تبلیغات
کد خبر: ۵۹۰۳۵

وزیر بهداشت دولت اصلاحات در گفت و گو با «مردم سالاری»:

سیستم بهداشت و درمان ما متخلف پرور است

گفتگو بادکتر مسعود پزشکیان

مدتي است که مشکلات دارو و درمان بالا گرفته و مردم از وضعيت سرويس دهي بيمارستانهاي دولتي گلايه دارند. اين در شرايطي است که مسوولا ن وزارت بهداشت اعتقاد دارند که وضعيت خدمات مطلوب است اما همين چند ماه پيش بود که دو بيمار را مسوولا ن بيمارستان امام خميني(ره) در کنار جاده اي رها کرده بودند و همين موضوع سرو صداي زيادي را ايجاد کرد. در همين ارتباط با دکتر مسعود پزشکيان، وزير بهداشت دولت اصلاحات و عضو کميسيون بهداشت مجلس شوراي اسلامي در مورد وضعيت کيفيت درمان و بهداشت به گفت وگو نشستيم که در ادامه مي آيد:

بحثهایی مطرح می شود که عملکرد دولت اصلاحات در حوزه درمان خوب نبوده است. آیا قبول دارید؟ عملکرد دولت کنونی را در حوزه بهداشت و درمان چگونه ارزیابی می کنید؟

اینکه چه کسی چه چیزی گفته است نمی دانم. اما اکنون همه بحثهایی که دولت نهم و دهم به دنبال اجرای آنهاست، همه مربوط به دولت اصلاحات است. پزشک خانواده و سیستم ارجاع را ما شروع کردیم. این بحثها از تبریز شروع شد. بعد در وزارت بهداشت پیگیری کردیم و سپس در مجلس پیگیری شد و در نهایت روستاییان را بیمه کردیم. آن موقع رسانه ها خیلی شلوغ کردند که این طرح بسیار عجولانه است و حتی گفتند که کارشناسی نشده است. ولی ما می دانستیم که اگر در این فرصت محدودی که داریم طرح را اجرا نکنیم دولتهای بعدی آن را انجام نمی دهند. در نتیجه روستاییان را بیمه کردیم. مراکز درمانی را مستقر و تجهیز کردیم. حدود ۱۰۱۸ ماشین دو دیفرانسیل برای مراکز درمانی از طریق وام بانک جهانی خریداری کردیم. تمام مراکز بهداشتی درمانی را با وامهایی که گرفته بودیم تجهیز کردیم و منابع را بیشتر به مراکزی منتقل کردیم که خدمات پیشگیرانه و اصلی را ارایه می دادند.
طرح پزشک خانواده به کجا رسید؟
اکنون مسوولان می گویند ما می خواهیم پزشک خانواده را پیاده کنیم اما نمی توانند. متاسفانه بعد از اینکه دوره دولت اصلاحات به پایان رسید و ما رفتیم، دولت نهم همه کارشناسانی که ما تربیت کرده بودیم را به علت های مختلف کنار گذاشت. آنها مدیران و مسوولان با تجربه ای بودند. من بارها به وزارت بهداشت گفتم که پزشک خانواده از استان آذربایجان شرقی شروع شده و با پیگیری های آنجا انجام می گرفت. اگر باز هم می خواهید موفق شوید باید همان تیم را به کار دعوت کنید و با آنان همکاری کنید. به عقیده من در شرایط موجود این طرح اجرا نخواهد شد. البته دولت بارها اعلام کرده که می خواهیم پزشک خانواده را اجرا کنیم و از اولویت های ماست. قانون برنامه نیز به این مهم رسیده که باید این کار انجام شود، اما واقعیت این است که ما پزشک درمانگاه داریم و پزشک خانواده نداریم. آن زمان هم می خواستیم این طرح را اجرا کنیم اعلام کردیم که زمان بر است و برای اینکه یک پزشک را تبدیل به پزشک خانواده کنیم، آموزش بدهیم و مستقر کنیم، زمان می برد.
