علت سوانح هوایی بیتوجهی به هواشناسی
یک کارشناس پیشکسوت هواشناسی گفت: بیش از ۸۰ درصد از سوانح هوایی بر اثر بی توجهی به هواشناسی در پروازها رخ میدهد.
حسین اردکانی در گفتوگو با فارس اظهار داشت: فلسفه ایجاد هواشناسی به منظور ارائه خدمات به صنعت هوانوردی در اغلب کشورهای جهان از جمله کشور ایران بوده است؛ امروزه با توجه به نیاز بخشهای مختلف از جمله هوانوردی، حمل و نقل جادهای و ریلی، دریایی، کشاورزی و آبشناسی به محصولات هواشناسی این علم توسعه چشمگیری داشته و با ارائه خدمات تخصصی و عامه در خدمت جوامع بشری قرار گرفته است.
وی ادامه داد: از طرفی با توجه به اینکه اغلب جامعه فقط خدمات عامه هواشناسی را از طریق رسانههای ملی و عمومی دریافت میکند، از تنوع خدمات تخصصی این بخش و نوع کاربری و تأثیر آنها در بخشهای تخصصی اطلاعات کمتری دارند.
اردکانی افزود: برای مثال هواشناسی هوانوردی که شاخهای از علم هواشناسی است که به تأثیر و نقش جو بر محدوده گستردهای از هواپیماهای بالدار پهن پیکر غیر نظامی و نظامی، تجهیزات نظامی سبک شامل راکتها، موشکها و کشتیهای هوایی و تحقیقات مرتبط با آنها را در بر میگیرد.
این کارشناس پیش کسوت ۵۰ ساله هواشناسی عنوان کرد: جریان هوایی که پرواز در آن انجام میشود، میتواند انواع مخاطرات هواشناسی را به همراه داشته باشد همچنین در این گرایش هواشناسی عمدتاً به دیدبانی، مطالعه و پیشبینی وضع هوا برای انجام عملیات ایمن و سالم پرواز پرداخته میشود.
وی بیان کرد: برخی از مهمترین مخاطرات جوی که میتوانند شرایط سلامت پرواز را به خطر اندازند از مواردی مانند یخ زدگی هواپیما، تلاطم، مه و مه گرفتگی، دود، گرد و غبار و توفانهای شن و خاک، چینش باد، توفانهای تندری و تگرگ را شامل میشود.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
دید کم یکی از اصلیترین علت ابطال و تأخیر پروازها است
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
اردکانی اظهار داشت: به عنوان مثال دید کم ناشی از پدیدههای مه، برف، گرد و خاک و باران یکی از مهمترین علل سوانح هوایی و اصلیترین علت ابطال و تأخیر پروازها است از این رو پیشبینی شرایط جوی در پایانههای پرواز از حیاتیترین نکات شرایط اقتصادی هر پرواز است البته در جایی که ابزارهای کمکی برای نشستن سالم پرواز موجود نباشد، بهبود روشهای پیشبینی در سایه توسعه محصولات کاربردی مستمر میتواند کمک مؤثری به منظور ایجاد شرایط پرواز ایمن و سالم را تأمین کند.
وی گفت: نمونه دیگری از کاربردها و خدمات هواشناسی بخش جادهای و ریلی است؛ از میان شرایط محیطی که ایمنی حمل و نقل را تحت تأثیر قرار میدهند، میتوان به شرایط جوی اشاره کرد ضمن اینکه پدیدههای جوی مانند مه، بارش، بادهای شدید، سیل، دماهای بسیار بالا یا بسیار کم بر توانایی رانندگان، عملکرد وسایل نقلیه، سطوح آسفالت جادهها، اصطکاک سطح جادهها، جریان ترافیک و به طور کلی ایمنی جادهها تأثیرگذار است.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
شرایط جوی یکی از مؤلفههای محیطی عمده در تصادفات است
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
این کارشناس هواشناسی تأکید کرد: هرچند ممکن است شرایط جوی عامل اصلی در رخداد تصادفات محسوب نشود، اما بدون تردید یکی از مؤلفههای محیطی عمده در تصادفات به شمار میرود چرا که هواشناسی جادهای از موضوعاتی است که به بررسی نقش پدیدههای جوی در ایمنی حمل و نقل جادهای میپردازد و به عنوان رهیافتی در جهت کاهش حوادثجادهای توجه کشورهای مختلف جهان را به خود جلب کرده است.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
۸ هزار و ۹۱۳ ایستگاه هواشناسی جادهای در سطح جهان وجود دارد
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
اردکانی گفت: موضوع هواشناسی جادهای در صحنه بینالمللی از دهه ۱۹۷۰ پا به عرصه وجود نهاد و به جهت اهمیت آن مورد توجه مراکز معتبر علمی چون سازمان هواشناسی جهانی، مجمع جهانی راه و سازمان همکاری و توسعه اقتصادی قرار گرفت به طوری که درحال حاضر در حدود ۸ هزار و ۹۱۳ ایستگاه هواشناسی جادهای در سطح جهان به جمع آوری و ثبت اطلاعات جوی جادهای میپردازند.
