برنامهریزی چینیها برای سوغاتی زائران ایرانی
شواهد نشان میدهد که همزمان با آغاز بازگشت حجاج به کشور و نزدیک شدن به زمان اتمام مناسک حج، بازارهای فروش کالا در عربستان به ویژه در شهر مدینه رونق چشمگیری پیدا کردهاند.
به گزارش ايسنا، سفر حج همه ساله هزاران نفر از هموطنانمان را راهي سرزمين وحي ميكند و در اين بين، به غير از بهجا آوردن مناسك حج، حاجيان بخشي از وقت خود را صرف خريد سوغاتي و گشتوگذار در بازارهاي عربستان و به ويژه بازارهاي مدينه ميكنند.
باتوجه به عادات و بعضا عرفهایی که در میان ایرانیان رواج گستردهای پیدا کرده، عمدتا خرید سوغاتی دستکم برای بستگان و آشنایان یکی از اولویتهای برنامه کاری همه راهیان سفر حج است.
اما درحالیکه انجام مراسم حج، سالیان دراز است که باعثرونق چشمگیر بازارهای عربستان سعودی شده است، بر همگان روشن شده که عربستان، تولیدی از خود نداشته و بازار این کشور نیز همچون بازار بسیاری از کشورهای دیگر در قبضه اجناس و کالاهای چینی قرار گرفته است.
اخیرا شبکه خبری الجزیره از درآمد یک میلیاردی مغازههای فروش سوغاتی در عربستان طی برگزاری مراسم حج تمتع خبر داد.
پیشبینی میشود عمده این درآمد مربوط به خرید مشتریان ایرانی از مغازههای عربستان باشد.
پیشتر نیز بانک جهانی اعلام کرده بود که عربستان سالانه از بابت برگزاری مراسم حج تمتع درآمدی معادل ۳۰ میلیارد دلار کسب میکند.
با وجود درآمد هنگفت عربستان از محل خرید حجاج شواهد نشان میدهد که عمده بازار محصولات در عربستان مربوط به اجناس چینی است. در واقع تولیدکنندگان چینی با یک برنامهریزی دقیق و حساب شده، توانستهاند بخش عمدهای از درآمد حاصل از خرید حجاج در عربستان را به خود اختصاص دهند.
در بازارهای مدینه و در هر فروشگاه و حجرهای میتوان از هر نوع جنس و کالای چینی را یافت که شاید بسیاری از آنها هم چندان با شرایط فرهنگ اسلامی و منطقه سازگار نباشند.
انواع پارچه و لباس، عروسک، وسایل الکترونیکی و دهها و شاید صدها نوع جنس و کالای چینی دیگر در بازارهای مدینه یافت میشوند که با حسابی سرانگشتی، به راحتی میتوان متوجه شد اگر هر زائر خانه خدا فقط ۵۰۰ هزار تومان تا یک میلیون تومان با خود برای خرید به عربستان ببرد، سالانه چه ارز هنگفتی از کشور خارج میشود؛ در حالی که با همین مبالغ که متاسفانه صرف خرید کالاهای بیکیفیت چینی از بازارهای عربستان میشود، میتوان از تولیدات داخلی خریداری کرد و چرخ تولید و اشتغال را نیز در کشور روشن نگه داشت.
جالب اینجاست که چینیها طی سالهای اخیر پا را از تولید محصولات روتین و همیشگی فراتر گذاشته و متناسب با نیاز زوار خانه خدا اقدام به تولید کالاهای مذهبی مانند تسبیح، مهر، قبلهیاب و جانماز کردهاند!
در همین حال مسئولان عربستانی هم گویا چندان از داشتن چنین بازار آشفتهای ناراضی نیستند، زیرا در همین بازار مملو از کالاهای رنگارنگ چینی هم بخشی از تولیدات عربستان به فروش رفته و در کنار آن زائران برای رفتن به بازار و مناطق خرید قطعا هزینههایی را نیز صرف ایاب و ذهاب میکنند که این مبالغ نیز به جیب مردم عربستان رفته و باعثرونق اقتصادی این کشور میشود. در واقع میتوان گفت که وجود بازارهای پررونق حتی با وجود کالاهای بیکیفیت چینی برای عربستان یک مزیت بزرگ به شمار میرود.
عربستان و منطقه حجاز اگر در روزگاری رونق تجارت و اقتصاد خود را مدیون زائران کعبه و در راس آنها خانه خدا میدانستند، امروزه خواه ناخواه بخش مهمی از اقتصاد خود را مرهون کالاهای چینی است که به بازار این کشور رنگ و بویی دادهاند.
یکی از حجاج ایرانی در گفتوگو با خبرنگار ایسنا با اشاره به استقبال خیرهکننده زوار کشورمان از بازارهای عربستان در شهرهای مکه و مدینه اظهار کرد: وضعیت به گونهای بوده که اگر صبح داخل یکی از این بازارها شوید، شب از آن خارج میشوید.
او با بیان اینکه عمده مشتریان بازارهای عربستان در جریان مراسم حج، ایرانی هستند که اغلب پوشاک و پارچه خریداری میکنند، گفت: فروشندگان عربستانی نیز برای جذب مشتریان ایرانی بیشتر اقدام به یادگیری زبان فارسی کردهاند تا بهتر بتوانند با مشتریان ایرانی خود ارتباط برقرار کنند؛ وضعیتی که در بازارهای عراق و سوریه نیز وجود دارد.
طی سالهای اخیر در رسانههای مختلف اطلاعرسانی گستردهای در زمینه نخریدن سوغاتی از بازارهای عربستان انجام شده و این در حالی است که پیشبینی میشود، امسال نیز همچون سالهای گذشته حاجیان خانه خدا بازهم با چمدانهای پر از کالاهای چینی به کشور بازگردند. چمدانهایی که هر کدام به معنی خروج ارز از کشور هستند.
پيشبيني ميشود از كل واردات پوشاك به كشور بيش از ۲۰ درصد به صورت چمداني وارد كشور ميشود كه بخشي از اين نوع واردات نيز توسط حاجيان انجام ميشود.