امکان ثبت جهانی «کتلهخور» دیگر وجود ندارد
عضو هیأت مدیرهی انجمن غارنوردان و غارشناسان ایران از نقشهبرداری غار «کتلهخور» زنجان برای برنامهریزی جامعتر و جلوگیری از تخریبهای ناشی از بازدید گردشگران خبر داد.
به گزارش افکارنیوز، سعيد هاشمينژاد كه از چندي پيش همراه هيأتي از غارنوردان و غارشناسان ايران، نقشهبرداري از غار كتلهخور زنجان را آغاز كرده است، در اينباره به ايسنا، توضيح داد: غار كتلهخور زنجان از مدتها پيش، گردشگري شده بود. سال ۲۰۰۳ ميلادي دو غارنورد آلماني و سوييسي نزديك به ۱۲ كيلومتر از اين غار را نقشهبرداري كردند؛ ولي علامت سؤالهايي روي نقشهي آنها وجود داشت، چون اين افراد فقط يكماه فرصت نقشهبرداري داشتند و عوامل محيطي نيز اجازه نداده بود كه اين كار را كامل كنند.
او بیان کرد: ما حدود چهار کیلومتر دیگر از این غار را نقشهبرداری کردیم و در حال حاضر به ۱۶ کیلومتر از این غار با نقشه، دسترسی داریم. همچنین توانستیم به برخی نقاط ابهام و سؤالهای نقشهبرداری پیشین پاسخ دهیم و جالب است که بخشی از مسیرها و پستی و بلندهای این غار بههم میرسد.
وی دربارهی اینکه نقشهبرداری کامل از غار کتلهخور در چه مدت زمانی امکانپذیر است؟ اظهار کرد: به هیچ عنوان نمیتوان زمان مشخصی را برای نقشهبرداری کامل از این غار تعیین کرد، کتلهخور شعبههای زیادی دارد، بویژه اینکه معابر داخلی این غار بهگونهای است که امکان گم شدن در آن، زیاد است و کشیدن نقشهی آن نیز دشواریهای خاص خود را دارد. در واقع، شرایط غارها مدت زمان لازم برای نقشهبرداری را تعیین میکند.
هاشمینژاد در ادامه گفت: فکر میکنم در گذشته میخواستند غار کتلهخور را بهعنوان یک اثر طبیعی در یونسکو ثبت جهانی کنند؛ ولی بهخاطر ساختوسازهایی که داخل این غار انجام شد، دیگر در آن رده قرار نگرفته است؛ ولی حالا مسؤولان این غار بر تخریب نشدن و حفظ کلیت آن تأکید دارند و میخواهند نقشهی درستی از آن تهیه شود تا برنامهریزیها را جامعتر انجام دهند و از آسیبهای ناشی از بازدید گردشگران جلوگیری کنند.
او به تخریبهایی که در مسیر ورودی غار کتلهخور برای گردشگری کردن آن انجام شده است، اشاره و بیان کرد: اگر غارهایی مانند کتلهخور زنجان، نقشه داشته باشند میتوان از آنها حفاظت کرد و برنامهریزیهای مربوط به تغییرات داخلی آنها را جامعتر و مناسبتر انجام داد و حتا در یونسکو هم به ثبت جهانی رساند.
هاشمینژاد اظهار کرد: غار کتلهخور با وجود تمام زیباییهایی که دارد، بهخاطر تخریبهای انسانی صورتگرفته در دهانهی ورودی آن، دیگر امکان ثبت شدن در فهرست جهانی یونسکو را ندارد.
او معتقد است: داشتن نقشه از غارها به شناخته شدن آنها کمک میکند و حتا میتوان در مواقع ضروری و حساس از آنها دفاع کرد.
به گفتهی این غارنورد، تهیهی نقشه از غارها، یکی از مباحثمدرن در حوزهی غارنوردی است، چون امروزه اگر غاری نقشه نداشته باشد، حتا نمیتوان ادعای کشف آن را مطرح کرد.
هاشمینژاد در ادامه به بخش حساسی از غار کتلهخور که هنگام نقشهبرداری شناسایی شده است، اشاره کرد و افزود: این بخش حساس از غار کتلهخور قبلا نقشهبرداری شده بود و بهشدت خطر ریزش، آن را تهدید میکند و نباید اجازهی بازدید عمومی از این مسیر داده شود.
او با بيان اينكه در حال حاضر مسير عمومي براي بازديد از اين بخش حساس وجود ندارد، اضافه كرد: كتلهخور، غار فعالي است كه در حال فرسايش و بزرگ شدن است، يعني اين غار زنده است و چون در برخي نقاط آن، لايههاي بالايي شسته نشدهاند، خطر ريزش سنگ آنها را تهديد ميكند.