وی تصریح کرد: از اواسط دهه ۱۹۸۰، پیشبینیهای جوی، سنجش از دور، کامپیوترها، ارتباطات مخابراتی و فناوریهای مهندسی به عنوان ابزارهایی برای پیشبینی شرایط سطح جاده به کار گرفته شدهاند.
اردکانی اظهار داشت: سامانه اطلاعات هواشناسی جادهای کار جمع آوری، ذخیره و پردازش دادههای اندازهگیری شده توسط سنجندهها را برعهده دارد ضمن اینکه تهیه اطلاعات جوی مورد نیاز وضعیت راهها برای تسهیل در امر جابجایی کالا و مسافر، کاهش خسارتهای احتمالی و نیز آسایش مسافرین امری ضروری است که این امر به ویژه در مناطق کوهستانی سرد که جادههای آن برف گیر، بهمن خیز و لغزنده هستند، از اهمیت بیشتری برخوردار است.
وی ادامه داد: صدور اطلاعات و پیش آگاهیهای لازم برای مسئولان و مردم ضمن تسهیل امر رفت و آمد، خسارتهای جانی و مالی ناشی از حوادثجادهای را در حد قابل توجهی کاهش میدهد.
این کارشناس هواشناسی بیان کرد: از مهمترین اهداف خدمات هواشناسی جادهای ایمنی و کاهش تصادفات ناشی از شرایط جوی، کاهش ترافیک و تأخیر مسافرتها، کاهش هزینههای عملیات و نگهداری جادهها در مقابل شرایط جوی نامناسب و به حداقل رساندن خسارتهای ناشی از موادشیمیایی مورد استفاده در جادهها بر هوا، خاک وکیفیت آن است بنابراین با توجه به مسئولیتهای خطیر سازمان هواشناسی کشور و ارائه محصولات تخصصی در ارتباط با امنیت پرواز، راه و ترابری و امنیتی ضرورت وجود ساختار تخصصی و مستقل میتواند نقش محوری و مهمی در موضوعات مرتبط ایفا کند.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
۸۰ درصد خدمات تخصصی هواشناسی مربوط به هوا، جاده و دریا است
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
اردکانی با بیان اینکه در حال حاضر هواشناسی با تکیه بر مدرنترین فناوریهای روز تلاش در ارائه خدمات بهینه به منظور کاهش هزینه بخشهای مختلف به ویژه بخش انرژی در بخش حمل و نقل و صنعت هوایی و سایر بخشهای مرتبط دارد، افزود: براین اساس بیش از ۸۰ درصد خدمات تخصصی این رشته در اختیار هوانوردی، حمل و نقل جادهای، ریلی و دریایی قرار میگیرد و تنها بخش کوچکی از وظایف ذاتی این سازمان در ارتباط با موضوعات دیگر است.
وی در خصوص وظایف دیگر سازمان هواشناسی گفت: برای مثال پیشبینی و تعیین مسیر پرواز که نقش مهمی در مخاطرات هوانوردی و میزان مصرف سوخت هواپیماها داشته و با مشخص کردن رودبادها با جت استریم در ارتفاع حدود ۸ تا ۱۲ کیلومتری از سطح دریا در تصمیمسازی مسیر پرواز و میزان سوخت مصرفی هواپیما نقش به سزایی ایفا میکند همچنین نبود اطلاعات و پیشبینیهای هواشناسی امنیت پرواز را دچار اختلال میکند.
اردکانی عنوان کرد: هواشناسی در زمان دفاع مقدس نقش کلیدی و راهبردی در تعیین زمان عملیات هوایی و زمینی به عهده داشت و در حال حاضر نیز به طور مستمر اطلاعات و پیشبینیها در اختیار بخشهای مختلف دفاعی قرار میگیرد.
این پیشکسوت هواشناسی گفت: باعثتأسف است که محیط زیست از چهار کشور پیشرفته دنیا یعنی آمریکا، آلمان، کانادا و استرالیا که هواشناسی آنها با محیط زیست یکی است به اشتباه نامبرده و نمیداند که هواشناسی آمریکا در زیر مجموعه ناسا و هواشناسی آلمان زیر نظر وزارت حمل و نقل، ساخت و ساز و توسعه شهری است و کانادا و استرالیا را به عنوان الگویی برای ادغام محیط زیست با هواشناسی در نظر گرفته است در حالی که ما بهترین الگوی اسلامی ایرانی را در زمان دفاع مقدس داشتیم که مجموعه نیروهای اداری و غیر نظامی سازمان هواشناسی در مناطق عملیاتی حضور داشته و هواشناسی دفاع مقدس را ایجاد کردند و
خدمات بسیار گسترده و ارزندهای را در دوران دفاع مقدس تقدیم کردند.
وی خاطرنشان کرد: متأسفانه مشاورههای نادرست به دولتمردان ممکن است باعث انحراف دیدگاه آنها شود و امیدواریم این مشاورههای نادرست منجر به تصمیمگیریهای نادرست نشود.