۲ مطالبه مردم درباره اختلاس
این روزها در حالی ماجرای اختلاس نقل محافل و مجالس است که مردم در اغلب اظهار نظرها دو مطالبه اساسی یعنی مجازات متخلفان و بازگرداندن اموال به ناحق کسب شده به بیت المال را خواستارند.
به گزارش فارس، در حالی که هنوز بسیاری از مردم نمی دانند اختلاس به معنای واقعی چیست و چگونه رخ می دهد، در روزنامه ها می خوانیم یا در رادیو و تلویزیون می شنویم که با وقوع اختلاسی دیگر، رکورد جدیدی در این حوزه به ثبت رسیده است. هر بار اختلاس رخ می دهد بی آنکه عوامل اصلی آن شناخته و ریشه یابی شوند. صورت مسأله پاک می شود و همچنان مسأله به قوت خود باقی است. به چند نفری اتهام وارد می شود، چند نفری دستگیر می شوند و مدتی رسانه ها سوژه خوبی برای مانور و بحث و جدل دارند و دوباره با اعمال مجازات در مورد اختلاس کنندگان، ماجرا به پایان می رسد. در حالی که باید عوامل موثر در بروز
جرایمی مانند اختلاس و... شناسایی و ریشه های اصلی آن خشکانده شود تا کمتر شاهد چنین اتفاقاتی بود. در این گزارش سعی می شود از یک اقتصاددانان و برخی از مردم عادی بپرسیم که اختلاس چیست؟ ۳هزار میلیارد تومان چند صفر دارد؟ اگر این پول را داشتند با آن چه می کردند؟ دارندگان این پول با آن چه می کنند؟ با اختلاس کنندگان چگونه باید برخورد کرد؟ چگونه می شود مانع وقوع آن شد؟ مشروح این گزارش را در ادامه می خوانید:
* بالا بودن نرخ سود و شیوه نادرست پرداخت ال سی؛ مهمترین دلایل اختلاس
در حالی که لغت نامه های مختلف اختلاس را به معنای ربودن و دزدیدن از بیت المال می دانند، محمدحسین ادیب از اقتصاددانان و عضو هیأت علمی دانشگاه اصفهان می گوید: اختلاس در حوزه سوء استفاده است و با سوء اداره متفاوت است. اختلاس وقتی رخ می دهد که مبالغی به ناروا به هر علت در اختیار فرد یا واحدی خاص قرار گیرد.
وی در پاسخ به این سوال که آیا هدف از این کار در تعریف آن تأثیر دارد می گوید: این تعریف با هدفهایی که با قانون مطابقت ندارد، مفهوم می یابد.
ادیب می افزاید: سوء اداره آسیبش دهها برابر اختلاس است در حالی که سوء اداره هرگز یک کار خلاف به حساب نمی آید.
وی در پاسخ به این سوال که اگر پول اختلاس شده در مسیر صحیح همچون اشتغالزایی و… صرف شود این تعریف باز به قوت خود باقی است، می گوید: پول اگر جز در اهداف اصلی خود به کار گرفته شود، مصداق عدول از قانون است.
وقتی از این استاد دانشگاه می پرسم چه عواملی می تواند در انجام اختلاس موثر باشد اظهار می دارد: عدم نظارت مناسب یکی از این عوامل است. عوامل دیگری نیز در این میان موثرند که در خصوص پرونده اخیر، مهمترین عامل را می توان کاهش توان وام دهی بانکها و نیز بالا بودن نرخ سود بانکی دانست.
وی می گوید: کاهش توان وام دهی بانکها سبب می شود تا افراد برای دسترسی به منابع به شیوه هایی متوسل شوند که گاه به انجام رفتارهایی همچون اختلاس منجر می شود.
ادیب اضافه می کند: پرداخت سود ۲۰ درصدی از سوی تیمی که فساد اخیر را مدیریت می کرد نشان می دهد که این تیم حتی با نرخ ۲۰ درصد نیز نتوانسته اند به جذب منابع از بانکها اقدام کنند.
وی اضافه میکند: اگر بانک آریا تشکیل شده بود دیگر اختلاس اخیر لو نمی رفت و ال سی ها پرداخت می شدند.