آیا طرح پزشک خانواده متوقف شده است؟
متوقف نشده اما همان چیزی است که بوده و کج دار و مریز است. اگر پزشک خانواده درست پیش رفته بود، اکنون ساختارهای بیمه ای، آموزشی، عملکردی و مکانیزم های عملیاتی و پرداختی باید بر مبنای آن شکل می گرفت. حتی نرم افزاری که بر مبنای آن به بیماران کارت سلامت بدهند و چگونه آنان را ارجاع بدهند، سطوح بیمارستانها چگونه تعریف شود و تخصص ها چگونه با این سطوح مرتبط بشوند، انجام نشد و هنوز هم می خواهند آن ها را عملیاتی کنند.
آیا معضل زیرمیزی در بیمارستان های دولتی را تایید می کنید و برای آن چه راهکاری توصیه می کنید؟
این بحثی است که از طریق مجلس پیگیر بودیم و از نظر قانونی پیگیر جلوگیری از زیرمیزی هستیم و در قانون برنامه پنجم نیز آوردیم که پزشک تنها در یک بیمارستان و بر اساس ارجاع، کار کند. پرداختی ها هم خارج از سیستم نباید انجام شود اما متاسفانه این مهم صورت نمی گیرد و می بینیم که امروز دولت، مجلس و قوه قضاییه قرارداد(۱۰ کا) می بندند و با این کار، تخلف ۱۰ برابری را مجوز قانونی داده اند.
این درجه بندی چیست؟
یعنی اینکه تعرفه دولتی را چند برابر در بخش خصوصی می توان پرداخت. به عنوان مثال دولت برای یک عمل جراحی ۱۰۰ هزار تومان تعیین کرده اما اعلام می کند که بخش خصوصی برای همان عمل می تواند ۱۰ برابر(۱۰ کا) بگیرد. بنابراین مشاهده می شود که ارگانها یک عمل پزشکی را ۱۰ برابر قرارداد بسته اند. وقتی یک نهاد دولتی ۱۰ برابر قرارداد می بندد، دیگر زیرمیزی معنا ندارد. چون خود دولت معضل زیرمیزی را به صورت رومیزی و علنی پرداخت کرده است. بنا براین مسوولان زشتی زیر میزی را از بین برده اند.
چه کسانی زشتی این کار را از بین برده اند؟
آنانی که قانونگذار، مجری و مسوول رسیدگی به قانون هستند زشتی زیرمیزی را از بین برده اند. در نتیجه الان مشکل این می شود آنهایی که باید نظارت کنند، خودشان تخلف آشکار می کنند و تا زمانی که این قضایا وجود دارد، زیر میزی معنای چندانی ندارد. اکنون ارگان دولتی قرارداد رسمی ۱۰ برابری بسته است و شما انتظار دارید یقه آن کسی که ۵۰ تومان زیر میزی گرفته را بگیریم و متخلف دولتی را رها کنیم؟ در یک کشور نمی شود چند نرخ حاکم باشد. نمی شود دولت نرخ یک نوع خدمات درمانی را ۱۰ تومان اعلام کند و خودش قرار داد ۱۰۰ تومانی ببندد. بنابر این اکنون دستگاه های مختلف تخلف کرده و ما می خواهیم شکایت کنیم اما به چه کسی باید شکایت ببریم؟
اگر دولت قانون برنامه را اجرا کند باید بر اساس ۱۰ درصد از درآمد هدفمندی یارانه ها، بخش سلامت مردم را پوشش دهد و معنایش این است که پول بیمه را دولت پرداخت کند. به هر حال همه دستگاه های کشور مدعی کار برای محرومان هستند. واقعیت این است که اگر فقرا، بیکاران و حاشیه نشینان یک روز کار نکنند، محتاج نان شبشان هستند. بنا بر این اگر بخواهیم آنان را تحت پوشش قرار دهیم، باید دو کار کنیم. اول برایشان سرانه تعیین کنیم و دوم سهم ۱۰ درصد هدفمندی آنان را بدهیم. در این صورت هر چقدر قیمت ها بالا برود و هدفمند کردن یارانه ها بر قیمت دارو و درمان اثر بگذارد، فرقی ندارد زیرا هر کس وارد بیمارستان شد درمان می شود بدون آن که یک ریال از او بگیرند. بنا براین قانون درست نوشته شده اما درست اجرا نمی شود و تا زمانی که قانون را درست اجرا نکنیم هر ادعایی بکنیم حرف بیهوده زده ایم چون قانون را اجرا نکرده ایم.
