی می میری؟» این ممکن است والدین را ناراحت کند در حالی که کودک در حال تجربه است و درکی ندارد. در جواب باید بگویید «مامان و بابا قوی و سالم هستند و وقت زیادی پیش تو می مانند.» در اینجا نباید اشاره به مرگ شود؛ منظور کودک از این سوال درباره مفهوم تنهایی است و اینکه او مراقب خود را از دست خواهد داد یا نه.
به این کودکان بیشتر توجه کنید
۲ طیف از بچه ها هستند که با مرگ مسئله دارند؛ یکی کودکان ماجراجو و نترس و بیش فعال که رفتارهای حمله وار و ماجراجویانه دارند و کارهای خطرناک بیشتری می کنند و دیگری کودکان وابسته، به خصوص کودکانی که اضطراب جدایی دارند. این افراد وقتی با مرگ روبرو می شوند ترس تنها شدن برایشان خیلی نزدیک می شود و وقتی این اتفاق می افتد همه چیز برایشان ناامن می شود.
آنها باید با واژه مرگ روبرو شوند
برخی والدین فکر می کنند مرگ یک پدیده ناراحت کننده است و بچه ها نباید با آن روبرو شوند و نباید آن را بفهمند، در حالی که کودکان کنجکاو هستند و ذهن شان بسته نیست. آنها در بسیاری از مواقع مرگ حیوانات دور و بر خود را می بینند یا در فیلم ها مرگ افراد را مشاهده می کنند و حتی عکس های خانوادگی را می بینند که در میان آنها نیستند. اینکه کودک چطور در کودکی مرگ را تجربه می کند در درک و شخصیت فرد در بزرگسالی بسیار تاثیر دارد. اگر بچه ها بازی مرگ را انجام می دهند جلوی این کار را نگیرید، این تخلیه کودک است؛ با آنها همراه شوید و کم کم وارد بازی شوید.
حس های کودک از مرگ
حس هایی که کودکان از مرگ دارند معمولاً گناه، لرزیدن و انواع ترس است. بعد از مرگ اطرافیان مسائلی مانند شب ادراری، ناخن جویدن، ترس از بیمارستان و بهشت زهرا را می توان در برخی کودکان دید.
کودک به این خاطر احساس گناه می کند که در بسیاری مواقع همه چیز را به خودش نسبت می دهد مثلاً فکر می کند چون نسبت به عزیزی که از دست داده عصبانی بوده یا حسادت داشته او مرده است. همچنین مسائلی مانند جدایی طولانی والدین و تغییرات مکرر محل زندگی، کودک را نسبت به مرگ حساس می کند.
سيب سبز/ شماره ۹۹/ نيمه دوم مهر ماه ۹۲/ نسرين خسروشاهي/ صفحه ۸۸