این استاد دانشگاه اضافه می کند: سود ۲۰ درصدی خارج از سیستم بانکی را اختلاس تعریف کردیم، در حالی که در خارج از ایران، شرکتها با سودهای ۴ تا ۵ درصدی نیز منابع به دست می آورند.
این اقتصاددان تأکید می کند: ریشه فساد اخیر کاملاً ساختاری است. مهمترین دلیل آن نیز بالا بودن نرخ سود بانکی است.
وی در پاسخ به این سوال که برای جلوگیری از ایجاد اختلاس چه باید کرد می گوید: مهمترین نکته در این خصوص اینکه باید شرایط ایجاد اختلاس حذف شود. اگر نرخ سود بانکی کاهش نیابد بازهم اختلاس تکرار می شود.
ادیب اضافه می کند: اگر دنبال ریشه یابی هستیم که باید نرخ سود بانکی کاهش یابد. اگر دنبال تقصیریابی هستیم که باید بدانیم بانک مرکزی در مورد ال سی های داخلی سیستم بانکی نظارت صحیحی ندارد. این شیوه پرداخت باید حذف شود.
وی می افزاید: در غیر این صورت اختلاس همچنان ادامه خواهد شد. کما اینکه ممکن است پیش از اینها نیز بارها اختلاس صورت گرفته باشد و هرگز صدای آن درنیامده باشد.
* از مسئولان می خواهم با اختلاس کنندگان برخورد شدید داشته باشند
این بار سعی می کنم از مردم عادی و غیراقتصاددان بپرسم که اختلاس چیست؟ با ۳هزار میلیاردتومان چه می توان کرد؟ با اختلاس کنندگان چه باید کرد و سوالاتی از این دست.
از جاوید پورقاسم، دیپلمه و ساکن شهرقدس می پرسم آیا می دانی اختلاس چیست؟ می گوید: نمی دانم اختلاس از کجا آمده. بعضیها می گویند دزدی و کلاه برداری است. کاش برای اختلاس واژه دیگری انتخاب می شد تا همه می فهمیدند که اصلاً این واژه این چیست و این کار چقدرکار زشتی است. الان اختلاس یک واژه بزرگ و غیرقابل فهم است.
وی ادامه میدهد: کاش به جای آن مثلا می گفتند پول خوردن، سرمایه خوردن و…. تا وقتی در اخبار یا و بقیه جاها گفته می شد اختلاس فلان قدری اتفاق افتاده، همه می فهمیدند چه کار بد بزرگی اتفاق افتاده است.
پورقاسم ادامه می دهد: الان که می گویند اختلاس انجام شده هیچ کس نمی داند این اختلاس برای منافع شخصی انجام شده یا برای اشتغالزایی و به نفع کشور و…. هنوز شفاف سازی نشده، هنوز هیچی معلوم نیست.
از جاوید می پرسم: می دانی ۳هزار میلیارد تومان چند صفر دارد؟ کمی فکر می کند و می گوید: فکر کنم ۱۲ تا صفر.
می گویم خوب اگر این همه پول داشتی و مال خودت بود، با آنها چه می کردی؟ می گوید: اگر اینهمه پول داشتم و مال خودم بود…؟ تا حالا به این همه پول فکر نکردم ولی اگر بود… آن را بیشتر می بردم در کارهای تولیدی. یک کارهایی با آن می کردم که بتواند مشکل اشتغال جوانها را حل کند.
می پرسم مثلا چه نوع تولیداتی؟ می گوید: صنعتی، تجاری و… مهم اینکه اشتغالزایی بشود و در داخل کشور هم مصرف بشود.
دوباره می پرسم یعنی حاضر نبودی از این پول برای خودت برداری؟ می گوید: نه خدا را شکر در حدی که گذران کنم دارم، آن را برای مردم خرج می کردم.
از پورقاسم سوال می کنم فکر می کنی آنهایی که اینهمه پول از راه اختلاس به دست می آورند به نظرت با آن چه می کنند؟
میگوید: نمی دانم ولی به نظرم نمی توانند از آن استفاده کنند. آدمها که با یک نصف بربری شکمشان سیر می شود، چرا باید اینقدر حرص و طمع داشته باشند.
از او دوباره سوال میکنم: به نظرت با افرادی که اختلاس می کنند چه باید کرد؟ می گوید: اول اینکه باید آنها را مجبور کرد همه پول را به بیت المال برگردانند. دوم اینکه باید آنها را جریمه کرد.
