با مخالفتهای نوجوان چگونه روبرو شویم؟!
باید بدانیم که وقتی آنها سرکشی می کنند این وظیفه والدین است که برای آنها حد و مرزهای منناسبی تعیین کنند.
به گزارش افکارنیوز، سال های نوجوانی نه فقط برای نوجوان بلکه برای همه اعضای خانواده، دورانی پیچیده و پرماجراست. شما چه دوست داشته باشید، چه نداشته باشید نوجوان تان، مراحل تغییر و تحول زیادی را که طبیعی هم هستند، طی می کند. رشد او از دوران کودکی به سوی بزرگسالی و از وابستگی به سوی استقلال در جریان است. نوجوان ها از نظر رشد جسمی و روانی با هم تفاوت دارند اما اکثر نوجوانان دارای مراحل رشد طبیعی هستند. آنها در طی مسیر رشد سه مرحله را طی می کنند و در هر مرحله با ویژگی ها و مشکلات خاصی روبرو هستند. در اوایل نوجوانی که قدرت تفکر و شناخت آنها رشد بیشتری
پیدا می کند، شباهت آنها به افراد بالغ بیشتر می شود و به تدریج شروع به تجزیه و نتحلیل مسائلی می کنند که در اطراف شان در جریان است. آنها ارزش ها و دانسته های خود را با اطلاعات دوستان خود و سایرین در مدرسه و جامعه مقایسه می کنند. در نتیجه ممکن است سوال هایی در مورد عقاید و ارزش های شما برایشان مطرح شود. یا از قوانین و نظام حاکم در خانه انتقاد کنند و اختیارات شما را زیر سوال ببرند و با مقررات شما به مبارزه برخیزند. همه اینها در فرآیند رشد شخصیت نوجوان طبیعی است و جزئی از مراحل رشد به شمار می رود. اما باید بدانیم که وقتی آنها سرکشی می کنند این وظیفه والدین است که برای آنها
حد و مرزهای منناسبی تعیین کنند.
احتمال دارد نوجوان این مرزها را نپسندد نو در برابر آنها مقاومت کند و محدودیت ها را به بوته آزمایش بگذارد که این خصوصیت هم طبیعی این دوران است و شما قطع و مهربان، بر موضع خود بمانید و استثناها را نیز گاهی مد نظر داشته باشید. محدودیت هایی که شما برای نوجوان تان وضع می کنید باید به گونه ای باشد که به عزت نفس او خدشه و صدمه وارد نکند. هیچ نوجوانی با اطاعت کورکورانه از والدین به بلوغ کامل نمی رسد.
زمان می گذرد و درست موقعی که شما به این وضع عادت کرده اید، دوره اواسط نوجوانی با مشکلاتی کاملاً متفاوت شروع می شود. نوجوان در این دوره بیشتر از آن که شما را به مبارزه بطلبد، شما را ندیده می گیرد یا از شما می خواهد که تنهایش بگذارید و در عوض برای هم صحبتی و معاشرت بیشتر به دوستان خود وابسته می شود و زمان بیشتری را در بیرون از خانه با آنها می گذراند؛ دوستانی که شما آنها را تایید نمی کنید ممکن است بخواهد خیلی چیزها را تجربه کند. مثلاً احتمال دارد برای اولین بار با مسائل جنسی یا مواد مخدر و… آشنا شود یا در طرز لباس پوشیدن خود تغییراتی ایجاد کند که شما با آن موافق نباشید.
این دوران می تواند برای شما خیلی ترسناک و نگران کننده باشد، زیرا ممکن است نوجوان برای اثبات استقلال و فردیت خود کارهایی انجام دهد که تحمل آن برای والدین دشوار و پیامدهای آن برای نوجوان و خانواده او سنگین باشد. والدین وظیفه دارند معیارها و ارزش های خود را برای نوجوان مشخص کنند تا نوجوان از آنچه مورد توقع و احترام آنهاست با خبر باشد. احتمال رنجش نوجوان از مقرراتی که برایش وضع شده، وجود دارد که باید با همدلی و شکیبایی با آن برخورد کرد.
آیا دانستن این نکته که مقاومت، مخالفت و ایستادگی در مقابل والدین جزء ویژگی های دوره نوجوانی و گذر است، کار والدین یا جانشینان آنها را راحت می کند؟
احتمالاً نه، زیرا هنوز زمان زیادی از آن روزگار نگذشته که فرزندتان شما را قبول داشت، به شما وابسته بود و هر کاری شما می کردید به نظرش درست بود. و حالا انگار که یک شبه تغییر چهره داده و شما را یک آدم معمولی و یک انسان جایزالخطا می بیند و نظرات شما را سبک، سنگین کرده و گاهی رد می کند. ممکن است احساس های کاملاً متفاوت نسبت به شما نشان دهد یعنی گاهی شما را دوست داشته باشد و گاهی از شما بدش بیاید. یا وقتی شما «نه» می گویید، او بدون فکر «بله» بگوید و خلاصه عقیده ای مخالف شما ابراز کند.
