گروه اقتصادی- سیامک قاسمى در گفت وگو با افکارنیوز اظهار داشت: اقتصاد ایران را چالش های بنیادین مختلفی تهدید می کند. چالش هایی که هر یک همانند یک بمب ساعتی می تواند بسیاری از ساختارهای اجتماعی و سیاسی کشور را به خطر اندازد و متاسفانه به نظر میرسد که مهمترین راهبرد حاکمیت در سطح کلان در شرایط فعلی به تعویق انداختن زمان انفجار این بمب های ساعتی است. 

وی افزود: علاوه بر چالش نظام بانکی که در سال جاری تنها برخی ابعاد این بحران در سطح نخبگان و همچنین در سطح جامعه نمایان شد، یکی دیگر از چالش های بنیادین اقتصاد ایران که هنوز همانند یک مین زیر خاکستر است و شاید در سطح عموم جامعه کمتر ابعاد این بحران شناسایی شده است، وضعیت صندوق های بارنشستگی ایران است . 

این کارشناس اقتصادی عنوان کرد: درباره چرایی این بحران و ریشه یابی دلایل اجتماعی، سیاسی و جمعیتی این چالش نکات بسیاری وجود دارد اما آنچه که به آن خواهم پرداخت فقط چند نکته از ابعاد خاموش و سنگین مالی اقتصادی این بحران است.

قاسمی تصریح کرد: امروزه ۵۵ میلیون نفر از جمعیت ایران تحت پوشش بیمه های بازنشستگی قرار دارند و از این جمعیت نزدیک به ۱۸ میلیون نفر بازنشسته مستمری بگیر هستند . در این میان سازمان تامین اجتماعی با ۴۱ میلیون نفر جمعیت تحت پوشش و صندوق بازنشستگی کشوری با ۶ میلیون نفر بزرگترین این صندوق ها هستند .

وی متذکر شد: از مجموع ۱۶ صندوق بازنشستگی ایران به غیر از دو صندوق ۱۴ صندوق در آستانه ورشکستگی قرار دارند و بحران در سازمان تامین اجتماعی و صندوق بازنشستگی کشوری از آنچه تصور می شود نزدیک تر است . 

قاسمی یادآور شد: تنها در سال ۹۵ سازمان تامین اجتماعی بیش از ۹ هزار میلیارد تومان کسری نقدینگی داشته است و پیش بینی می شود این عدد در سال ۱۴۰۰ به ۴۰ هزار میلیارد تومان و در سال ۱۴۰۴ به ۱۲۰ هزار میلیارد تومان برسد . به عبارت دیگر در سال ۹۵ مصارف نقدی سازمان تامین اجتماعی شامل عمدتا حقوق بازنشستگی و بیمه های درمان ۹ هزار میلیارد تومان بیشتر از منابع نقدی سازمان بوده است.

وی ادامه داد: تنها در سال ۹۵ سازمان تامین اجتماعی برای جبران این کسری نزدیک به ۹.۵ هزار میلیارد تومان از شبکه بانکی کشور استقراض کرده است . به بیان دیگر بحران صندوق ها آواری بر سر بحران شبکه بانکی نیز شده است .

این کارشناس اقتصادی گفت: بنابر ادعای صورت های مالی سازمان تامین اجتماعی جمع بدهی دولت به این سازمان تا ‌پایان سال ۹۵ به عدد ۱۲۰ هزار میلیارد تومان ( ۸ درصد GDP) رسیده است . علاوه به این برآورد میشود که به این بدهی در سال جاری در حدود ۱۸ هزار میلیارد تومان و در سال آینده ۳۱ هزار میلیارد تومان افزوده میشود . این بدهی های دولت عمدتا ناشی از حق بیمه سهم دولت و بیمه های تکلیفی مختلف در سالهای اخیر است .

وی خاطرنشان کرد: شرایط در صندوق بازنشستگی کشوری پیچیده تر از سازمان تامین اجتماعی است. دولت در بودجه سال ۹۷ بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان از بودجه جاری کشور را فقط برای پوشش کسری نقدینگی صندوق بازنشستگی کشوری در نظر گرفته است . 

قاسمی تاکید کرد: با در نظر گرفتن کمک ۲۳ هزار میلیارد تومانی دولت به سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح و مجموعا نزدیک ۶۰ هزار میلیارد تومان کمک مستقیم دولت به صندوق هاى بازنشستگى در لایحه بودجه ، در بودجه سال ۹۷ تقریبا ٢٢ درصد از بودجه جاری کشور صرفا همانند مُسکِن های کوتاه مدت به صندوق های بازنشستگى واریز می شود تا تنها انفجار بمب ساعتی ورشکستگى صندوق ها اندکى به تعویق بیاندازد .

وی متذکر شد: به بیان دیگر دولت سال آینده دو برابر هزینه ای که قرار است بابت پرداخت یارانه نقدی به آحاد مردم در بودجه انجام دهد ، فقط صرف کمک مستقیم و نقدی به صندوق های بازنشستگى خواهد کرد .