تبلیغات
کد خبر: ۲۷۸۵۳۰

اگر دو مورد از این علائم را دارید، مراقب آلزایمر باشید

نمی دانید کلیدتان را کجا گذاشته اید؟ یادتان نمی آید اتومبیل تان را کجا پارک کرده اید؟ اسم دوست تان یادتان نمی آید؟ آیا اینها نشانه شروع آلزایمر هستند یا یک فراموشی ساده؟

به گزارش افکارنیوز، ‌ دستش را به سمت انتهای سفره دراز کرد و گفت: «لطفاً اون رو بدین به من… چی می گن… چیز… ای بابا چی بود اسمش؟» و بقیه بهت زده نگاهش می کردند و یکی یکی آنچه روی سفره بود را نام می برند؛ «نون؟»، «دیس برنج؟»، «ظرف خورش؟» و… تا اینکه آخرش معلوم شد نمکدان را می خواسته است. احتمالاً برای شما هم پیش آمده است که فارغ از سن و سال گاهی چیزهای ساده را فراموش کنید؛ برای مثال یادتان نیاید کیف پول تان را چه کار کرده اید یا اسم یک هنرپیشه معروف را فراموش کنید، یادتان برود تولد دوست تان را تبریک بگویید و مواردی از این دست. خیلی ها در چنین شرایطی به شوخی می گویند آلزایمر گرفته اند و خیلی های دیگر هم جدی جدی نگران این مسئله می شوند. آیا هر فراموشی ای نشانه شروع بیماری آلزایمر است؟ چرا دچار فراموشی می شویم؟ چه موقع فراموشی، جدی و نشانه بیماری و چه موقع عادی و ناشی از عوامل بیرونی است؟ نشانه های بیماری آلزایمر چیست؟ چه موقع باید نگران شویم؟ پاسخ همه این پرسش ها را در ادامه بخوانید.

در گذشته نه چندان دور وقتی صحبت از حواس پرتی به میان می آمد، تصویر پیرزن یا پیرمردی به ذهن می رسید که به دلیل کهولت سن دچار این مشکل شده اند اما امروز دیدن افراد جوانی که برای مثال پس از خارج شدن از محل کار در به در دنبال اتومبیل شان می گردند و یادشان نیست آن را کجا پارک کرده اند، به هیچ وجه عجیب نیست.

انواع فراموشی


حافظه فرار:


یکی از شایع ترین انواع فراموشی هاست که در آن آموخته ها و دانسته ها در طول زمان فراموش می شوند. به طور کلی ذهن انسان تمایل دارد اطلاعات را بلافاصله پس از یادگیری فراموش کند، به همین دلیل هر چه بیشتر از دانسته ها و اطلاعات استفاده کنیم کمتر فراموش شان می کنیم. شاید در نگاه اول این مسئله یک ضعف به نظر برسد اما یک موهبت است چون باعثمی شود اطلاعات به درد نخور از ذهن پاک شوند و فضا برای اطلاعات جدیدتر و کاربردی تر باز شود.

حواس پرتی:


شایع ترین نوع فراموشی است که در اثر عدم تمرکز ایجاد می شود؛ مثلاً به این دلیل یادمان می رود که کارت ملی مان را کجا گذاشته ایم که از همان ابتدا به محلی که آن را قرار می دهیم توجه کافی نمی کنیم. وقتی هنگام انجام کاری به موضوع دیگری می اندیشیم و یا حتی به هیچ چیز دیگری فکر نمی کنیم، ذهن نیز اطلاعات را درست کدبندی نمی کند؛ بنابراین هنگام بازیابی به مشکل بر می خورد.

بلوکه شدن ذهن:


وقتی می گویید: «نوک زبانم است ولی…» دقیقاً دچار بلوکه شدن حافظه شده اید؛ یعنی چیزی را می دانید اما نمی توانید در آن لحظه درباره اش فکر کنید و نمی توانید یک خاطره یا اطلاعات خاص را بازیابی کنید. گاهی شباهت دو خاطره یا اطلاعات باعثمی شود به جای آنچه دنبالش هستید، موارد مشابه را به خاطر بیاورید و دیگر پس از آن تا مدتی نتوانید به خاطره و اطلاعات اصلی دسترسی داشته باشید. این مسئله با افزایش سن بیشتر رخ می دهد و به همین دلیل است که بیشتر سالمندان نمی توانند اسامی را درست به خاطر بیاورند.