می پرسم خوب چقدر باید جریمه کرد؟ می گوید: چند برابر آنچه که اختلاس کرده اند. در مورد برخورد با خودشان نیز قانون باید تکلیفشان را معلوم کند.
وی می گوید: مدیران همواره می گویند ما قانونمندیم. اگر قانونمند هستند پس این اختلاسها چطور اتفاق می افتد؟ اگر قرار باشد مدیران به قوانین عمل نکنند از مردم عادی چه انتظاری می توان داشت؟
جاوید تاکید میکند: از مسئولان می خواهم با اختلاس کنندگان برخورد شدید داشته باشند و جلوی این نوع اتفاقها را بگیرند؟
از وی می پرسم واقعاً چطور می توان جلوی این اتفاقها را گرفت، می گوید: باید آدمهای درستی را سرکار نشاند، افرادی که به جای فکر کردن به خود و نفعشان کمی نیز به مردم و نظام فکرکنند.
وی از عملکرد رسانه ها گله می کند و می گوید: رسانه ها نباید برای پیشبرد کار خودشان و بالا رفتن تیراژشان حاشیه سازی کنند. جوسازی کنند و به افراد مختلف تهمت بزنند. باید بگذارند، قانون و مراجع قانونی افراد اختلاس کننده را شناسایی و مجازات کنند و اینها نیز این مطالب را منتشر کنند.
* اختلاس کنندگان را باید از چرخه اقتصادی کشور حذف کرد
عذرا زارع پور دارای فوق دیپلم حسابداری در خصوص تعریف خود از اختلاس می گوید: به نظر من اختلاس یک دزدی محترمانه است.
وی در خصوص تعداد صفرهای ۳هزار میلیاردتومان با تردید می گوید: ۱۲ تا؟ درست می گویم….
وقتی از او می پرسم اگر ۳هزار میلیارد تومان داشتی با آن چه می کردی می گوید: اگر واقعا مال خودم بود نه مال مردم، با آن یک بنگاه خیریه می زدم. به بقیه موسسات خیریه نیز کمک می کردم. اگر مال خودم هم نبود که آن را به سرجای اولش برمی گرداندم.
وی در خصوص نحوه مصرف ۳هزار میلیارد تومان توسط اختلاس کنندگان می گوید: نمی دانم واقعا با این پولها چه می کنند ولی قطعاً صرف امور زود گذر می کنند.
زارع پور در پاسخ به این سوال که به نظرت با اختلاس کنندگان چه باید کرد اظهار می دارد: باید آنها را از چرخه اقتصادی حذف کند تا دیگر دسترسی به منابع دولتی نداشته باشند.
وی می گوید: به نظرم باید این افراد را تحقیر کرد. این افراد به سهم خود قانع نیستند و به پول بیت المال دستبرد می زنند، در حال باید پول بیت المال برای آبادانی کشور خرج شود. باید سعی کرد مملکت را با هم ساخت. اگر افراد به فکر خودشان باشند پس سهم بقیه مردم چه می شود. باید تلاش کرد تا با هم برای هم کشور را بسازیم.
این ساکن منطقه ۱۵ تهران در حوالی بزرگراه بعثت در خصوص راههای جلوگیری از اختلاس می گوید: باید مسایل اعتقادی در افراد تقویت شود. در غیر این سوال باز ممکن است از اینگونه موارد رخ دهد.
* تنها راه جلوگیری از اختلاس ایجاد ثبات اقتصادی است
شهاب م. که ساکن حوالی میرداماد تهران است در تعریف اختلاس، آن را خوردن پول مردم معنی می کند. وقتی می گویم ۳هزار میلیارد تومان چند صفر دارد، آن را روی کاغذ می نویسد و بعد از شمارش صفرهای آن می گوید: ۱۲ تا. وقتی از او می پرسم اگر این میزان پول داشتی با آن چه می کرد، پاسخ میدهد: از ایران می رفتم. اگر مال خودم نبود و اختلاس بود هرگز به آن دست نمی زدم. چون حرام است. اصلاً این کار با ذات و تربیت و فرهنگ خانوادگی من نمی سازد. من بارها موقعیت های بسیاری برای سوء استفاده داشتم ولی هرگز این کار نکرده ام. خلاف نکردن سخت تر از خلاف کردن است.
