رتبه گردشگری ایران: یکی مانده به آخر
بر اساس گزارش سالانه مجمع جهانی اقتصاد در سال ۲۰۱۱ که در زمینه رتبهبندی شاخص رقابتپذیری در صنعت گردشگری و سفر منتشر شده است، ایران در میان ۱۶ کشور منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا رتبه پانزدهم را دارد و تنها کشور بحرانزده لیبی پس از آن قرار دارد.
شرق: بر اساس گزارش سالانه مجمع جهاني اقتصاد در سال ۲۰۱۱ كه در زمينه رتبهبندي شاخص رقابتپذيري در صنعت گردشگري و سفر منتشر شده است، ايران در ميان ۱۶ كشور منطقه خاورميانه و شمال آفريقا رتبه پانزدهم را دارد و تنها كشور بحرانزده ليبي پس از آن قرار دارد.
این گزارش نشان میدهد در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا کشورهای امارات، بحرین، قطر، اسراییل، تونس، عمان، عربستان، اردن، لبنان، مصر، مراکش، کویت، سوریه، الجزایر، ایران و لیبی به ترتیب رتبههای اول تا شانزدهم را در زمینه رتبهبندی شاخص رقابتپذیری در صنعت گردشگری و سفر به خود اختصاص دادهاند.
مجمع جهانی اقتصاد در گزارش سالانه خود ۱۳۹ کشور جهان را به لحاظ پارامترهای مختلف مرتبط با گردشگری و سفر بررسی و تحلیل کرده است که نتایج آن در قالب یک کتاب ۵۳۰ صفحهای با عنوان «سفر و گردشگری، گزارش رقابت ۲۰۱۱» و عنوان فرعی «فراتر از رکود» منتشر شده است.
رابرت گرین هیل، افسر ارشد بخش کسب و کار مجمع جهانی اقتصاد در مقدمهای که برای این گزارش نوشته است، با اشاره به بحران اقتصادی که موجب رکود شدید در صنعت گردشگری جهان برای سال ۲۰۰۹ شده است، پیشبینی کرده کشورهای جهان با عبور از آن رکود در حال بهبود تدریجی شاخصهای رقابتپذیری خود در عرصه گردشگری هستند.
او در بخشی از این مقدمه نوشته است: «در حال حاضر صنعت گردشگری ۲/۹درصد تولید ناخالص جهانی، ۸/۴درصد از کل صادرات جهان و ۲/۹درصد از کل سرمایهگذاریهای جهان را به خود اختصاص داده است: «گرین هیل در ادامه گفته است: نتایج این گزارش نشان میدهد چشمانداز وضعیت صنعت گردشگری جهان را با وجود پیچیدگیهای بسیاری که هنوز در برابر این صنعت است، میتوان با احتیاطی خوشبینانه ارزیابی کرد.»
کارشناسان مجمع جهانی اقتصاد برای محاسبه دقیق اطلاعات و دادهها، این گزارش و اعلام رتبهبندی بیش از ۷۰ شاخص را محاسبه کردهاند، در این گزارش مولفههایی همچون قوانین خط مشی و مقررات گردشگری و سفر، پایداری محیطزیست، ایمنی و امنیت، درمان و بهداشت، اولویتبندی سفر و گردشگری، زیرساختهای محیط کسبوکار، زیرساختهای حملونقل هوایی و زمینی، زیرساختهای گردشگری، زیرساختهای فناوری اطلاعات و ارتباطات، قیمتها در صنعت گردشگری و سفر، شاخصهای فرهنگی و منابع طبیعی و منابع انسانی در عرصه گردشگری، آموزش و پرورش، در دسترس بودن نیروی کار واجد شرایط، تمایل
برای سفر و گردشگری، تعداد اتاقهای هتل، تعداد شرکتهای بزرگ کرایه ماشین، باز بودن مرزها برای ورود گردشگران، نگرش مردم نسبت به گردشگران خارجی و چندین مورد دیگر را محاسبه کردهاند.
کارشناسان گزارش سالانه مجمع جهانی اقتصاد، رتبه همه کشورها و از جمله ایران را در زمینه همه مولفههای محاسبهشده در مقایسه با دیگر کشورها محاسبه و اعلام کردهاند، بر اساس این گزارش در میان ۱۳۹ کشور جهان کشور ایران رتبه ۱۱۴ را به دست آورده است. در میان کشورهای همسایه ایران نیز بهترین رتبه در میان ۱۳۹ کشور به امارات متحده عربی رسیده است که در این ردهبندی، کشور سیام دنیا شده است، پس از آن نیز کشور بحرین رتبه۴۰، قطر رتبه ۴۲، اسراییل ۴۶، تونس ۴۷ و ترکیه رتبه پنجاهم را به خود اختصاص دادهاند. همچنین در این رتبهبندی کشورهای ارمنستان رتبه ۹۰، تاجیکستان ۱۱۸ و
آذربایجان رتبه ۸۳ را کسب کردهاند.
در این گزارش وضعیت دو کشور همسایه ایران در شرق و غرب یعنی افغانستان و عراق محاسبه نشده و از آمارهای آنها در این جدول خبری نیست. تنها کشوری که وضعی به مراتب بدتر از ایران دارد، پاکستان است که با ایستادن در رتبه ۱۲۵ جدول، ۱۱پله از ایران عقبتر است. تهیهکنندگان گزارش همچنین درصد رشد سالانه ایران را در زمینه صنعت گردشگری و سفر تا سال ۲۰۲۰،۴/۴درصد پیشبینی کردهاند، همچنین پیشبینی درصد رشد سالانه تولید اشتغال در این زمینه تا این تاریخ نیز دو درصد اعلام شده است.
در این گزارش، با ارایه بررسیها و تجزیهوتحلیلهای دقیق از نظر شاخص رقابتپذیری در سطح اقتصاد جهانی با تمرکز بر فاکتورها و سیاستگذاریهایی که سبب توسعه و جذابیت صنعت سفر و توریسم در ۱۳۹ کشور میشود، وضعیت این صنعت به صورت مقایسهای در کشورهای مختلف در مناطق خود نیز بررسی شده است. اروپا، قاره آمریکا، آسیا و اقیانوسیه، خاورمیانه و شمال آفریقا و کشورهای جنوب صحرای آفریقا از جمله مناطقی هستند که در این گزارش کشورهای آن به صورت جداگانه با هم مقایسه شدهاند.
در جدول كلي گزارش، كشورهاي سوييس، آلمان، فرانسه، اتريش، سوئد، ايالات متحده، بريتانيا، اسپانيا، كانادا و سنگاپور رتبههاي اول تا دهم اين جدول را با بهترين شاخصها به خود اختصاص دادهاند. در آن سوي اين جدول نيز كشورهاي بنگلادش، نيجريه، ساحل عاج، بوركينافاسو، مالي، تيمور شرقي، لسوتو، موريتاني، بروندي، آنگولا و چاد نيز با داشتن بدترين شاخصهاي رقابتپذيري در زمينه صنعت گردشگري و سفر، رتبههاي ۱۲۹ تا ۱۳۹ را كسب كردهاند. ايران با كسب امتياز ۳۷/۳رتبه ۱۱۴ جدول اصلي گزارش سالانه مجمع جهاني اقتصاد را به دست آورد، در حالي كه سوييس با داشتن بهترين شرايط از لحاظ مولفههاي
مورد نظر و با كسب امتياز ۶۸/۵ در رتبه اول نشست و كشور آفريقايي و محروم چاد نيز كه رتبه آخر اين جدول را دارد، امتياز ۵۶/۲را به دست آورده است.