گمان نمی کنید قانون اشکال داشته باشد؟
اگر قانون غلط است اصلاحش کنیم، اما اگر درست است آن را اجرا کنیم. این نمی شود که هر کس در کشور بر مبنای سلیقه خودش قانون را اجرا کند! اگر مشکل وجود دارد باید قانون درست شود.
مجلس به عنوان قوه ناظر چه کار باید انجام دهد؟
ما باید از طریق ارگانهای مختلف پیگیری کنیم اما اشکال اینجاست که متاسفانه امروز در حرف زدن بسیار خوب عمل می کنیم اما در هنگام اجرا، برخی تخلف می کنند. وقتی برخی آقایان در اجرا ی قانون تخلف می کنند. دیگر به چه کس بگوییم خلاف نکند؟ در مورد قانونی که مجلس نوشته واقعا باید گفت که دستتان درد نکند. اما چه کنیم که دولت اجرا نمی کند، یا سلیقه ای اجرا می کند. به عقیده من، هم مجلس باید پیگیر آن چیزی باشد که نوشته وهم دولت باید مجری خوبی باشد.
بحثخصوصی سازی بیمارستان ها به کجا می رسد؟
اگر قانون را درست اجرا کنند، همه انسانهای این کشور، پولدار یا بی پول با هر نژاد و قبیله و در هر جایی که قرار دارد، متولی پیدا می کند. در نتیجه یک بسته خدمتی برایش تعریف می شود که آن متولی باید آن خدمت را به او ارایه دهد و این بر اساس یک استاندارد تعریف شده است. بنابراین هزینه درمان را بیمار نمی پردازد بلکه صندوق های بیمه ای می پردازند. البته امکان دارد یک نفر پولدار باشد و بخواهد خارج از این رویه عمل کند که اشکالی ندارد، اما باید نظام بتواند یک خدمت قابل قبول بر اساس عدالت به همه مردم ارایه بدهد. خصوصی شدن بیمارستان خارج از این چارچوب معنا می دهد. شاید یک نفر بگوید من از غذای این سفره خوشم نمی آید، اشکالی ندارد. برود و از جای دیگری بخورد. اما حرف اول این است که همه مردم این مملکت باید بتوانند در صورت نیاز به اندازه رفع نیاز بهره مند شوند.
اکنون صندوق های بیمه ای در حال ورشکستگی هستند، چه باید کرد؟
اگر قانون درست اجرا شود ورشکستگی وجود ندارد. اکنون بسیاری از صندوق های درمانی، بیمه مکمل پرداخت می کنند. این چه صندوقی است که بیمه تکمیلی می دهد. تکمیلی به چه معناست؟ آیا آپاندیس یک نفر را تکمیلی عمل می کنند؟ این یعنی چه؟ یعنی اینکه یک نفر دو تا آپاندیس دارد؟ یا اینکه ۳ تا بخیه بیشتر می زنند؟ این جور نیست. آیا در بیمارستان دولتی که بیمار را عمل می کنند، یک قسمت از غده را بیرون می آورند و یک قسمت را درنمی آورند؟ ولی متاسفانه عمل در بیمارستان دولتی۱۰تومان و در بیمارستان خصوصی با بیمه تکمیلی۱۰۰ تومان می شود. این یعنی چه؟ وقتی خود ما این گونه عمل می کنیم، این حاشیه ها هم به وجود می آید.
