غفلت مسئولان برای کنترل شبکههای اجتماعی
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس معتقد است که جنبه منفی استفاده از شبکههای اجتماعی بر جنبههای مثبت آن غالب شده است. مسئولان نیز بیشتر توجهشان را به مرتفع کردن مشکلات اقتصادی کشور جلب کردهاند و از کنترل شبکههای اجتماعی غافل شدهاند.
به گزارشافکارنیوز،ورود نرمافزارهای جدید در فضای رسانهای کشور به منظور تسهیل در برقراری ارتباط و همچنین ایجاد شرایط جدید برای فراهم شدن ارتباط تصویری با سرعت سرسام آور موجب شده که مسئولان و متولیان فرهنگی کشور از برنامهریزی در این باره عقب بمانند و همین مسئله نیز تبعاتی را متوجه مردم و جامعه کرده است به گونهای که در این میان عدهای به عنوان قربانیان شبکههای اجتماعی بازماندهاند.
به منظور بررسی علل ظهور، استفاده و همچنین بروز تبعات منفی شبکههای اجتماعی در کشور به سراغ عباس صلاحی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی رفتیم.
آیا درباره پالایش اینترنت به ویژه شبکههای اجتماعی از محتوای غیراخلاقی به اندازه کافی تلاش شده است؟
صلاحی: هم اکنون حجم وسیعی از کاربران اینترنتی از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند، اما در این میان استفادههای غیرمجاز کاربران از این شبکهها و همچنین شبکههایی که از لحاظ اخلاق اجتماعی قابل قبول نیستند جای بحثو بررسی دارد که باید نظارتی بر این موارد صورت گیرد.
وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات گزینههایی را برای فیلترینگ برخی شبکههای اجتماعی انتخاب کردهاند، اما باید گفت که حرکت در این مسیر نمیتواند جوابگو باشد، باید طرحی جامع توسط متولی مشخص در این زمینه به اجرا برسد. به گونهای که به حرمت زندگی خصوصی افراد لطمهای وارد نشود و این امر قانونمند پیش برود. البته در این میان باید گفت؛ بدون شک فیلترینگ شبکههای ضداخلاقی و شبکههای اجتماعی که مضر هستند امکانپذیر و ضروری است.
مسئولان در مواجهه با هجوم قشر عظیمی از مردم به سمت شبکههای اجتماعی چه کاری را باید پیش روی خود قرار دهند؟
صلاحی: آنچه که در این میان از اهمیت ویژهای برخوردار است اطلاعرسانی صحیح است. این اطلاعرسانیها باید در خصوص مضرات شبکههای اجتماعی و خطراتی که جوامع به خصوص جوانان را تهدید میکند صورت گیرد. اینکه از فیلترینگ به عنوان عامل محدودکننده برای استفاده کاربران از شبکههای اجتماعی استفاده شود نمیتواند مفید فایده واقع شود چراکه بدون شک فیلترشکن هایی در این باره وجود دارد و کاربران از طرق دیگر به این شبکهها دسترسی پیدا میکنند.
آیا در صورت حذف شبکههای اجتماعی، کشور ما چیزی برای ارائه دادن خواهد داشت؟
صلاحی: اگر شبکههای اجتماعی حذف میشوند باید ما نیز چیزی برای جایگزین کردن آن داشته باشیم، قاعدتاً ما باید فضایی ایجاد کنیم تا داشتههای خود را به منصه ظهور برسانیم. باید توجه داشت که حذف و فیلترینگ به تنهایی نمیتواند پاسخگو باشد و باید در مقابل آن، خلأها پر شود.
شما در خلال صحبتهای خود به ایجاد طرحی جامع به واسطه یک متولی مشخص در خصوص شبکههای اجتماعی اشاره کردید، به نظر شما متولی حقیقی در این میان کیست؟
صلاحی: در این زمینه چندین متولی وجود دارد، بخشی از نهادها در خصوص فیلترینگ و بخشی در خصوص مجازاتها و همچنین بخش دیگری از نهادها در خصوص ایجاد شبکههای اجتماعی فعالیت میکنند. باید گفت قوه قضائیه، نیروی انتظامی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و حتی حوزههای علمیه و دانشگاهها در این زمینه نقش دارند که باید در این خصوص تفکیک وظایف صورت گیرد.
چگونگی استفاده از این شبکهها باید توسط متولیان مربوطه مورد بررسی قرار گیرد و قوانینی که در خصوص کاربرانی که استفاده غلط از این شبکهها دارند مشخص شود. البته با توجه به وجود متولیان مختلف در این عرصه لازم است کارگروهی تشکیل شود چرا که یک سازمان یا نهاد نمیتواند به تنهایی این مسئله را پیش ببرد.
متأسفانه مرزهای حریمهای خصوصی در این شبکههای اجتماعی کمرنگ شده است و شاهد استفاده نامناسب کاربران از شبکههای اجتماعی هستیم، در این زمینه مجلس شورای اسلامی در تدوین قوانین بازدارنده، چه میزان نقش دارد؟
صلاحی: آنچه که مهم بوده و نمیتوان از آن چشمپوشی کرد این است که هماکنون عصر ارتباطات است و اطلاعاتی رد و بدل میشود و این امر در کوتاهترین زمان به واسطه استفاده از شبکههای اجتماعی صورت میگیرد.
ما نمیتوانیم مردم را برای دسترسی به اطلاعات جامعه محروم کنیم، باید دید فضا و درخواست جامعه چیست، در تدوین طرح جامع برای استفاده از شبکههای اجتماعی نیز باید تبعات را به حداقل برسانیم.
آیا کنترل و نظارت و به طور کلی شیوههای برخورد با کاربران شبکههای اجتماعی در تمامی مناطق و تمامی سنین به یک شکل است؟
صلاحی: باید توجه داشت شیوههای برخورد در کلانشهرها و شهرهای کوچک برای استفاده از شبکههای اجتماعی و در خصوص کاربران متفاوت است، چرا که باورها متفاوت بوده و بر همین اساس نمیتوان یک قانون یکپارچه را در تمام مناطق کشور به یک شکل به اجرا رساند.
اگر یک قانون به طور جامع تدوین و تصویب شود، بدون شک در برخی مناطق، منافع و در برخی مکانها، مضرات آن بیشتر خواهد بود. اینها باید براساس نیازهای جامعه صورت گیرد.
در خصوص شبکههای اجتماعی هر اقدامی هم که صورت گیرد باز یک روزنههایی وجود دارد که افراد برای استفاده از شبکههای اجتماعی به سراغ آنها میروند، باید جامعه را به حدی برسانیم و نیاز مردم را به شکلی برطرف کنیم تا مردم کمتر به سمت شبکههای اجتماعی بروند.
آمارهایی که در خصوص افزایش طلاق اعلام میشود، حاکی از بعد منفی استفاده از شبکههای اجتماعی است که از این امر میتوان به قربانیان شبکههای اجتماعی یاد کرد. به نظر شما دولتها و دستگاههای مربوطه چه میزان توانستهاند نقشآفرینی کنند؟
صلاحی: نقشآفرینی دولتها و دستگاههای مربوطه بسیار اندک است، هماکنون صحبت در خصوص کنترل و نظارت درباره شبکههای اجتماعی فراوان است، اما پای عمل که میرسیم دیده میشود هیچ کاری از پیش نرفته است.
اینکه عنوان میشود علت افزایش طلاق میان زوجها استفاده نادرست از شبکههای اجتماعی است، اگر هم درست باشد باید به جایی برسیم که اقدامات لازم در خصوص اینگونه علتها انجام شود و راه مقابلهای برای آن پیشبینی شود. متأسفانه پایه فرهنگی در حدی نیست که بتوانیم این را جا بیندازیم. باید هوش و سطح فرهنگی به حدی برسد که از خطرات و مضرات شبکههای اجتماعی آگاهی صورت گیرد و پیشگیریهای لازم در این باره انجام شود.
برای ارتقای سطح فرهنگی در کشور به خصوص میان کاربران از کجا باید آغاز کرد؟
صلاحی: اقدامات صدا و سیما در این خصوص به واسطه سریالهایی که تهیه میکند میتواند حائز اهمیت باشد. متأسفانه در برخی از فیلمها به دلیل استفاده از ادبیات سخیف، یک فرهنگسازی غلط در جامعه ایجاد میشود، البته در این میان مطبوعات، دانشگاهها و همچنین سایر مراکز فرهنگی میتوانند مثمرثمر واقع شوند.
کاربران ما در چه جایگاهی از استفاده شبکههای اجتماعی قرار گرفتهاند و نتایج منفی آن چه میزان بر نتایج مثبت آن قالب شده است؟
صلاحی: برای پاسخگویی به این سؤال باید یک سؤال دیگر مطرح شود اینکه چرا گرایش به سمت شبکههای اجتماعی زیاد شده است؟ باید در این باره گفت جنبه منفی شبکههای اجتماعی بیشتر از جنبههای مثبت آن است و مردم و جوانان به این دلیل به شبکههای اجتماعی گرایش پیدا میکنند تا خود را ارضا کنند و سمت و سوی شبکههای اجتماعی بیشتر جنبه منفی دارد تا مثبت. خودنماییها، مد، فرهنگ غربی، مواد مخدر، جشنها و پارتیها، چت کردن، ارتباطات غیرمتعارف، خارج شدن از حد و حدود حریم خانوادهها از جمله مواردی است که در شبکههای اجتماعی به چشم میخورد.
بی توجهی مسئولان برای کنترل این شرایط چه میزان میتواند با تبعات منفی همراه باشد؟
صلاحی: باید راهکاری یافت تا نیاز جوانان مرتفع شود و به سمت و سوی شبکههای اجتماعی کشیده نشوند. امیدوار هستیم که متولیان این صحبتها را بشنوند، چرا که ما بیشتر دنبال مرتفع کردن مشکلات اقتصادی هستیم و کمبود بودجه و جایگزینی نفت را مورد توجه قرار دادهایم، این در حالی است که خطر شبکههای اجتماعی بزرگتر از مسائل اقتصادی است و مجبور هستیم برای درمان آن هزینههای هنگفتی را متحمل شویم.