در نهایت این طور به نظر می رسد که در اواخر دوره نوجوانی، بیشتر نوجوانان به خلق و خوی ثابت تری می رسند و مقداری آیامش به خانواده باز می گردد. به احتمال زیاد اکثر نوجوان ها در این دوران نسبت به پدر و مادرشان مطیع می شوند و دوباره به خیلی از ارزش ها و نظرات والدین شان(چه خوب و چه بد) روی می آورند. در این دوره ممکن است در مورد آینده انتخاب شغل و برقراری روابط خود با دیگران به طور جدی فکر کنند و دست به انتخاب هایی بزنند. این مرحله می تواند دورانی به نسبت آرام تر در آستانه بزرگسالی باشد.
والدین با این شرایط چگونه روبرو می شوند؟
والدین نیز ممکن است در مقابل این توفان ها، مثل نوجوان خود دمدمی و غیرمنطقی رفتار کنند. ممکن است یک لحظه از او کاملاً حمایت کنند و لحظه بعد، هیچ کاری برایش انجام ندهند. پس آنها هم باید خود را در این فراز و نشیب احساسی ارزیابی کنند و به چگونگی رفتار خودآگاه باشند. آیا گاهی با احساس عشق و عاطفه و گاهی با احساس خشم، بدگمانی، ناکامی، ناامیدی و بی اعتمادی با فرزندتان رفتار می کنید؟ به یاد بسپارید که رفتارهای مقابله جویانه ای که از نوجوان سر می زند، یک گام مهم برای رسیدن او به استقلال فردی و شخصیتی است. در خانواده هایی که روابط صمیمی توام با احترام و تفاهم وجود دارد
رفتارهای طغیانگرایانه نوجوانان بخشی از دوره رشد آنان محسوب شده و والدین می دانند نوجوان شان کوشش می کند راه مستقلی را برای خود انتخاب کند، به همین دلیل کاملاً مواظبند تا الگوی بزرگسالانه خود و یا دیگران را بر او تحمیل نکنند. والدین آگاه می دانند در ارتباط با نوجوانان اجبار و تحمیل راه به جایی نخواهد بود چرا که در این صورت هر چند ممکن است نوجوان ظاهراً تسلیم آنها شود اما در واقع به زودی روش دیگری را برای ابراز مخالفت اتخاذ کرده و آنها را در مقابل مشکل جدیدی قرار خواهد داد.
انواع والدین با اصول متفاوت
روش های پدر و مادر بودن همان انتخاب هایی است که در شرایط مختلف و در رابطه با فرزندان خود انجام می دهیم. انواع گوناگون رابطه والدین و فرزندان وجود دارد مثلاً:
والدین همان که من می گویم و بی انعطاف
والدین متغیر و بدون اصول ثابت ارزشی
والدین غرق در مشکلات خود
والدین عصبانی و سرزنش گر
والدین نگران و زیادی فداکار
والدین ساکت و مرموز
والدین به خاطر من این کار را بکن
والدین پر توقع و با انتظارات زیاد
والدین خوب، منطقی، با اعتماد به نفس و مهربان فقط والدین خوب هستند که ظاهراً راه صحیح را انتخاب می کنند. اینها والدینی نه عالیف بلکه منطقی با اعتماد به نفس و مهربان هستند. والدین خوب ممکن است که در شرایط خاص ویژگی های والدین دیگر را داشته باشند ولی رمز موفقیت آنها در خانواده گوش دادن به صحبت های فرزندان و گفتگو با آنهاست. در شرایطی که روابط ناسازگارانه در یک خانواده حکمفرماست، با توجه به وضعیت روحی نوجوانان امکان انحراف و انحطاط و کشانیده شدن نوجوانان به طرف دسته های بزهکار و منحرف بسیار است.
برای کمک به بهبود روابط تان اشتیاق داشته باشید
پدر و مادر بودن امری غریزی نیست، این کار یک مهارت ذاتی نیست، بلکه هنری است که باید فرا گرفته شود و آنچه ما می دانیم از والدین خود آموخته ایم. نوع تربیت و رفتار والدین ما در روش های تربیتی ما موثر است حتی اگر روش های آنها را قبول نداشته باشیم. اغلب والدین و نوجوانان می توانند با هم سازگار شوند اما گاهی اوقات روابط آنها به بن بست می رسد و نیاز به کسی دارند که خارج از این رابطه باشد و با بصیرت، آگاهی و در عین بی طرفی در حل مشکلات به آنها کمک کند و آموزش دهد. کمک گرفتن از یک مشاور همیشه می تواند راه حل خوبی باشند و در رابطه با نوجوان بهتر است با اتفاق همدیگر به مشاور مراجعه
کنید.
آرامش/ شماره نهم/ نيمه دوم خرداد ماه ۹۲/ فرانسيس پيرماني/ صفحه ۵۲