یادآوری ناقص:


نوعی از فراموشی است که اگرچه کل ماجرا را به یاد می آوریم اما نمی توانیم جزئیاتش را به خاطر بیاوریم. نوع دیگر این فراموشی زمانی است که فکر می کنیم یک ایده بکر و تازه به ذهن مان خطور کرده است اما بازتاب چیزی است که قبلاً خوانده، دیده یا شنیده ایم اما کاملاً فراموشش کرده ایم. بعضی از سرقت های ادبی غیر عمد به این دلیل رخ می دهند.

فراموشی پنهان:


واضح ترین خاطره ها نیز صددرصد با واقعیت منطبق نیستند چون هنگام به خاطر سپردن آنها تفسیرها، تجربه ها، باورها و وضعیت روحی در چگونگی ذخیره شدن آنها تاثیر می گذارند. این مسئله باعثمی شود خاطره ها و اطلاعات با نوعی فیلتر شخصی در ذهن کدبندی شوند، به همین دلیل موقع بازیابی آنها را طوری به یاد می آوریم که خودمان ذخیره کرده ایم، نه آن طور که واقعاً رخ داده اند. با این حساب، بخشی از واقعیت را فراموش می کنیم بدون اینکه خودمان از آن باخبر باشیم.

۱۰ دلیل شایع فراموشی


۱. افسردگی: افسردگی شدید می تواند باعثفراموشی شود. وقتی ضربه روحی شدیدی را تجربه کرده ایم، ارتباط مان با دنیای اطراف مخدوش می شود و دچار نوعی حواس پرتی می شویم. اگرچه با گذر زمان و کمرنگ تر شدن احساسات، فراموشی ناشی از آن نیز برطرف می شود اما در صورت عدم رسیدگی به موقع، ممکن است با عمیق تر شدن افسردگی، فراموشی نیز شدیدتر شود.

۲. عوارض جانبی داروها: هر دارویی عوارض جانبی خود را دارد؛ فراموشی یکی از عوارض جانبی بعضی از داروهاست که در بیشتر مواقع با قطع مصرف دارو خود به خود بهبود پیدا می کند.

۳. کمبود ویتامین B: افرادی که در رژیم غذایی شان ویتامین ۱۲B کافی وجود ندارد، ممکن است در دراز مدت به فراموشی دچار شوند چون این ویتامین نقش مهمی در سلامت مغز دارد. عدم توجه به این مسئله در دراز مدت می تواند باعثآسیب های مغزی دائمی و غیر قابل برگشت شود.

۴. بیماری های غده تیروئید: فراموشی یکی از نشانه های مشکلات مربوط به تیروئید است که کمتر کسی به آن توجه می کند. کم کاری غده تیروئید باعثاختلال در حافظه می شود زیرا بدن قادر به جذب مواد مغذی خوراکی های مصرف شده نیست. خوشبختانه بیماری های تیروئید با یک آزمایش ساده خون قابل تشخیص هستند و درمان آنها نیز ساده است؛ بنابراین با درمان این بیماری ها فراموشی ناشی از آنها نیز برطرف می شود.

۵. کم خوابی و بی خوابی: کم خوابی و بی خوابی باعثمی شود نتوانیم روی جزئیات و کارهای روزمره به خوبی تمرکز کنیم و به دنبال آن دچار فراموشی می شویم. راه حل؟ خوب بخوابید.

۶. تداخلات دارویی: گاهی خود داروهای مصرفی فراموشی ایجاد نمی کنند اما وقتی با داروهای دیگری مصرف می شوند، به خصوص در سالمندان که مجبورند چند نوع دارو را با هم مصرف کنند، باعثبروز این مشکل می شوند. در این صورت بهترین راه مشورت با پزشک برای تغییر داروهای مصرفی است.

