تجارت ۹۰۰ میلیون دلاری ایران با آمریکای لاتین
در حالی حدود ۱۱۰ سال از آغاز روابط ایران و کشورهای آمریکای لاتین میگذرد که روابط ایران با کشورهای این منطقه طی سالیان گذشته روند صعودی چشمگیری داشته و این گسترش روابط تا جایی پیش رفته که مقامات آمریکایی بارها نسبت به آن ابراز نگرانی کردهاند. اما با توجه به حضور ۲۵ کشور قاره آمریکا و منطقه آمریکای لاتین در جنبش غیرمتعهدها بد نیست نگاهی به روابط اقتصادی و تجاری ایران با کشورهای این منطقه بیندازیم.
به گزارش افکارنیوز به نقل از ایسنا، منطقه آمريكاي لاتين در ايران بيشتر با نام برخي كشورهاي انقلابي اين منطقه و رهبران مشهور اين انقلابها شناخته ميشود. حضور طولاني مدت استعمارگراني مانند اسپانيا و پرتغال باعث شده تا بسياري از كشورهاي اين منطقه با وجود پتانسيلهاي فراوان هنوز نتوانند به توسعه و پيشرفت لازم دست پيدا كنند.
سالها عقبماندگی کشورهای آمریکای مرکزی و جنوبی و نقشی که ایالات متحده آمریکا در این عقبماندگی بازی کرد، باعثشده بود تا بسیاری از کارشناسان، این منطقه را حیاط خلوت آمریکا نامگذاری کنند که آمریکا اجازه ورود هیچ کشور خارجی را به این منطقه نمیدهد. اما طی چند دهه اخیر و همزمان با پیشرفتهای اقتصادی کشورهای آمریکای لاتین حالا این منطقه توانسته نقش مهمی را در معادلات بینالمللی بازی کند و خود را از زیر سایه سنگین آمریکا بیرون بیاورد.
آمریکای لاتین به طور سنتی به مناطقی از قاره آمریکا گفته میشود که اسپانیایی و پرتغالی در آنجا صحبت میشود، اما در عمل اکثر نیمکره غربی به جز آمریکا و کانادا و کشورهای غیراسپانیایی زبان حوزه دریای کارائیب زیر عنوان آمریکای لاتین دستهبندی میشوند.
از منظر سیاسی - اجتماعی، آمریکای لاتین تقریبا تمامی کشورهای جنوب ایالات متحده آمریکا شامل مکزیک، اکثر کشورهای آمریکای جنوبی و مرکزی و کشورهای حوزه کارائیب را که در آنجا اسپانیایی، پرتغالی، فرانسوی یا زبان بومی صحبت میشود، در بر میگیرد. بر اساس این معیار، آمریکای لاتین به ۲۰ کشور مستقل و چندین واحد سیاسی وابسته تقسیم میشود.
برزیل که در حال حاضر یکی از بزرگترین اقنصادهای جهان بوده و دارای نرخ رشد اقتصادی بالایی نیز است، از نظر وسعت و جمعیت بزرگترین کشور منطقه آمریکای لاتین بوده که حدود ۴۰ درصد خاک این منطقه را پوشانده و مسکن قریب به یک سوم جمعیت آنرا نیز تامین کرده است.
همچنین جمعیت کشورهای آمریکای لاتین نزدیک به ۶۰۰ میلیون تن بوده و ارزش مجموع تولید ناخالص آنها نیز به بیش از پنج تریلیون دلار میرسد. کشورهای آمریکای لاتین از نظر ذخایر انرژی و مواد معدنی نیز جزو غنیترین نقاط جهان محسوب میشوند. به عنوان مثال شیلی بزرگترین تولیدکننده مس جهان بوده و پرو نیز از جمله بزرگترین تولیدکنندگان طلا و نقره در دنیا است. بولیوی نیز ذخایر مناسبی از لیتیوم را در اختیار دارد. ونزوئلا نیز ذخایر قابل اعتنایی از طلا دارد. دیگر کشورهای این منطقه نیز از نظر تولید و ذخایر مواد معدنی وضعیت کم و بیش مشابهی دارند.
اما در حالی به روزهای برگزاری اجلاس کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها نزدیک میشویم که آمار نشان میدهد حدود ۲۰ درصد از اعضای این جنبش(۲۵ کشور) را کشورهای قاره آمریکا و منطقه آمریکای لاتین تشکیل میدهند.
