گرد و غبار و حفاظت در برابر آن
.
بدون شک هر موجود زنده ای برای ادامه حیات خود نیازمند آب، غذا و هوا می باشد که در این میان نقش هوا از اهمیت ویژه ای برخوردار است. به طوری که یک انسان معمولی در حالت استراحت به ۱۲، کار سبک به ۴۵ و کار سنگین به ۶۹ کیلوگرم هوا نیاز دارد. در صورتی که مقدار غذایی که یک انسان در طول شبانه روز مصرف می کند، حدود ۵/۱ کیلوگرم و مقدار آب مصرفی اش ۵/۲ کیلو گرم تخمین زده می شود.
از طرفی یک انسان می تواند بدون غذا تقریبا ۵ هفته و بدون آب حدود ۵ روز زنده بماند، ولی بدون هوا بیش از چند دقیقه قادر به ادامه حیات نخواهد بود. لذا پاکیزگی و بهداشت هوا هم از نظر کیفی و هم از نظر کمی ارتباط مستقیمی با سلامت موجودات زنده(انسان، حیوان، گیاه) دارد.
آلودگی هوا چیست؟
” وجود یک یا چند آلاینده در هوای آزاد یا محل های سر پوشیده به میزانی که باعثوارد آمدن صدمات به سلامتی و زندگی انسان، گیاهان، حیوانات و اموال شود”.
انواع آلودگی هوا:
آلودگی هوای آزاد: اشاره به آلودگی هوا در محیط های بیرونی باز و بدون سقف دارد که منابع و آلاینده های مختلفی را در بر می گیرد و گستره وسیعی از اثرات اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی را به همراه دارد. ” هوای آزاد به بخشی از اتمسفر اطلاق می شود که خارج از ساختمان ها بوده و عموم مردم به آن دسترسی دارند و یک دارای عمومی محسوب می شود. ”
آلودگی هوای داخلی: به آلودگی هوای داخل ساختمان اشاره دارد. هوای داخلی به آن بخش از هوا اطلاق می شود که داخل ساختمان ها و محل های سربسته وجود دارد هوای داخل ساختمان یک دارایی خصوصی است و فرد آلوده کننده باید هزینه آن را بپردازد.
منابع آلودگی هوا:
منابع آلودگی هوا به دو دسته کلی منابع طبیعی و منابع مصنوعی “انسان ساز” تقسیم بندی می شوند:
یکی از منابع طبیعی گرد و غبای ناشی از طوفان ها “فرسایش” می باشد که امروزه این نوع گرد و غبارها در استان خوزستان به دلیل صحراهای موجود در کشورهای همسایه مانند عراق و عربستان، کاهش نزولات جوی و کاهش فشار هوا که باعثمکش هوا گردیده نسبت به سال های قبل بیشتر مشاهده می شود. باید توجه کرد که منابع طبیعی آلاینده هوا معمولا غیر قابل کنترل هستند ولی در مقایسه با آلاینده های صنعتی و ترافیکی آثار زیان بار کمتری بر سلامت دارند. خصوصا اگر فاصله زیادی بین منبع تولید آلاینده ها و محل تجمع انسانی وجود داشته باشد و این منابع طبیعی اتفاقی و غیردائم باشند.
گروه های در معرض خطر گرد و غبار:
۱ _ افراد دچار بیماری های تنفسی و قلبی - عروقی مثل مبتلایان به آسم، بیماری های ریوی مزمن و مبتلایان به نارسایی قلبی.
۲ _ سالمندان.
۳ _ کودکان.
اقدامات ضروری در هنگام آلودگی هوا به گرد و غبار:
۱ _ کاهش فعالیت بدنی شدید در روزهای گرد و غبار، زیرا این نوع فعالیت ها باعثافزایش تنفس و ورود میزان بیشتر گرد و غبار به ریه افراد می شود.
۲ _ عدم خروج غیرضروری مبتلایان به بیماری های قلبی، ریوی، آسم و آلرژی در هواب آلوده به گرد و غبار از منزل.
۳ _ عدم خروج غیر ضروری کلیه افراد از اماکن سرپوشیده “منزل و محیط کار”
۴ _ بسته نگه داشتن درب و پنجره منازل به خصوص آشپزخانه “برای حفظ سلامت مواد غذایی”.
۵ _ پوشاندن مناسب مواد غذایی در هنگم عرضه مخصوصا مواد غذایی غیر قابل شستشو، استفاده از مواد غذایی مناسب ” بسته بندی و دارای مشخصات بهداشتی ” و عدم خرید مواد غذایی از فروشندگان دوره گرد مواد غذایی.
۶ _ به اولیای مدارس به خصوص مربیان ورزش توصیه می شود از فعالیت های ورزشی دانش آموزان در هوای غبار آلود جلوگیری نمایند و حتی الامکان سعی شود ساعات تفریح در اماکن سرپوشیده سپری شود.
۷ _ مشارکت عمومی در کاهش آلاینده های هوا و خودداری از هر گونه فعالیتی که منجر به افزایش آلودگی هوا می شود، مانند استفاده از وسیله نقلیه تک سرنشین، روشن کردن اتش در معابر، سوزاندن لاستیک، عملیات قیر کاری و نظایر آن.
۸ _ عدم مصرف سیگار در شرایط وجود گرد و غبار توسط افراد سیگاری.
۹ _ به دلیل فعالیت بدنی سنگین ساختمان سازی توسط کارگران ساختمانی؛ توصیه می شود حجم فعالیت آنها در روزهای غبار آلود کاهش یافته و از فعالیت هایی که منجر به ایجاد گرد و غبار بیشتر می شود خودداری نمایند.
۱۰ _ در روزهای گرد و غبار استفاده از مواد پاک کننده به علت وجود سرایط حساسیت زا محدود گردد.
۱۱ _ استفاده از ماسک مناسب چسبیده به دهان و بینی و به سوراخ هایی که مانع عبور گرد و غبار شود و یا پارچه مرطوب(چفیه، روسری، شال یا دستمال های پارچه ای، و …) که در هنگام تردد در هوای آزاد می تواند مانع ورود قسمت زیادی از گرد و غبار هوا به دستگاه تنفسی شود.
۱۲ _ به کلیه کارکنان ادارات، ارگان ها و سازمان ها توصیه می شود، در محیط های باز کمتر تردد نمایند و سعی کنند در شرایط آلودگی هوا به گرد و غبار، در محیط بسته بمانند و توصیه های مورد اشاره را مد نظر قرار دهند.
۱۳ _ به دلیل کاهش محسوس میزان دید، از کلیه رانندگان وسائل نقلیه موتوری به خصوص موتورسواران، تقاضا می گردد جهت افزایش ایمنی موارد لازم را رعایت نمایند.
۱۴ _ پیشنهاد می شود برای جلوگیری و کاهش آثار موارد مشابه، در آینده تمام مردم شریف استان نسبت به ایجاد، نگه داری و گسترش فضای سبز تلاش بیشتری نمایند.
۱۵_ توصیه به کاهش شدت فعالیت ( علاوه بر استفاده از ماسک یا پارچه مرطوب ) در افرادی که به لحاظ شرایط شغلی در فضای باز فعالیت دارند.