شهاب در خصوص اختلاس کنندگان می گوید: به نظرم این افراد اعتقاد ندارند چون اگر داشتند، این کار را نمی کردند مگر اینکه احساس کنند این کار آنها اختلاس نیست. مثلا فکر کنند چون این کار را صرف کارهایی مانند اشتغال می کنند پس اختلاس نیست.
او می افزاید: برای جلوگیری از اختلاس باید بتوان ثبات اقتصادی ایجاد کرد و جلوی انجام خلاف را گرفت.
شهاب می گوید: اگر تحریم نبودیم و محدودیتهای اقتصادی نداشتیم شاید الان مشکلاتی مانند اختلاس کمتر بود، چراکه این محدودیتها باعثمی شود افراد به راههای غیرقانونی متوسل شوند.
وی می افزاید: نامناسب بودن وضعیت اقتصادی و عدم شفافیت در این خصوص راههای انجام خلاف را باز می کند. ما الان مجبوریم به واسطه ها متوسل شویم. کار در چنین فضایی کار نظارت را نیز دچار مشکل می کند.
* قانون برای اختلاس کنندگان سفت و سخت تر شود
سعید احمدی ساکن قلعه مرغی است. او می گوید: اختلاس یعنی پول کسی را برداشتن، یعنی دزدی. سعید می افزاید: با ۳هزار میلیارد تومان نصف تهران را می خریدم و آن را به فقیر بیچاره ها می دادم. می پرسم برای خودت چی؟ می گوید: من خانه دارم خدا را شکر همان برای ما بس است.
می گویم خوب چرا برای اختلاس کنندگان چیزی که تو به آن راضی هستی بس نیست؟ می گوید: این طور افراد حرص و طمع زیادی دارند. به نظر من اصلاً هرچه آدم پول بیشتری داشته باشد بیشتر در عذاب برای نگهداری و حفظ آن است.
وی در خصوص نحوه برخورد با اختلاس کنندگان اظهار می دارد: باید با این افراد و همه کسانی که حق بیت المال را می خورند، برخورد جدی کرد. این پولها مال همه مردم ایران است. این افراد عموماً پولها را به خارج از کشور می برند و در حق مردم ظلم می کنند.
او تأکید می کند: باید قانون در خصوص اختلاس کنندگان خیلی سفت و سخت تر از گذشته باشد.
* برخورد با اختلاس کنندگان باید درس عبرت بقیه شود
مرتضی حسینی که ساکن چهارراه لشکر تهران است، در خصوص تعریف اختلاس، آن را دزدی، برداشت از حساب و بالا کشیدن پول مردم می داند. وی بین ۱۲ یا ۱۳ صفر بودن ۳هزار میلیارد تومان شک دارد و در خصوص نحوه مصرف ۳هزار میلیارد تومان می گوید: اگر برای خودم بود با آن یک خانه ۷۰ متری در حوالی مرکز شهر می خریدم. ماشین هم نمی خریدم چون با این ترافیک اصلا منطقی نیست بقیه آن را در کارهای خیر خرج می کردم.
او می افزاید: اگر این پول مال خودم هم نبود که هرگز به آن دست نمی زدم به خاطر اینکه فردای قیامت نمی توانم جوابگو باشم. باید در یک وجب جا بخوابم.
وی در خصوص اینکه چگونه باید با اختلاس کنندگان برخورد کرد می گوید: گرچه باید به شدیدترین شکل ممکن باید با آنها برخورد کرد با هر آنچه که قانون در مورد آنها حکم می کند، این روش باید روشی باشد که درس عبرت بقیه شود.
او در خصوص نحوه برخورد رسانه ها با اختلاس می گوید: به نظرم بیشتر از اینکه شفاف سازی کنند جوسازی کردند. با رسانه هایی که به شایعات دامن باید تذکر داد.
