مصائب زائران در فرودگاه بغداد
فرودگاه بغداد در اختیار آمریکاییهاست و ورود مسافران و زائران به آن با تدابیر امنیتی خاصی همراه است، بهطوری که حتا آوردن یک بطری آب به داخل سالن ترانزیت، ممنوعیت دارد.
حدود يك سال پيش، پس از كم شدن اختلافها ميان سازمان حج و زيارت ايران و سازمان هواپيمايي عراق دربارهي قيمت بليت پروازهاي عراق، سفر هوايي عتبات عاليات بهشكل محدود دوباره از سر گرفت شد. البته سازمان حج و زيارت ايران تصميم گرفت تا زماني كه سازمان هواپيمايي عراق، قيمت پيشنهادي را قبول كند، زائران را با شركتهاي هواپيمايي ايراني منتقل كند. هرچند استفادهي صرف از ناوگان هوايي ايران، گاهي تأخيرهايي دارد كه تحمل آن از توان زائراني كه بازرسيهاي شديد را پشت سر گذاشتهاند و ساعتها در فرودگاهي با امكانات محدود معطل شدهاند، خارج است.
به گزارش ایسنا، بازرسی زائران پیش از ورود به سالن ترانزیت فرودگاه بغداد، دست کم دو ساعت طول میکشد. این بازرسیها پیش از ورود زائران به محوطهی فرودگاه با کنترل اتوبوسها آغاز میشود و سپس با کنترل چمدانها توسط سگها، دستگاه ایکسری و بازرسی دستی ادامه مییابد و به بازرسی بدنی مسافران و گذرنامههای آنها ختم میشود.
البته به گفتهی مسؤولان سازمان حج و زیارت، این بازرسیها فقط مخصوص ایرانیها نیست و تمام مسافران خارجی فرودگاه بینالمللی بغداد را دربرمیگیرد.
اما مشکل فرودگاه بغداد، فقط کنترلهای طولانی یا تحمل گذر زمان برای آمدن هواپیمایی از ایران یا حتا نبودن بوفهای مناسب برای تهیهی غذا نیست، بلکه رفتارها و برخوردهای لفظی برخی مأموران این فرودگاه با زائران ایرانی است که وقتی آنها اعتراضی میکنند، بروز مییابد.
البته در مواقعی که زائران عصبانیتر شدهاند و شعارهایی را سر دادهاند، این درگیریها شدت گرفته است، بهطوری که سیدمحمد حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی وقتی وزیر جهانگردی و آثار باستانی عراق به ایران آمد، با اشاره به یکی از این درگیرهای شدید، خواست با جدیت به این مسائل رسیدگی شود تا سبب نارضایتی بیشتر زائران ایرانی نشود.
وزیر جهانگردی عراق نیز با وجود اینکه از ماجرای برخوردهای مأموران فرودگاه بغداد با ایرانیها خبر نداشت و از وزیر ارشاد خواست توضیح دهد، گفت که آمده است این مشکلات را حل کند.
پیشنهاد دیگر ایران برای رفع برخی مشکلات فرودگاه بغداد، استفاده از فرودگاه نجف است که به ادعای مسؤولان عراقی، سطح امنیت آن بیشتر از بغداد است، البته ایران تا دو سال پیش، برخی پروازهای زیارتی خود را از طریق این فرودگاه انجام میداد؛ اما مشکل کنونی این فرودگاه که مانع استفاده از آن میشود، عوارض بیش از ۳۰ دلاری آن است که از مسافران گرفته میشود و در هزینهی تمامشدهی سفر زائران تأثیر دارد.
اگرچه در حال حاضر شرکتهای هواپیمایی عراقی پروازهایی را از ایران به نجف دارند، ولی کاروانهای زیارتی تحت پوشش سازمان حج و زیارت بهخاطر اختلافی که بر سر قیمتها با این شرکتها دارند، از پروازهای آنها استفاده نمیکنند.
حجتالاسلام والمسلمین مهدی شهسواری مدیر امور بینالملل و امور راهبری زیارتی سازمان حج و زیارت دربارهی وضعیت فرودگاه بغداد و پیگیریهای صورتگرفته برای رفع مشکلاتی که زائران در این فرودگاه دارند، به خبرنگار ایسنا گفت: فرودگاه بغداد بهخاطر شرایط خاصی که از نظر امنیت و نحوهی مدیریت دارد، مسألهی پیچیدهای شده است که هماهنگ کردن آن زمان زیادی را از ما میگیرد.
او یادآوری کرد: شرایط این فرودگاه بهخاطر آنکه توسط آمریکاییها اداره میشود، خاص است. در واقع، این فرودگاه در اختیار عراقیها نیست، برای همین ورود به فرآینده هماهنگی، کار پیچیدهای است.
