آشنایی در اینترنت؛ طلاق در محضر
پسر کمسواد در سایتهای همسریابی با اغفال دختران و زنان سادهلوح، کلاهبرداریهای میلیونی انجام میداد.
به گزارشافکارنیوز،این تبهکار ۲۴ساله با نام بهروز از یکی از شهرستانهای شمال غرب به تهران سفر کرد و با ساختن چند پروفایل جعلی با نامهای مستعار و عکسهای فتوشاپی در سایت همسریابی طعمههای خود را شکار میکرد.» این خبر روزگذشته اعلام شده و تقریبا روزی نیست که نشود ردی از کلاهبرداری و فساد در سایتهای همسریابی پیدا کرد. سایتها و مؤسسههایی که در بیتوجهیهای گذشته رشد کردهاند، حالا پوست موزهایی شدهاند زیر پای جوانان و خانوادهها…
بدون مجوز
۷ سال قبل بود که سازمان جوانان مکلف به ایجاد مراکز امین همسریابی شد. قرار بود این مراکز با هدف همسریابی و ارائه مشاوره در زمینه ازدواج فعالیت کنند اما از آن سال تاکنون تنها سایتی که مجوز فعالیت در این زمینه را گرفته مربوط به مؤسسهای است زیرنظر سازمان تبلیغات که از سوی وزارت ورزش و جوانان هم حمایت میشود. در مقابل حالا با یک جستوجوی ساده در اینترنت با حجم وسیعی از سایتها مواجه میشویم که مدعی داشتن مجوز از وزارت ورزش و جوانان هستند؛ موضوعی که مسئولان این وزارتخانه به کلی آن را رد کرده و تنها سایت مورد اعتمادشان را سایت «همسان گزینی» معرفی میکنند. پلیس فتا
هم اعلام کرده تاکنون هیچ سایتی در کشور برای فعالیتی با عنوان همسریابی مجوز ندارد. به گفته هادیان فر، رئیس پلیس فتای کشور عمده فعالیت این سایتها فعالیتهای کلاهبردارانه و با نیت دستیابی به اطلاعات شخصی و اطلاعات حسابهای بانکی متقاضیان چه زنان و چه مردان عضو در سایت است.
انبوه غیرمجازها
براساس آمار بیش از ۱۱میلیون جوان در سن ازدواج قرار دارند یا از سن ازدواج آنها گذشته است. این آمار به ظاهر ساده نشاندهنده تقاضا در بازاری است که عرضه آن فعالیت ۳۰۰سایت غیرمجاز همسریابی در اینترنت است.
دکتر محمد رضا جوادی یگانه، جامعهشناس به همشهری میگوید: مواجهه با تعدد سایتهایی که عنوان همسریابی دارند به این معناست که به یکی از مهمترین نیازهای اجتماعی کم توجهی شده، به این معنا که زمانی که مسئولان با نیاز اجتماعی جامعه همراه نمیشوند و برنامهای برای آن ندارند افراد بهصورت غیرقانونی وارد گود شده و سعی میکنند به این طریق خلأهای قانونی را پر کنند. نمونه بارز آن هم رشد قارچگونه سایتهای همسریابی است.
جوادی با یادآوری اینکه بسیاری از اطلاعات ارائه شده در این سایتها غیرواقعی و غیرقابل اعتماد است، میگوید: «براساس قواعد سنتی ازدواج، اول ۲ خانواده یکدیگر را میپسندیدند و معمولا جوانها هم تمکین میکردند. اما حالا با جوانهایی مواجه هستیم که فارغ از نظر خانواده میخواهند برای زندگی خودشان تصمیم بگیرند. اگرچه در ظاهر گفته میشود این فرد مستقل است اما در واقع تمام مسئولیت ازدواج فرد از جمله تأمین مسکن و تهیه جهیزیه و… با خانواده است یعنی عملا خانواده رها نشده است. استقلال زمانی است که فرد مسئولیت کامل در تمام جهات زندگی داشته باشد، ولی ما در میانه این راه
هستیم یعنی نه بهطور کامل از سنت بریدهایم و نه به مدرنیته پیوستهایم. به همین دلیل وقتی فردی که در سایتهای همسریابی عضو میشود بعد از انتخاب فرد مورد نظرش همچنان میخواهد حمایت خانوادهها را داشته باشد تا در بخش اقتصادی به او کمک شود، که خانوادهها هم معمولا در برابر چنین انتخابهایی مقاومت میکنند.»
او البته معتقد است اگر سایتهای همسریابی نظارت شوند و مطمئن باشیم که در آنها دروغی نیست، امکان اعتماد خانوادههای دارای نگرش سنتی هم بیشتر میشود.
دوست به جای همسر
مجید ابهری، آسیبشناس نیز در اینباره میگوید: مؤسسات همسریابی که بدون مجوزند برای کسب درآمد و هدفهای نامتعارف مشغول فعالیت هستند و هیچگونه معیار و ضابطهای برای گزینش افرادبرای ازدواج ندارند و در این سایتها به جای همسر یابی بیشتر دوست یابی صورت میگیرد.
او با یاد آوری اینکه بیشتر مردم بهصورت غیرحضوری بهتر صحبت میکنند و حرفهای زیباتری میزنند میگوید: آنها میتوانند تصویر فردی با شخصیت، مسئولیتپذیر، با فرهنگ و سایر محسنات را در ذهن فرد مقابل طراحی کنند، این تصاویر زیبا برای فرد مقابل وابستگی ایجاد میکند، وقتی که شما وابسته شدید کار از کار گذشته و فرد مقابل با بهانه جویی میتواند ارتباط را در مسیر دلخواه خود ادامه دهد. در ارتباطهای اینترنتی سوء تفاهمات زیاد است، اما در یک ارتباط رودر رو حالت چهره و بدن و لحن گفتوگو میتواند بهراحتی منظور صحبتهای طرفین را منتقل کند.»
ابهری معتقد است: «علاوه بر سودجویان مالی، عدهای با هدف سوءاستفادههای دیگر سراغ این سایتها میروند. البته نمیتوان بهطور قطع گفت از همه این افراد الزاما کلاهبرداری میشود یا از آنها سوءاستفاده میشود، مواردی هم به ازدواج ختم شده است اما مطالعات نشان میدهد ازدواجهایی که در این بستر انجام میشوند، معمولا سرانجام خوشی ندارند و خیلی زود به طلاق ختم میشوند.» او البته تأکید میکند نمیتوانیم مدام از غیرقانونی بودن این سایتها صحبت کنیم، بدون آنکه هیچ جایگزینی به جوانها معرفی کنیم.
حالا وزارت جوانان مدام تأکید میکند که در حال جایگزینی نمونه قانونی این سایتها با عنوان «همسان گزینی» است؛ اتفاقی که هنوز در نخستین گامهاست.
فتوای جعلی برای سایتهای همسر یابی
برخی سایتهای همسریابی با سوءاستفاده از فتوای مراجع تقلید تلاش دارند کارکرد خود را شرعی و قانونی نشان دهند. بهعنوان مثال در یک سایت همسریابی فتوایی منتسب به حضرت آیتالله العظمی مکارم شیرازی بهعنوان سند شرعی و قانونی بودن فعالیت آن سایت منتشر شده بود که در پاسخ به استفتاء پلیس فتا، ایشان فتوای مذکور را تکذیب کرده و خواهان برخورد با اینگونه سایتها شدند.