* با ۳هزار میلیارد تومان ۳هزار فرصت شغلی می توان ایجاد کرد
محمد یوسفی ساکن ابتدای جاده ساوه است و در شهرک غرب مغازه دارد. او اختلاس را جابجایی پول، سوء استفاده از طریق رانت و در نهایت دزدی می داند. وی می گوید: با ۳هزار میلیارد تومان ۳هزار فرصت شغلی و ابزارهای کسب و کار فراهم می کردم. وقتی می پرسم این فرصتهای شغلی را در چه بخشهایی ایجاد می کردی، می گوید: بیشتر در بخش عمران، کشاورزی و تولید. به صنایع دستی نیز در این میان توجه می کردم. یعنی از این پول برای خودت برنمی داشتی؟ می گوید: اگر برای خودم بود شاید یک خانه ۲۰۰ متری در همان حوالی جاده ساوه می خریدم. ماشین چطور؟ برای ماشین هم یک ماشین ۱۰ میلیون تومانی برای ما کافی است. و در
پاسخ به این سوال که به نظرت اختلاس کنندگان با ۳هزار میلیارد تومان چه می کنند می گوید: کسی که اختلاس می کند فرد زیاده خواهی است. قطعا چنین فردی این پول را صرف امور عمرانی نمی کند. قطعاً به منافع شخصی خود می اندیشد. سفرهای آنچنانی، زندگی های رویایی و… و در نهایت نیز فخرفروشی به دیگران.
وی در خصوص نحوه برخورد با اختلاس کنندگان می گوید: باید با آنها شدید برخورد کرد تا درس عبرت دیگران شوند. ولی بیشتر از فکر به نحوه برخورد با افراد، باید عوامل زیرساختاری اینگونه مشکلات شناسایی و حذف شوند.
وی می گوید: از به کارگیری مدیران و کارمندان ناسالم با افکار ناسالم باید خودداری کرد. او در پاسخ به این سوال که آیا کارمند تأمین به لحاظ مالی حاضر است در اختلاس و… مشارکت کند، می گوید: نه. هرچند تفکرات اجتماعی عوض شده است. متأسفانه عمده مردم به سمت تجملگرایی گرایش یافته اند و این در مورد کارمند نیز صادق است.
یوسفی در پاسخ به این سوال که برای جلوگیری از اختلاس چه باید کرد می گوید: باید زیرساختهای سیستم بانکی و نیز سیستمهای نظارتی اصلاح شوند. در گزینش افراد نیز باید بیشتر از گذشته دقت کرد.
* تعریف اختلاس را از آنهایی بپرسید که آن را می برند و می خورند
در راستای این گزارش با برخی از افراد نیز مصاحبه شده است که گاه نمی دانند اختلاس چیست؟ گاه با اینکه نمی دانند تعریف اختلاس چیست ولی آن را یک جرم یا یک کار بد می دانند.
ر. قدیمی یکی از نیروهای خدماتی در یک سازمان بزرگ دولتی است. او در خصوص اختلاس می گوید: ما را چه به اختلاس؟ برو از آنهایی بپرس که آن را می برند و می خورند.
* فقرا را نشن اختلاسگران دهید تا شرمنده شوند
ر. خ. لیسانسیه گرافیک با روحیات لطیف هنرمندانه است. این دختر جوان ساکن نارمک در خصوص اختلاس می گوید: من تعریف علمی اختلاس را نمی دانم. با اینکه خیلی این کلمه را شنیده ام ولی دقیقاً نمی دانم یعنی چی؟ به نظرم یک جور بازی با اوراق مالی یا پولی دولتی است که در نهایت عده ای در این میان سوء استفاده کرده و برای خود سهم بری می کنند.
می پرسم می دانی ۳هزار میلیارد تومان چند صفر دارد؟ می گوید: نه خیلی زیاد است… خیلی. می گویم اگر ۳هزار میلیارد تومان داشتی با آن چه می کردی می گوید: دوست ندارم اینقدر پول داشته باشم. اگر قرار باشد پول زیاد داشته باشم، یک میلیارد تومان برای من کافی است. با آن هم سفر می رفتم. کمی را هم سرمایه گذاری می کردم.
وی در پاسخ به این سوال که با اختلاس کنندگان چه باید کرد می گوید: باید دست آنها را گرفت و آنها را به فقیرنشین ترین نقاط کشور برد، زندگی مردمی را به آنها نشان داد که با سختی گذران می کنند و لنگ یک قسط یا یک وعده غذایشان هستند. باید این افراد را با نشان دادن این صحنه ها، دچار عذاب وجدان و شرمندگی کرد.
این طراح گرافیک می گوید: تا نظارت افزایش نیابد و مقررات سخت گیرانه در خصوص اختلاس کنندگان اعمال نشود، ممکن است باز زمینه بروز اختلاس باز فراهم باشد.