۷. کم آبی: از دست دادن آب بدن، به خصوص در سالمندان باعثبروز علائمی شبیه زوال مغزی می شود؛ بنابراین مصرف روزانه آب کافی، به خصوص در فصل های گرم سال خیال تان را از بابت حداقل این نوع فراموشی راحت می کند.

۸. ضربه به سر: ضربه شدید به سر در اثر سقوط از ارتفاع یا سوانح رانندگی می تواند باعثفراموشی شود اما نه با آن اغراقی که در بیشتر فیلم ها و سریال های تلویزیونی می بینیم. هر ضربه ای به سر باعثفراموشی نمی شود اما اگر شدت این ضربه به قدری زیاد باشد که به سلول های مغز آسیب جدی برساند، حتی ممکن است فراموشی غیر قابل برگشت ایجاد کند.

۹. زوال مغز: زوال مغز یکی از دلایل شایع فراموشی است که در سالمندان بالای ۶۰ سال دیده می شود. اگرچه همه سالمندان در خطر زوال مغز و فراموشی نیستند اما بالا رفتن سن، احتمال ابتلا به آن را بسیار افزایش می دهد.

۱۰. تومورهای مغزی: تومورهای مغزی گاهی علائم شبیه زوال مغزی ایجاد می کنند چون همزمان با رشد خود، سلول های مغز را از بین برده و فراموشی ایجاد می کنند. بنابراین بسته به بزرگی و محل تومور شدت فراموشی نیز متفاوت است.

علائم آلزایمر


اگر حداقل دو مورد از علائم زیر را دارید، به احتمال بسیار زیاد در معرض ابتلا به آلزایمر هستید.

اختلال در برنامه ریزی و حل مشکلات
فراموشی مختل کننده فعالیت های عادی
تفسیر اشتباه زمان و مکان
اختلال در درک تصاویر و ابعاد
اشکال در صحبت کردن و نوشتن
اشتباه قرار دادن اشیا
اختلال در قضاوت
اختلال در انجام امور شغلی و روابط اجتماعی
تغییر خلق و خو و شخصیت

کی ماجرا جدی است؟


فراموشی طبیعی و ناشی از افزایش سن فراموشی ناشی از زوال مغزی

با وجود فراموشی های مکرر می توانید به طور مستقل عمل کنید و فعالیت های عادی و روزمره را انجام دهید. در انجام امور روزمره ناتوان هستید؛ برای مثال پرداخت قبوض، لباس پوشیدن، حمام کردن و… و نمی توانید کارهایی را که بارها انجام داده اید، انجام دهید

کاملاً به یاد می آورید چه موقع دچار فراموشی شده اید. نمی توانید به یاد بیاورید چه موقع فراموشی باعثاختلال در عملکردتان شده است

با وجود مشکل در جهت یابی اما در مسیرهای آشنا گم نمی شوید در مسیرهای آشنا گم می شوید و نمی توانید جهت درست را بیابید

اگرچه در یافتن کلمه های مناسب به مشکل بر می خورید اما این موضوع مانع از ادامه گفتگوهایتان نمی شود به طور مکرر کلمه ها را فراموش می کنید و یا در جای اشتباه استفاده می کنید و بارها یک مطلب را در گفتگو تکرار می کنید

در قضاوت و تصمیم گیری با مشکل مواجه نمی شوید در تصمیم گیری ناتوان هستید و نمی توانید درست قضاوت کنید یا درست رفتار کنید.

چه نوع فراموشی جای نگرانی ندارد؟


گاهی دوست داریم بضی از مسائل را فراموش کنیم چون برایمان آزاردهنده هستند اما معمولاً این اتفاق نمی افتد و این خاطره ها و اطلاعات بیشتر در ذهن حک می شوند. افراد مبتلا به افسردگی یا کسانی که به اختلال استرسی پس از حادثه دچارند بیشتر با این نوع فراموشی در گیرند.

با این حال، در بیشتر مواقع فراموشی جزو پدیده های طبیعی زندگی است و با افزایش سن بیشتر می شود اما در بیشتر مواقع اصلاً جای نگرانی ندارد و به معنی بیماری نیست. از سوی دیگر فراموشی و حواس پرتی کاملاً قابل پیشگیری یا به تاخیر انداختن است.

نکته مهم اینکه افراد در جوانی به بیماری آلزایمر مبتلا نمی شوند زیرا این بیماری در سنین بالای ۶۰ سال بروز می کند. هر چه سن افزایش یابد، احتمالاً ابتلا به آلزایمر نیز بیشتر می شود. گفته می شود افراد بالای ۸۰ سال حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد در خطر ابتلا به آلزایمر هستند.

با این حال، اگر شرایط زیر برایتان پیش آمد نگران نباشید چون فراموشی تان کاملاً طبیعی است.

یادتان نمی آید کلیدها، عینک، کارت ملی و… را کجا گذاشته اید.
اسامی آشنایان و دوستان قدیمی تان را به خاطر نمی آورید و باید چند دقیقه درباره شان فکر کنید.
قرارهای ملاقات کاری یا دوستانه و یا تاریخ تولد دوستان و آشنایان را فراموش می کنید.
نمی توانید آنچه را تازه خوانده اید به یاد بیاورید و یا جزئیات یک گفتگو یا ماجرا را فراموش کرده اید.
وارد اتاقی شوید اما ندانید چرا به آنجا رفته اید.
به آسانی دچار عدم تمرکز و حواس پرتی می شوید.
به قول معروف نمی توانید آنچه نوک زبان تان است را به خاطر بیاورید.

راهنمای کوچک پیشگیری از فراموشی


نگذارید مغزتان آکبند بماند!


هیچ کس نمی خواهد دچار فراموشی شود و برای یادآوری خاطره ها و اسم ها و… کلی به دهنش فشار بیاورد. خوشبختانه همان طور که در دو صفحه قبل خواندید، اگر فراموشی جدی و در اثر زوال مغزی نباشد به راحتی قابل درمان و پیشگیری است. اگرچه متخصصان معتقدند اگر از جوانی اقدام کنید، می توانید آلزایمر را در سالمندی به تاخیر بیندازید.

چند روش غیر مستقیم برای حفظ سلامت مغز


ورزش کنید:


احتمالاً دیگر حوصله تان از دیدن یا شنیدن این عبارت در هر مبحثمربوط به سلامت در رسانه های مختلف سر رفته اما چاره چیست؛ واقعیتی است که باید پذیرفت. ورزش منظم باعثافزایش فاکتورهای رشد مغزی و تولید سلول های جدید مغزی می شود. ورزش همچنین باعثکاهش احتمال بروز اختلال هایی می شود که به فراموشی و زوال مغز منجر می شوند؛ مانند دیابت و بیماری های قلبی عروقی. در نهایت نیز ورزش باعثکنترل بهتر استرس، اضطراب و افسردگی می شود که همه آنها در ایجاد فراموشی نقش دارند.

روابط اجتماعی تان را گسترش دهید:


پژوهش ها نشان داده اند افرادی که به اندازه کافی با اقوام، دوستان و به طور کل افراد جامعه تعامل ندارند، بیشتر در خطر ابتلا به فراموشی هستند. روابط اجتماعی از چند جنبه به عملکرد بهتر مغز کمک می کنند؛ برای مثال فعالیت های اجتماعی چالش های مثبت برای مغز ایجاد می کنند و آن را به فعالیت بیشتر وا می دارند و یا حس صمیمیتی که در بین اعضای خانواده وجود دارد، افسردگی و استرس را کاهش می دهد. بنابراین با عضویت در یک باشگاه ورشی، فرهنگی و اجتماعی ذهن تان همیشه آماده و هوشیار می ماند.

سیگار نکشید:


استعمال دخانیات باعثافزایش خطر بیماری های عروقی و سکته مغزی می شود و اکسیژن رسانی به مغز را مختل می کند.

مراقب تغذیه تان باشید:


توقع دارید چه بگوییم؟ همان حرف همیشگی اما همچنان مهم؛ از میوه ها و سبزیجات بیشتری در رژیم غذایی تان استفاده کنید و چای سبز بنوشید. به طور کل غذاهای حاوی آنتی اکسیدان مغزتان را سالم نگه می دارند و نمی گذارند به قول معروف زنگ بزند! خوراکی های سرشار از چربی های امگا۳ مانند ماهی سالمون، تن، گردو و… برای مغز بسیار مفیدند. از سوی دیگر، مصرف کالری زیاد می تواند باعثضعف حافظه شود.
همچنین توصیه می شود اگر نمی خواهید دچار فراموشی شوید حواس تان به مصرف چربی های اشباع شده و ترانس نیز باشد چون می توانند با افزایش سطح کلسترول خون خطر سکته مغزی را بالا ببرند.

استرس تان را مدیریت کنید:


کورتیزول یا هورمون استرس در دراز مدت به مغز آسیب می رساند و باعثفراموشی می شود. البته قبل از اینکه کار به آنجاها بکشد خود استرس و اضطراب می توانند باعثفراموشی های موقت شوند. بنابراین دوری از استرس یا مدیریت درست آن یعنی دوری از فراموشی.

خوب بخوابید:


کم خوابی باعثاختلال در نحوه ذخیره شدن اطلاعات و اشکال در بازیابی های بعدی می شود؛ کم خوابی باعثکاهش تولید سلول های جدید مغزی می شود که در نتیجه آن مشکلاتی مانند ضعف حافظه، عدم تمرکز و ضعف در تصمیم گیری و در نهایت افسردگی ایجاد می شود. بنابراین هر کاری می کنید از خواب تان نزنید.

پیشنهاد ویژه؛ پیاده روی کنید


پژوهش های اخیر نشان می دهند ۱۰ تا ۱۴ کیلومتر پیاده روی در هفته احتمال زوال مغزی و فراموشی را تا ۵۰ درصد کاهش می دهد.

چند توصیه برای فراموش نکردن قرارها و مکان ها


زنگ ساعت کوکی، تلفن همراه یا وسایل الکترونیکی دیگر را روی یک ساعت قبل از ساعتی که باید در جایی حضور داشته باشید تنظیم کنید.
اگر به مناطق ناآشنا می روید از نقشه استفاده کنید تا در مسیر معطل نشوید.
از اعضای خانواده و یا دوستان و آشنایان بخواهید قرار و کارتان را به شما یادآوری کنند.

چند روش مستقیم برای حفظ سلامت مغز


بازی های فکری مانند شطرنج انجام دهید.
جدول کلمات متقاطع و سودوکو حل کنید.
مطالعه کنید
مهارت های جدید یاد بگیرید؛ موسیقی، زبان خارجی، بازی و حتی مسیر جدید خانه.
کارهایی مانند باغبانی را امتحان کنید.

چند روش ساده برای یادآوری


چند توصیه برای به خاطر سپردن تاریخ ها، برنامه ها، کارهای آینده و شماره تلفن ها:

فهرست و یادداشت تهیه کنید.
روزهای مهم را روی تقویم یا به صورت الکترونیکی روی وسایلی مانند تلفن های همراه مشخص کنید.
اگر در به خاطر آوردن نحوه انجام کاری به مشکل بر می خورید، مراحل آن را یادداشت کنید.

چند توصیه برای به خاطر آوردن محلی که وسایل تان را گذاشته اید


وقتی با وسایل پر مصرفی مانند تلفن همراه، کلید، عینک، ساعت و… کاری ندارید آنها در همان محلی قرار دهید که موقع کار کردن می گذارید.
اگر می خواهید جای یک وسیله مهم را عوض کنید، هنگام قرار دادن آن در جای جدید خوب به محل نگاه کنید و جایش را با صدای بلند بگویید.
در صورت لزوم محل اشیا و وسایل پرمصرف را یادداشت کنید.


تندرستي/ شماره ۱۳۰/ ۹ آبان ماه ۹۲/ سوادا ماركاريان/ صفحه ۳۴

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات