محسن یاحقی:
آهنگهایم در تنهایی کامل ضبط شدهاند
با محسن یاحقی که آثار احساسی ای دارد و با انتشار آلبوم رسمی «گِله» فصل جدیدی از زندگی هنری خود را آغاز می کند، همکلام شدیم…
به گزارش افکارنیوز، «محسن یاحقی» چند سال است در موسیقی مشغول فعالیت است و مخاطبین زیادی هم دارد. او پس از این سال ها که آثار زیادی منتشر کرده و چندین کنسرت هم در نقاط مختلف برگزار کرده، بالاخره اولین آلبوم رسمی اش را آماده انتشار کرده است. با او که آثار احساسی ای دارد و با انتشار آلبوم رسمی «گِله» فصل جدیدی از زندگی هنری خود را آغاز می کند، همکلام شدیم…
از ورودت به موسیقی بگو. چطور شد که به سمت موسیقی گرایش پیدا کردی؟
برخلاف خیلی ها که می گویند از خردسالی آزوی خوانندگی داشتیم، من اصلاً فکر خواننده شدن نبوده ام. ولی از همان دوران چیزی که در من وجود داشت این بوده که با زبان موسیقی صحبت می کردم؛ یعنی اگر می خواستم ابراز علاقه ای به برادرم و یا به دوستانم کنم، با زبان موسیقی این کار را انجام می دادم؛ به نسبت همان چیزهایی که از کودکی می شنیدم. تا به اینکه کمی رشد پیدا کردم و به واسطه برادرهایم، زودتر از سایر کودکان با کتاب آشنا شدم. علاقه به نوشتن از دوره راهنمایی برای من به وجود آمد و چون توانایی درک خیلی از کلمات کمی برایم سخت بود، به صورت عامیانه می نوشتم. این نوشتن گاهی برایم
آنقدر جذاب می شد که جای درس خواندنم را می گرفت.
موسیقی را به طور جدی از کِی شروع کردی؟ طوری که احساس کنی یک «موزیسین» هستی و دوست داری هنرت را ابراز کنی…
فکر می کنمن سال ۱۳۸۰ بود که علیرغم سن خیلی کمی که داشتم، اولین کنسرتم را به طور شخصی و با آهنگ های خودم برگزار کردم. از آنجایی که آن زمان کسی در شهرستان با ساخته های خودش کنسرت نمی گذاشت، با این مسئله مقابله می شد. یادم هست که در شهر ما کنسرتی از طرف فعالان موسیقی و مسئولین انجمن موسیقی برگزار شده بود که در آن آهنگ خواننده های دیگر را می خواندند و مردم خیلی استقبال می کردند؛ آن روز من هم که در سالن حضور داشتم، برایم جالب بود که بتوانم روی استیج باشم و آن آهنگ هایی که خودم ساخته ام را بخوانم و مردم همین طور ابراز علاقه کنند.
از آن کنسرتی که در شهر ما برگزار شد، تصمیم خودم را گرفتم و آهنگ هایی که با یک کامپیوتر رده پایین ساخته بودم و در خانه با نرم افزار jet audio به سختی ضبط کرده بودم را به انجمن موسیقی شهر بردم و گفتم «اینها را خودم ساخته ام و می خواهم با یک گروه اجرایش کنم و مجوز می خواهم». گفتند که «نمی شود و وقت مردم گرفته می شود و جواب نمی دهد. مردم باید آهنگی را گوش کنند که قبلاً شنیده باشند». این طرز رفتار از لحاظ احساسی ناراحتم کرد. یک سال و نیم بعد برنامه ای به همان شکل اجرا کردم و با اینکه فکر می کنم اولین برنامه ای بود که اجرا می کردم و هیچ کدام از آهنگ هایم را کسی نشنیده بود، ولی شاید
باور نکنید که از آن زمان چهار سال پشت سر هم در گرگان و در همان سالنی که اکثر خواننده های مطرح آن سال ها می آمدند و برنامه برگزار می کردند، اجرا داشتم و این برای من خیلی عجیب بود. در حقیقت آنجا برای اولین بار، به صورت حرفه ای برنامه ام را اجرا کردم.
