همه روغنها شما را چاق میکند
تا به حال وقتی برای خرید روغن به فروشگاه رفتهاید، به انواع مختلف روغنهای موجود در مغازه دقت کردهاید؟ روغن جامد، روغن مایع مخصوص سرخ کردن، روغن کنجد، روغن کلزا، روغن زیتون و دهها نوع روغن دیگر با نام و خواص متفاوت. شاید تصور کنید هیچ کدام با هم فرقی ندارد و فقط اسمشان متفاوت است. شاید هم برعکس، فکر میکنید باید همه این روغنها را بخرید و مصرف کنید.
ميترا زراتي، كارشناس ارشد تغذيه در گفتوگو با جامجم با تاكيد بر اين نكته كه هر خانواده ايراني بايد تنها ۲ نوع روغن در خانه داشته باشد، توضيح ميدهد: روغن مايع مخصوص سرخ كردن و روغن مايع مخصوص پخت و پز تنها روغنهايي است كه بايد در خانه و در دسترس خانم خانه باشد و هيچ صحبتي از روغن جامد نميشود. به گفته وي، انواع مختلف روغنهاي جامد (روغن جامد گياهي و حيواني)، ميتواند منبع اسيدهاي چرب مضر، اسيدهاي چرب اشباع و اسيدهاي چرب ترانس باشد. با وجود اين، متاسفانه هنوز هم خيلي از افراد ديدگاه درستي نسبت به اين مساله ندارند و براي طعم بهتر غذا از روغن جامد استفاده ميكنند.
شاید شما هم زیاد دیده و شنیده باشید که مادربزرگها و پدربزرگها غذا را با روغن جامد آماده میکنند و سالم بودن خودشان را دلیلی برای بیضرر بودن روغن جامد میدانند. این کارشناس تغذیه در این زمینه میگوید: این افراد تنها یک نفر را میبینند که به دلیل مسائل ژنتیک به بیماری خاصی مبتلا نشده است. در حالی که صدها و هزاران فرد دیگر با خوردن مواد غذایی ناسالم دچار مشکلات قلبی و سرطان میشوند.
زراتی با تاکید بر حذف روغنهای جامد از رژیم غذایی خاطرنشان میکند: خانوادهها باید به روغن جامد به شکل سمی نگاه کنند که میتواند در عروق ما رسوب کند و سبب بروز بیماریها و مشکلات زیادی شود.
کدام روغن مایع بهتر است؟
با دانستن مضرات روغن جامد و حذف آن از رژیم غذایی خانواده بهتر است درباره بهترین انتخاب میان انواع روغن مایع نیز اطلاعاتی داشته باشیم. زراتی با اشاره به این نکته که هیچ روغن گیاهی وجود ندارد که کلسترول داشته باشد، میگوید: کلسترول فقط در روغنهای حیوانی وجود دارد. بنابراین، اینکه بگوییم روغن گیاهی فاقد کلسترول کاملا اشتباه است. اما زیاد از حد مصرف کردن روغنهای گیاهی هم میتواند باعثچاقی شود. به گفته وی، هر یک گرم چربی(چه حیوانی، چه گیاهی) ۹ کیلوکالری انرژی آزاد میکنند. بنابراین مصرف بیش از حد روغن زیتون که سرشار از خاصیت است نیز میتواند عامل چاق شدن
افراد باشد. زراتی میافزاید: چاقی عامل ایجاد التهاب در بدن و مسبب بروز سکتههای قلبی، سرطان و دیگر مشکلات مزمن است. بنابراین باید توجه داشته باشیم روغنهای مایع همه یکسانند و مشابه روغنهای جامد انرژی آزاد میکنند، پس باید به حد نیاز مصرف شود. اما این روغنها از نظر نوع اسیدهای چرب متفاوت هستند.
به گفته این کارشناس تغذیه، روغن کانولا یا روغن کلزا حاوی مقدار زیادی اسید چرب امگا ۳ است. بنابراین اولین و بهترین انتخاب میان روغنهای مایع از نظر میزان اسیدهای چرب امگا ۳، روغن کانولا یا کلزاست. روغن کنجد نیز حاوی امگا ۳ و کلسیم است. زراتی با اشاره به این نکته که روغنها از نظر میزان ویتامین E متفاوت هستند، میگوید: ویتامین E نقش مهمی در پیشگیری از بروز سرطان، مشکلات قلبی عروقی و ضعف سیستم ایمنی بدن ایفا میکند. روغنهایی هم که از سبوس تهیه شده باشد، مانند روغن سبوس گندم، در مقایسه با سایر روغنها ویتامین E بیشتری دارد.
سرخ کنید اما فقط با روغن مخصوص سرخ کردن!
حتما شما هم بارها این نکته را شنیدهاید که غذاهای سرخ کردنی را فقط باید با روغن مخصوص سرخ کردن تهیه کرد. میترا زراتی با تاکید بر این نکته که حتما باید برای سرخ کردن مواد غذایی از روغنی استفاده شود که روی ظرف آن واژه مخصوص سرخ کردن وجود دارد، توضیح میدهد: بر اثر حرارت روغنهایی که مخصوص سرخ کردن مواد غذایی نیست، مواد سرطانزایی در روغن ایجاد میشود که میتواند سلامت شما و افراد خانوادهتان را تحت تاثیر قرار دهد.
به گفته این کارشناس تغذیه، بهتر است حتی برای تفت دادن مواد غذایی هم از روغنهای مخصوص سرخ کردن استفاده شود و روغنهای پخت و پز تنها به پخت مواد غذایی خاصی محدود شود که خیلی حرارت نمیبیند.
سالاد را با روغن میل کنید؛ اما به اندازه
خیلی از افراد ترجیح میدهند علاوه بر غذا، سالاد را هم همراه با روغن میل کنند و از خواص روغنها بهره ببرند. زراتی در اینباره توضیح میدهد: برخی ترجیح میدهند سالاد کاهو را همراه با روغن میل کنند و از طعم آن همراه با روغن لذت ببرند. کاهو منبع امگا ۳ و ویتامین K است و همراه شدن یک چربی مانند روغن زیتون با سالاد کاهو میتواند باعثافزایش جذب ویتامین K و E موجود در سالاد شود. بنابراین خیلی خوب است همراه سالاد روغن استفاده شود، ولی به اندازه. وی تاکید میکند: مصرف بیش از حد هر نوع روغنی، میتواند منجر به چاقی شود و چاقی نیز عوارضی ایجاد میکند که نتیجهاش همانند
مصرف روغن جامد است. بنابراین هنگام مصرف روغن باید به مقدار و تنوع آن دقت داشته باشیم و هر چند وقت یکبار روغن مخصوص پخت و پز را تغییر دهیم تا اسیدهای چربی که از این راه به بدن میرسد، متنوع و متعادل باشد.
کره را فراموش کنید
خيلي از ما عادت كردهايم همراه با غذا و براي خوش طعمشدن آن از كره استفاده كنيم. زراتي با اشاره به اين مساله يادآور ميشود: اين كار اشتباه است و همان مقدار روغني كه براي پخت غذا استفاده ميشود، كافي است. بنابراين خانوادهها بايد براي حفظ سلامت خود اين عادت را ترك كنند. به گفته وي، كره فقط بايد در وعده صبحانه مصرف شود و البته آن هم نه هر روز؛ مثلا ميتوانيد ۲ يا ۳ روز در هفته و در حد يك قاشق مرباخوري كره مصرف كنيد. در هر صورت بايد از زيادهروي در مصرف كره حيواني و گياهي اجتناب كنيد.