آمار گمرک ایران نشان میدهد که حجم سالانه تجارت غیرنفتی ایران با کشورهای قاره آمریکا و منطقه آمریکای لاتین در حال حاضر عدد چندان قابل ملاحظهای نبوده و میتوان با برنامهریزی صحیح این رقم را به چند برابر افزایش داد. براین اساس در سال گذشته حجم تجارت غیرنفتی ایران با کشورهای قاره آمریکا و منطقه آمریکای لاتین به بیش از ۹۴۵ میلیون دلار رسید.
بر اساس آمار اعلامی گمرک، ایران سال قبل ۱۷۲.۸ میلیون دلار کالا به قاره آمریکا و منطقه آمریکای لاتین صادر کرد، در حالی که واردات ایران از این قاره به حدود ۷۷۲.۹ میلیون دلار رسید.
در بین کشورهای این منطقه بزرگترین بازارهای صادراتی ایران در سال گذشته ونزوئلا، مکزیک، برزیل، آرژانتین و کوبا بودند. در حالی که برزیل، آرژانتین، شیلی، اروگوئه، اکوادور، مکزیک و پاناما اصلیترین صادرکنندگان کالا به ایران را تشکیل دادهاند، برزیل با ۶۱۷ میلیون دلار صادرات سهمی ۶۵ درصدی از کل صادرات منطقه آمریکای لاتین را به ایران در سال گذشته به خود اختصاص داد. در حالی که ونزوئلا با ۸۵ میلیون دلار سهمی نزدیک به ۵۰ درصد از کل صادرات ایران به آمریکای لاتین را در اختیار داشت.
ایران در سال گذشته در مجموع به ۱۳ کشور قاره آمریکا و منطقه آمریکای لاتین صادرات داشت، در حالی که از ۱۸ کشور این قاره و منطقه نیز کالا وارد کرد.
براساس آمار گمرک، کل حجم تجارت غیرنفتی ایران در سال گذشته حدود ۱۰۵ میلیارد دلار بود. به این ترتیب سهم تجارت ایران با کشورهای قاره آمریکا و منطقه آمریکای لاتین از کل تجارتش در سال گذشته حدود ۰.۹ درصد بود که رقم بسیار ناچیزی محسوب میشود که میتوان آنرا با یک برنامهریزی درازمدت افزایش داد.
ایران طی چند سال گذشته تلاش کرده در حوزههایی مانند خودروسازی، تراکتورسازی، دوچرخهسازی، معدن و صنایع معدنی، صنعت ساختمان و نیروگاهسازی وارد بازار کشورهای آمریکای لاتین شود که از نتایج این تلاشها میتوان به راهاندازی خطوط تولید تراکتور و خودرو ایران در چند کشور این منطقه اشاره کرد. ایران همچنین برای همکاری در حوزههای معدنی و صنایع معدنی با برخی کشورهای آمریکای لاتین مانند ونزوئلا و بولیوی نیز تلاشهایی داشته است.
ایران در بین کشورهای آمریکای لاتین بیشترین حجم روابط سیاسی را با کشورهای ونزوئلا، کوبا، اکوادور، برزیل و نیکاراگوئه داشته و رهبران طرفین طی چند سال گذشته بارها به کشورهای همدیگر سفر کردهاند.
اما در حالی به روزهای برگزاری شانزدهمین اجلاس کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها در تهران نزدیک میشویم که با توجه به ظرفیت بالای این جنبش، ایران میتواند از فرصت بدست آمده برای گسترش و تحکیم روابط اقتصادی و تجاری خود با اعضای این جنبش به ویژه کشورهای آمریکای لاتین استفاده کند.
با توجه به بازار گستردهاي كه در منطقه آمريكاي لاتين وجود داشته و اقتصادهاي رو به رشد اين منطقه ايران ميتواند در حوزههاي مزيتدار خود وارد اين بازار گسترده شده و ضمن تقويت روابط اقتصادي و تجاري خود با اين كشورها حجم صادراتش را نيز افزايش دهد. در بين كشورهاي منطقه آمريكاي لاتين تاكنون كشورهاي كوبا دو بار و كلمبيا يك بار ميزبان اجلاس غيرمتعهدها بودهاند.