چرا از همان اول به طور رسمی و مجاز کارهایت را منتشر نکردی؟
من از همان اول به صورت رسمی کار کرده ام و فقط آلبوم رسمی نداشتم. وگرنه من در همه این سال ها کنسرت داشتم. جزو معدود خواننده هایی بوده ام که آلبوم رسمی نداشتم اما در شهرستان های مختلف برنامه اجرا کرده ام؛ اما در تهران هیچ وقت برنامه برگزار نکردم. دلیل عمده من در عدم ساخت یک آلبوم رسمی این بود که آن افرادی که باید در زندگی من می آمدند و سرجایشان قرار می گرفتند، حضور نداشتند. ولی همواره به موسیقی پرداخته ام و رهایش نکردم. برای کار کردن در موسیقی باید در مقر آن و در بین افرادی که در این حیطه فعالیت می کنند، حضور داشت، از کمپانی ها گرفته تا تهیه کننده ها، مدیر برنامه ها،
خواننده ها، نوازنده ها؛ و من در همه این سال ها نبودم. همیشه فقط یک آهنگ و یک اسم بودم و نشد که بیشتر از یک اسم باشم.
از چه زمانی به تهران آمدی؟
از سال ۸۵ در تهران مستقر هستم.
صرفاً به نیت پیگری موسیقی به تهران آمدی؟
بله. در واقع به خاطر موسیقی آمدم و در یکی از استودیوهای تهران کار می کردم و از همین طریق شروع کردم. از سال ۸۴،۸۵ خودم با کارهای استودیویی آشنا شدم و جدا شدم. از آن به بعد، خودم کارهایم را انجام می دادم و جالب است بدانید که ۹۵ درصد آهنگ هایی که خواندم را به تنهایی ضبط کرده ام؛ یعنی در اتاق کنترل کسی نبوده که رکورد بگیرد و به فرض اگر اشتباهی یا فالشی هم بوده، باید خودم دوباره بر می گشتم و ضبط را متوقف کرده و دوباره رکورد می کردم و ۹۵ درصد موزیک هایم در تنهایی کامل ضبط شده است.
ترانه و آهنگ هایت را همیشه خودت می سازی؟
تا امروز به این شکل بوده است.
چرا؟
چون شروع شدن این کار و بنایش بر احساس خودم بود.
حالا که بحثخوانندگی تو جدی تر شده است، قصد نداری از دیگران شعر و ملودی بگیری؟
بحثخوانندگی اصلاً جدی یا شوخی نیست؛ بحثاحساس عاشقانه ای است که من دارم. منکر این نیستم که ترانه سراهای خیلی خوبی وجود دارند که ترانه ها و شعرهای خوبی نیز می نویسند و من برای آنها احترام قائلم، اما من در کار خودم باید احساس داشته باشم. مثلاً خیلی وقت ها خواننده هایی را می بینم و یا اصلاً به خودم مراجعه می شود و می گویند مثلاً در فلان سبک یا در سبکی فلان خواننده، یک شعر و آهنگ می خواهم. من دوست ندارم راوی یک اتفاق باشم، دوست دارم اتفاقی که خودم احساسش کردم را بیان کنم و این حس به شنونده نیز منتقل شود. دوست ندارم که بیشتر فقط بیان کننده احساسی باشم که از کس دیگری رسیده و
به کسی دیگر قرار است منتقل شود. واقعاً همیشه آهنگ هایم اگر ساده بوده، سخت بوده، اگر خوب بوده هیچ نمره ای برایشان قائل نیستم ولی هر چه که بوده از دل بوده است.
و احتمال اینکه از ترانه و ملودی دیگران استفاده کنی ضعیف است…
نه، اصلاً این طور نیست. در این آلبوم چون اولین آلبوم رسمی من است، تمام ترانه ها و ملودی ها از خودم است ولی مسلماً در آینده همکاری هایی خواهد داشت.
چند قطعه در اینترنت منتشر کردی و کدامیک محبوب ترین نشان بوده است؟
حدود پنجاه قطعه. «گله» از همه محبوب تر بوده است. همین طور «امید بده»، «بغض عشق»، «درد تازه» و…
به نظرت چرا قطعه «گِله» محبوب شد؟
فکر می کنم شعر گله روح و پیام بزرگی دارد و اتفاقی که در این شعر می افتد، اتفاق همیشگی نیست. به موضوع از زاویه ای نگاه شده که در آن زمان خیلی کمتر نگاه شده بود. این خیلی خوشحالم می کند که هنوز هم افراد مختلف حتی جوان ۱۷۱۸ ساله ای که برای اولین بار آن را می شنود، با آن ارتباط برقرار می کنند.