شهسواری ادامه داد: بهتازگی اقداماتی انجام شده است و افرادی که گذرنامهی سیاسی دارند، کمتر از هفتخوان فرودگاه بغداد میگذرند؛ ولی بهطور کلی، شرایط امنیتی فرودگاه بغداد برای تمام مسافران یکسان است و غیرایرانی و ایرانی ندارد.
وی در ادامه به روند ورود به این فرودگاه اشاره کرد و گفت: در گذشته، زائران ایرانی پیش از ورود به پارکینگ فرودگاه از اتوبوسها پیاده میشدند و برای حفظ مسائل امنیتی، مسیر را با اتوبوسهای مخصوص فرودگاه ادامه میدادند؛ ولی حالا این شرایط تغییر کرده است و زائران از همان ابتدای سفر از اتوبوسهای فرودگاه استفاده میکنند، اما مراحل کنترل هیچ تغییری نکرده است و آنها باید کامل این مراحل را بگذرانند تا از خاک عراق خارج شوند.
شهسواری اظهار کرد: اتوبوس زائران و وسایل همراه آنها دست کم دو تا سه بار توسط دستگاههای مخصوص و سگها کنترل میشود، برای همین پیاده و سوار شدن زائران معمولا آنها را خسته و آزرده میکند. این کنترلها تا زمان ورود به داخل سالن ترانزیت ادامه دارد.
او ادامه داد: گاهی سختگیری مأموران فرودگاه بغداد بهخاطر حفظ مسائل امنیتی تا حدی است که به زائران اجازهی آوردن آب به داخل سالن ترانزیت را هم نمیدهند. اگرچه داخل این سالن، فروشگاهی وجود دارد که اگر زائران پول عراقی داشته باشند، میتوانند نیازهای خود را تأمین کنند؛ ولی با این حال، ما هنوز نمیدانیم چه دلیل امنیتی برای ممنوع بودن آوردن آب معدنی وجود دارد.
وی در ادامه بیان کرد: ما اعتراض و خواستههای خود را دربارهی وضعیت فرودگاه بغداد به مسؤولان عراقی منتقل کردهایم و دنبال راهکار هستیم تا دست کم پیش از حرکت زائران، چمدانهای آنها تحویل گرفته شود تا زودتر برای کنترل در فرودگاه اقدام شود و معطلی زائران هم کمتر شود. در اینباره با چند شرکت عراقی در حال مذاکره هستیم تا هماهنگی این کار را انجام دهند.
او دربارهی تأخیرهای طولانی پروازهای ایرانی در فرودگاه بغداد نیز گفت: این تأخیرها در دیگر پروازها نیز اتفاق میافتد؛ اما دربارهی پروازهای ایرانی بغداد، با محدودیت هواپیما و امکانات این فرودگاه مواجه هستیم. اگر پرواز از ایران بهموقع انجام شود، حتما این تأخیرها نیز کمتر میشود.
شهسواری افزود: پروازهای عراق با شیب تندی آغاز شد، یعنی ما از ابتدا پروازهای زیادی به این کشور نداشتیم و بهتازگی با موافقت سازمان هواپیمایی، محدودیت پرواز برداشته شد و در حال حاضر ۲۸ پرواز در هفته از ایران به بغداد انجام میشود.
به گفتهی او، حدود ۱۳۰ کاروان در هفته از فرودگاههای آذربایجان شرقی، البرز، اصفهان، تهران، مرکزی، مازندران، کرمان، گلستان، خراسان رضوی، شمالی و جنوبی، قم، چهارمحال و بختیاری، هرمزگان و یزد به مقصد بغداد پرواز دارند.
مدیر امور راهبری زیارتی سازمان حج و زیارت معتقد است: این افزایش پروازها در امکانات و توانمندیهای فرودگاه بغداد تأثیر دارد. برای همین ما با نمایندگی سازمان حج و زیارت و شرکتهای مجری در عراق مذاکره داشتیم تا خدمات بهتری به زائران دهند؛ ولی در کل، این موضوع خارج از توان ما است، چون سازمان حج و زیارت فقط باید تسهیلکننده باشد تا آرامش ایجاد و تعللها کمتر شود.
او دربارهی جایگزین کردن فرودگاه نجف یا استفادهی همزمان از آن با فرودگاه بغداد، گفت: با مدیر اجرایی فرودگاه نجف نشستی را در تهران داشتیم و برای استفاده از این فرودگاه اعلام آمادگی کردیم؛ ولی این فرودگاه برای ارائهی خدمات، از مسافران بیش از ۳۰ دلار عوارض میگیرد، البته بهدلیل اینکه خصوصی است؛ ولی در حال رایزنی هستیم تا این مبلغ را حذف یا کم کنیم.
شهسواري تأكيد كرد: اگر در اين عوارض تخفيف دهند، كمكم پروازهاي زائران را به فرودگاه نجف منتقل ميكنيم، چون بهخاطر شرايطي كه دارد، در اولويت است.