آنهایی که میخواهند به هر شکل ترک وطن کنند
مهاجرت از ایران؛ انگیزه یا بهانه؟!
خیلی از آنهایی که پیش از مهاجرتشان داعیه وطنپرستی دارند هم بعد از آنکه چند صباحی در کشورهای خارجی زندگی کردند، فکر بازگشت را فراموش میکنند.
-دانیا ارنوایی/ این روزها خیلیها رؤیای زندگی در کشوری خارجی را در سر میپرورانند؛ در میان آنها جوانان درصد بسیار زیادی را به خود اختصاص دادهاند. در میان این گروه از متقاضیان مهاجرت، اولین راهی که به ذهن میرسد، ادامه تحصیل است.
به گزارشافکارنیوز، بسیاری از جوانان ایرانی به دلیل اینکه در جایی خارج از ایران، تحصیل کنند، کولهبار سفری طولانی را بسته و چشمشان را روی تمام داشتههای سالهای گذشته میبندند تا درس خواندن را با زبانی جدید را در محیطی دیگر تجربه کنند. در این بین اما این سؤال که چه تفاوتهایی بین سیستم آموزشی دانشگاههای به اصطلاح آن طرفی و این طرفی وجود دارد و میزان استفاده از تکنولوژی و امکانات رفاهی چقدر است، داستان دیگری دارد.
بررسی این اتفاق به نظر بسیار عمیقتر از آن است که در یک مطلب و یک گفتوگوی کوتاه مجال دهد اما نگاهی به دلایل مختلفی که این روزها برای مهاجرت مطرح میشود، بیشتر از آنکه دلایلی منطقی باشد، بهانههایی است که همه ما در یک زمانهای خاص به آنها دامن میزنیم.
فارغ از این بحث، آنچه بیشتر از هر چیز ذهن را درگیر میکند این است که چرا خیلی از این مهاجران تحصیلی که عموما سبک و سطح زندگی مختلفی دارند، سلیقههایشان متفاوت است و معمولاً نظرات مختلفی درباره زندگی، تحصیل یا کار دارند، در یک موضوع مشترکند که آن تمایل نداشتن به بازگشت است.
حتی خیلی از آنهایی که پیش از مهاجرتشان داعیه وطنپرستی دارند هم بعد از آنکه چند صباحی در کشورهای خارجی زندگی کردند، فکر بازگشت را فراموش میکنند. از سوی دیگر یک ماجرای دیگر هم در تمام این سالها اتفاق افتاد که باید با نگاهی دقیقتر به آن توجه کرد. در طول سالیانی که کشور با نوسانات شدید ارزی مواجه بود، خیلیها انتظار داشتند که آمار مهاجرت کاهش یابد اما بر خلاف انتظار، شاهد آمار صعودی بودیم و نه تنها دانشجویان به فکر بازگشت نیافتادند که خیلیها هم به جمعشان اضافه شدند. گویا حتی در این شرایط ماشین حساب آدمها زندگی در آن طرف را مساعدتر برآورد میکرد.
ورای این امر یک حس انتظار نامحسوسی هم در دل ملت وجود دارد که میگوید این اوضاع نابسامان اقتصادی که بر تمام زوایای زندگیشان تاثیر گذاشته، قرار است بدتر شود؛ بنا بر این بهتر است قبل از فرو رفتن درعمق فاجعه راه پیشگیری را پیش گرفت. همینها در کنار هم کافی است که دانشجویان ایرانی با توجه به بهای ارز ملی، کشورهای آسیای شرقی را به لحاظ هزینه در اولویت قرار دهند.
هر چند مهاجرت به این کشورها برای دانشجویان مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد هم مشکلاتی مانند نداشتن اجازه کار در پی دارد اما آمار بالای میزان مهاجرت ایرانیها به این کشورها انگار چیز دیگری میگوید. شاید وسوسهای مثل اندیشه رفتن به کشورهای دیگر مانند آمریکا، استرالیا و کانادا دلیل خوبی باشد که بتوان از کشورهای آسیایی پلی ساخت برای رسیدن به هدفهای بالاتر و امنیت بیشتر؛ چیزی که دیگر برای خیلی از آن طرف آبیها هدف اول مهاجرت است.
حال اینکه خانوادهها چطور میتوانند با شرایط بد اقتصادی کنار بیایند، گاهی برای خودشان هم جای سؤال دارد. سوالهایی مانند اینکه چرا حاضرند به هر قیمتی هزینه رفتن را فراهم کنند، باید دلیلی قانع کنندهتر از تحصیل یا کار داشته باشد. ایده مهاجرت اما در کنار موافقان بسیار زیاد، مخالفان سرسختی هم دارد. آنهایی که معتقدند از همین آب به ظاهر گلآلود هم میتوان ماهی گرفت و شرایط را بر وفق مراد کرد.
اما شاید هیچکدام از افرادی که چمدانها را بسته و عزم سفر میکنند، زمانیکه از روی باند فرودگاه میگذرند، بدانند چه سرنوشتی انتظار آنها را میکشد؛ ایدهآلهای شان چقدر با واقعیت زندگیهای خارجی همخوان است!