اینکه حالا این کار موفق شد، وسوسه ات نکرد که کارهای دیگری مشابه آن بسازی؟
سوال خوبی پرسیدی. می گویند که یک کار مثل گله نمی سازی؟ آخر این کار «مثل» ندارد. هر کار قطعه ای دارد، دنیای خودش را دارد و پا در دنیای تکراری گذاشتن، مثل این است که از شما بخواهند فرد هم مانند امروز زندگی کنی یا هر کجا که امروز پا گذاشتی، فردا هم همانجا قدم بگذاری که این لزوماً نشدنی است. ولی خوب استقبال می کنم اگر بتوانم کاری بسازی که همه دوست داشته باشند.
در تولید آثار چقدر به سلیقه مردم و خواسته آنها توجه می کنی؟
نمی خواهم جوابی بدهم که کسی که این گتفگو را با دقت می خواند احساس کند آدم خودخواهی هستم، اما باور کن حرفی که می زنم دلی است و هیچ چیز دیگری در آن نیست؛ من نمی توانم چیزی را بخوانم که همه دوست داشته باشند ولی خودم دوست نداشته باشم. یعنی اگر کاری باشد که بگویند همه دنیا آن را دوست دارند ولی با احساس من مرتبط نباشد، نمی توانم آن را بخوانم و حتی اگر بخواهم همه مخاطبانم نمی توانند با آن ارتباط برقرار کنند. البته این دلیل نمی شود که با شاعر یا آهنگساز دیگری کار نکنم؛ حالا تنظیم کننده که جای خود دارد و من با خیلی ها کار می کنم.
برویم سراغ آلبومت، از آلبوم «گِله» برایمان بگو…
دریافت مجوز این آلبوم حدود سه سال طول کشید و خیلی دچار حاشیه شد. ما شش آهنگ آلبوم را این آلبوم عوض کردیم و متاسفانه دچار اتفاق های عجیب و غریب شدیم… به هر حال به امروز رسید که یازده قطعه دارد که پنج قطعه را مخاطبینم قبلاً شنیده اند و با آنها خاطره دارند، از جمله «گله» که اسم آلبوم هم هست؛ «برگردون» که داستان خاصی دارد و به وقتش می گویم؛ «حواسم هست حواست نیست»، «هم خونه» و… اینها را مردم شنیده اند و حال تنظیم هایشان را کاملاً عوض کرده ایم و از این نظر هیچ شباهتی به نسخه قبلی ندارند. در آلبوم هست آهنگ جدید دارم که تم انها عاشقانه است، اما نسبت به عاشقانه های قبلی من
کمی متفاوت هستند. از نوازندگان آلبوم، «میثم مروستی»، فیروز ویسانلو»، «هومن نامداری»، «بابک یوسفی»، «بابک میرکریمی»، «امید مولودی»، «وحید قاسمی» و بقیه دوستان سپاسگزارم. به کمک این نوازنده ها سعی کردیم که در آهنگ ها موسیقی زنده تری نسبت به سایر آهنگ ها ارائه کنیم. تا جایی که توانستیم از موسیقی زنده بهره بردیم تا احساس آهنگ هایم قوی تر باشد.
گفتی در مورد آهنگ «به من برگردون» توضیحاتی داری…
این قطعه، در بین آهنگ های من خیلی متفاوت است. از لحاظ احساسی موزیک متفاوتی دارد؛ چون این کار دقیقاً زمانی خلق شد که کمتر از یک ماه از فوت مادرم گذشته بود. فضای بسیار احساسی ای دارد. رابطه من و مادرم رابطه معمولی یک فرزند و مادر نبود، رابطه ای خاص بود. بغضی که هست از عشقی است که مسلماً عشق مادر و فرزندی نیست و فراتر از آن است…
در اکثر کارهایت غم وجود دارد. این غم از کجا نشئت می گیرد؟ آیا یک سبک و استایلی است که می خواهی در موسیقی ات پیاده کنی یا تحت تاثیر یک حس درونی است؟
سبک که نیست چون سبک به چیزی گفته می شود که شما خودت انتخاب می کنی و بخواهی ادامه بدهی. اما زمانی که من شروع کردم پای سبک در میان نبود؛ تمایش حقیقت است؛ تجربه هایی است که در زندگی شخصی من به دست آمده و این احساس عاشقانه ماندگار است. منشا آن تجربه های عاشقانه ای است که داشتم. خیلی ها به من می گویند که شکست عشقی خورده است. هر اتفاقی که در زندگی رخ می دهد دوره ای دارد که پر از خاطرات است. بعضی از خاطرات خوب گاهی شکننده است و بعضی از خاطرات بد، خنده دار است. مجموعه زندگی «محسن یاحقی»، مجموعه ای عاشقانه و احساسی است و هر چیزی که در موسیقی هایم وجود دارد عین حقیقت است.
در آهنگ «بغض عشق» مصرعی وجود دارد که وقتی با طرفدارانم در ارتباط هستم از آن استفاده می کنم که این چنین است: «بغض عشق مونده هنوز تو صدام…» و واقعاً این بغض مانده است. روزی که این بغض در صدای من وجود نداشته باشد، روزی است که «محسن یاحقی» ای وجود ندارد و آن «محسن یاحقی» سفارشی است که آهنگ ها را به سفارش این و آن و به خاطر امروز می خواند و دیگر آن خودِ حقیقیِ من نیستم.
در لیست نوازنده های آلبوم تو چهره های صاحب نامی دیده می شود، ولی در مورد تنظیم کننده ها این طور نیست…
این ماجرا هم فقط احساسی بود. به عنوان مثال «محمد فلاحی» در سبک موسیقی الکترونیک بسیار توانمند است و من مطمئنم که بعدها بیشتر از او خواهید شنید. موزیسینی باسواد است، اهل کپی کردن نیست و واقعاً صاحب سبک است. یعنی همه صداهایی که در کار او می شنوید ساخته خود اوست. می شود گفت که شصت درصد آهنگ های امروز به نوعی کپی شده از آهنگ های خارجی، ریتم ها و اورتورهای موجود در بازار است. محمد واقعاً موسیقی الکترونیک را می فهمد و چون از نظر احساسی با هم ارتباط نزدیکی داریم، کار کردن با او راحت است و نود درصد کارهایی که با او کار کردم خوشبختانه کارهای موفقی بودند. او در آلبوم پنج یا شش
تنظیم دارد. «میلاد غیناقی» تنظیم کننده دیگر آلبوم است که عهده دار تنظیم آهنگ های احساسی من بود و دو آهنگ را نیز خودم تنظیم کردم. در آلبوم دئوم که خوشبختانه مجوزهایش صادر شده است و داریم روی تنظیم های آن کار می کنیم همچنان که محمد و میلاد هستند، تنظیم کننده های مطرحی نیز به این گروه اضافه کردیم.
صحبت پایانی؟
«محسن یاحقی» مسیر پر فرازونشیبی تا به اینجا داشت. ما در جایی زندگی می کنیم که در آن خواننده شدن و معروف شدن کار بسیار راحتی است. اگر کسی تصمیم بگیرد خواننده شود، می تواند با صرف مقداری بودجه، ساخت کلیپ و پخش آن در شبکه های ماهواره ای، به این مسئله دست یابد. پس از تبلیغات زیاد و چهره شدن، چون می داند که باید یکی دو سال صبر کند تا مجوز بگیرد، از پخش کلیپ صرف نظر می کند. بعد از مدتی مجوزهایش را نیز می گیرد و این ظلم به جامعه موسیقی است. خواننده هایی که می توانند تصویر داشته باشند اما اجازه این کار را ندارند و اگر هم قرار باشد تصویری ساخته شود باید با هزار تعهد این کار
انجام شود. امیدوارم از لحاظ قانونی شرایطی مهیا شود که این مسئله وجود نداشته باشد. قانون باید برای همه یکسان باشد و اگر امروز از من تصویری ساخته شد و در شبکه پخش شد به صورت قهرآمیز با من برخورد نشود؛ رابطه ای نباشد و قانون مشخصی وجود داشته باشد. اگر نمی شود برای همه نشود و اگر می شود برای همه بشود و تبعیض نباشد. از زمان روز کار آمدن دولت جدید و «آقای جنتی» و «مرادخانی» پنجره روشنی رو به بچه های هنر چه در زمینه های هنرهای تجسمی چه موسیقی و چه سینما و… باز شد.
از تهیه کننده ام آقای «میثاق تدین» که همکاری بلند مدتی خواهیم داشت بابت حمایتی که از من می کند تشکر می کنم. از تمام کسانی که از روز اول در کارهایم شرکت داشتند و در این مسیر در هر جا و به هر شکلی کمک کردند سپاسگزارم و امیدوارم از من راضی باشند.
آرماني/ شماره ۱۵۹ و ۱۶۰/ صفحه ۲۸