بیمه تکمیلی یعنی اینکه یک نفر در بیمارستان خصوصی مداوا بشود و هر چقدر بیشتر از تعرفه دولتی هزینه شد، صندوقهای بیمه گر آن را بپردازند. اما سوال من این است که چرا باید این گونه باشد؟ من می گویم این از ابتدا تخلف است. همین قانون گذار قیمت یک نوع درمان را تعیین کرده و یک پزشک خلاف نظریه قانون گذار دریافت می کند و قرار می شود در قالب بیمه تکمیلی، میزان تخلفش را دریافت کند و این یک تخلف آشکار است. آن وقت سراغ زیر میزی می روید؟
بیمارستانهای دولتی صف طولانی و نوبت های درازمدت دارند. در نتیجه مردم مجبور می شوند به بخش خصوصی مراجعه کنند. قبول ندارید؟
صف طولانی بیمارستان دولتی هم به ضعف قانون باز می گردد. ما در قانون آورده ایم که پزشک باید کجا کار کند. اما سوال من این است که چه کسی بیمار را به بخش خصوصی هدایت می کند؟ همین پزشک هدایت می کند. اکنون پزشک در بیمارستان دولتی به بیمار می گوید اگر در این بیمارستان مداوا شوی، تو را می کشند! لذا بیایید من در بیمارستان خصوصی شما را عمل می کنم و نجات پیدا می کنید. در نتیجه شاهدیم که پزشک دولتی با بیمار درست رفتار نمی کند زیرا می خواهد ضعف بخش دولتی را اثبات کند! اگر یک دکتر در بخش دولتی با بیمار درست رفتار کند، پزشکان دیگر نمی توانند به بیمار نرسند.
چطور شد که پزشک در بخش خصوصی خوب کار می کند اما همان پزشک در بخش دولتی ناتوان است؟
دلیل دارد. اکنون بخش دولتی با پزشک به یک پنجم قرارداد بسته و تازه اجرت را نیز ۶ ماه بعد پرداخت می کند! آیا عقل این پزشک کم است که برای یک تعرفه ۳۰ درصدی که می خواهد پولش را ۶ ماه بعد بگیرد، دل بسوزاند؟ این در حالی است که همین پزشک همان بیمار را در بیمارستان خصوصی عمل می کند، پولش را نقد می گیرد و۱۰ برابر هم می گیرد و تازه برایش احترام نیز می گذارند و می گویند عجب دکتر خوبی است. اگر همین پزشک در بیمارستان دولتی عمل کند می گویند دیوانه است و بد و بی راه هم به او می گویند! زیرا بیمارستان دولتی است. متاسفانه اکنون شرایط طوری شده که وقتی پزشکی بیمار را تحویل نگیرد، به او احترام می گذارند۱۰ برابر هم به او اجرت می دهند و۱۰نفر را هم واسطه می کنند تا از آقای دکتر وقت بگیرد. بنابراین اگر سیستم درست باشد، از پزشکانی حمایت می کند که درست کار می کنند نه پزشکانی که نادرست کار می کنند. متاسفانه سیستم ما متخلف پرور است و متخلف تربیت می کنیم.
در این شرایط با بیمارستان های دولتی و کم لطفی هایی که به بیماران می کنند، چه کنیم؟
اشکال از سیستم درمان کشور است. اگر دستمزد را به پزشکی که درست کار می کند به اندازه و به موقع بدهند و به او احترام بگذارند و اگر تخلف کرد با او برخورد کنند، همه چیز درست می شود. این در حالی است که امروز بیماران به سراغ آنهایی می روند که متخلف هستند. یعنی علاوه بر سیستم نظام پزشکی، خود مردم نیز متخلف پرور هستند. بنابراین دولت، مجلس، قوه قضاییه و مردم پزشک را به تخلف ترغیب می کنند. بعد هم می خواهیم پرتقال فروش را پیدا کنیم. وقتی مقصر خود ما هستیم دنبال کدام متخلف می گردیم؟ من پزشک برای دولت کار می کنم و به من می گویند کم سواد است! بی تجربه است! تخصص و تجربه ندارد! اما به محض اینکه بیرون مطب می زنم و مبلغ ویزیت را ۳۰ هزار تومان تعیین می کنم، آن وقت بهترین پزشک می شوم. بنابراین تاکید دارم که قوای سه گانه به جای بستن قراردادهای کلان با پزشکان آزاد و بیمه های تکمیلی، از همین لحظه با متخلفان برخورد جدی داشته باشند. آن وقت اگر بخش دولتی هم اشکال داشت آن را هم درست کنیم.
شما می گویید مقصر دولت است، با این دولت چه کنیم؟
این دولت را چه کسی درست کرده؟ خود ما درست کرده ایم. اگر دولت پاسخگو نیست اصلاحش کنیم. اگر آن دولت است ما هم مجلس هستیم و آن هم قوه قضاییه است، بیاییم دست به دست هم بدهیم و درستش کنیم. ما این آش را برای مردم پخته ایم. اگر بد است درستش کنیم. اگر نتوانسته ایم برای مردم درست آش بپزیم، چشممان کور و دندمان نرم، بنشینیم درستش کنیم. اکنون سفره ای برای مردم پهن کرده ایم که خودمان سر آن نمی نشینیم. بنا بر این بهتر است درستش کنیم.
بحثگرانی دارو نیز مساله دار شده با آن چه کنیم؟
همه اینها یک چیز است. باز هم تاکید دارم که اگر همه مسوولان کشور اعم از مجلس، دولت و قوه قضاییه از همین سفره ای که برای مردم پهن کرده ایم بر سر همان سفره بنشینند، همه چیز درست می شود. وقتی من سر آن سفره نمی نشینم و می گویم آن چه که برای مردم تعیین کرده ام خوردنی نیست و خودم از جای دیگری می خورم، وضعیت از این هم بدتر می شود. آن وقت اتاق عمل، پزشک، پرستار، تخت، خدمات درمانی، دارو، و همه چیزش مشکل پیدا می کند و همه اینها را ما برای مردم ساخته ایم.
اما دولت ادعای عدالت محوری و توجه به نیازمندان و محرومان دارد…
همه این حرفهایی که آقایان می زنند، شعاری بیش نیست. هر دولتی که راست می گوید، ادعایش را در عمل ثابت کند. امام خمینی(ره) را به یاد بیاورید. هنگامی که بیمار شده بودند به ایشان گفتند که می خواهیم شما را به بیمارستانهای خارج بفرستیم. اما ایشان فرمودند که در همین ایران می مانم و در بیمارستان دولتی بستری می شوم و باید پزشک دولتی مرا معاینه و درمان کند. برای مردم نیز همین کاری را بکنید که برای من انجام می دهید. ایشان حاضر نشدند حتی برای مداوا به کشور دیگر بروند. یعنی امام معتقد بودند من باید سر همان سفره ای بنشینم که برای مردم پهن کرده ام و از همان بخورم.
اکنون نیز اگر آقایان در دولت، مجلس و قوه قضاییه درست می گویند، از همان سفره ای که برای مردم پهن کرده اند، بخورند. اگر آنچه در این سفره گذاشته ایم، بد بود، آن وقت من نماینده قانون را اصلاح می کنم. آن دولت هم لایحه می آورد و بودجه ها را بالا می برد و همین دولتی که اکنون برای تقویت بیمارستان دولتی می گوید بودجه ندارم! چون قرار است خودش هم آنجا درمان شود، آن وقت پول می دهد.
امکان ندارد که بودجه ها کم باشد و دولت حق داشته باشد؟
فرض بگيريم که حرف شما درست است. اگر دولت بودجه ندارد; اشکالي ندارد. دولت که نبايد با مردم فرقي داشته باشد. دولت هم برود سر همان سفره فقير و نداري اش بنشيند. اما وقتي خودش با۱۰ برابر بيشتر، قرارداد تکميلي مي بندد و در بهترين بيمارستانها بستري مي شود و مي خورد و مي خوابد، اما براي بيمارستان دولتي و مردم محروم مي گويد پول نداريم و براي مردم مملکت بودجه نيست، ما هم مي گوييم اشکالي ندارد، اگر بودجه نيست، براي دولت هم نباشد. براي مجلس هم نباشد و آنگاه مي پذيريم که براي مردم هم نباشد. اما يادمان باشد آخرين نفري که قرار است براي او بودجه نداشته باشيم، مردم باشند نه دولت.

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات