جدیدترین آمار وزارت نیرو از ذخایر آبی کشور تا ۴ اردیبهشت نشان میدهد که در حال حاضر ذخایر سدهای کشور به ۲۹.۷۱ میلیارد متر مکعب رسیده است. این در حالی است که سال قبل تا همین موقع این رقم فقط ۱۹ میلیارد متر مکعب بود و میانگین ۱۰ ساله نیز ۲۹.۳۸ میلیارد متر مکعب بوده است.مقایسه میزان آب ذخایر سدهای کشور نسبت به سال قبل، حاکی از رشد ۵۶ درصدی و نسبت به میانگین ۱۰ ساله، افزایش یک درصدی داشته است.وزارت نیرو همچنین اعلام کرد، میزان خروجی آب از مخازن سدهای کشور در سال جاری به ۱۶.۸۹ میلیارد متر مکعب رسیده که نسبت به سال گذشته ۲ درصد رشد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۱۹ درصد کاهش نشان میدهد.این رقم نشاندهنده مدیریت خروجی آب از مخازن سدهای کشور و پیشبینی منابع برای مصرف تابستان است.آمار حجم آب موجودی سدهای کشور نشان میدهد ، در حال حاضر ۳۱.۵۳ میلیارد متر مکعب آب در مخازن سدهای کشور موجود است. این رقم در سال گذشته ۲۷ میلیارد متر مکعب و در میانگین ۱۰ ساله نیز ۳۱.۱ میلیارد متر مکعب آب داشته که عدد امسال نسبت به سال قبل رشد ۱۷ درصدی و نسبت به میانگین ۱۰ ساله افزایش یک درصدی را نشان میدهد.میانگین پرشدگی مخازن سدهای کشور در حال حاضر به ۶۱ درصد رسیده است.البته این رقم میانگین کشوری است و در برخی سدها مانند مناطق جنوب کشور و مناطق شمال غرب، سدها پر شده و برخی لبریز هستند، اما در مناطق پرجمعیت مانند تهران، البرز، قزوین، اراک و مشهد، میانگین آب سدها زیر ۳۷ درصد است؛ بنابراین باید در مصرف آب صرفهجویی و مدیریت مصرف اعمال شود.
نگاهی به ۵ سد تأمینکننده آب تهران نشان میدهد: سد امیرکبیر در حال حاضر با ۶۵ میلیون متر مکعب آب، به میزان ۳۶ درصد پر بوده که نسبت به سال قبل ۱۲ درصد افزایش و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۴۷ درصد کاهش نشان میدهد.سد لار در شمال شرق تهران در حال حاضر فقط ۲۷ میلیون متر مکعب آب دارد که ۳ درصد از ظرفیت آن پر بوده و نسبت به سال قبل ۴۶ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۷۲ درصد کاهش نشان میدهد.سد طالقان در شمال غرب استان البرز در حال حاضر ۱۱۹ میلیون متر مکعب آب دارد و فقط ۲۸ درصد پرشدگی دارد که نسبت به سال قبل ۴۶ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۶۵ درصد کاهش نشان میدهد.سد لتیان و ماملو در استان تهران با ۸۳ میلیون متر مکعب آب روی هم رفته، ۲۵ درصد از مخازن آنها پر بوده و نسبت به سال قبل ۱۱ درصد افزایش و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۵۵ درصد کاهش نشان میدهد.این سدها تأمینکننده بخشی از آب شرق تهران هستند.سدهایی که از نظر ذخایر آبی وضعیت قرمزی دارند، شامل سد دوستی در خراسان رضوی، سد دامغان و سد ساوه در استان مرکزی هستند.سد دوستی در خراسان که تأمینکننده بخش مهمی از آب مشهد است، ۶۵ میلیون متر مکعب آب دارد که ۵ درصد از مخزن آن پر بوده و نسبت به سال قبل ۴۱ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۸۲ درصد کاهش نشان میدهد.همچنین سد طرق، یکی دیگر از تأمینکنندگان آب مشهد، در حال حاضر ۴ میلیون متر مکعب آب با میانگین پرشدگی ۱۳ درصد دارد که نسبت به سال قبل ۲۷ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۷۱ درصد کاهش ذخایر را نشان میدهد.سد دامغان با داشتن ۱۰ میلیون متر مکعب آب، ۶۳ درصد پر بوده و نسبت به سال قبل ۳ درصد افزایش اما نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۹۴ درصد کاهش نشان میدهد.
این سد از نظر آب وضعیت قرمز دارد.یکی دیگر از سدهایی که وضعیت قرمز دارد، سد ساوه در استان مرکزی است. این سد با داشتن ۲۱ میلیون متر مکعب آب، فقط ۸ درصد پر بوده که نسبت به سال قبل ۱۷ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۸۰ درصد کاهش آب داشته است.همچنین سدی که بیشترین ذخیره آبی را دارد، سد خداآفرین در اطراف رود ارس در آذربایجان غربی است که ۶۸۹ میلیون متر مکعب آب با ۴۳ درصد پرشدگی دارد.این سد نسبت به سال قبل ۱۵ درصد کاهش و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۱۱۲ درصد افزایش داشته است.از جمله سدهایی که وضعیت سبز دارند، سد شهید قنبری در آذربایجان غربی با داشتن ۲۶ میلیون متر مکعب آب، ۱۰۰ درصد پر بوده و نسبت به سال قبل یک درصد کاهش و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۵۵ درصد افزایش نشان میدهد.سد استقلال در استان هرمزگان با داشتن ۱۷۵ میلیون متر مکعب آب، ۷۳ درصد پر بوده و نسبت به سال گذشته ذخایر آن ۱۰ برابر شده، اما نسبت به ده سال گذشته ۶۳ درصد افزایش نشان میدهد.سد آزاد در استان کردستان با داشتن ۲۹۲ میلیون متر مکعب آب، ۹۷ درصد پر بوده که نسبت به سال قبل ۳۱ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۵ درصد افزایش نشان میدهد.سد وشمگیر، گلستان و بوستان با داشتن ۷۸ میلیون متر مکعب آب، ۷۱ درصد پر بوده و نسبت به سال قبل ۲۸ درصد افزایش و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۴۷ درصد رشد نشان میدهد.سد پیشین در استان سیستان و بلوچستان با داشتن ۱۲۵ میلیون متر مکعب آب، ۷۵ درصد پر بوده و نسبت به سال گذشته ۲۸ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۳۰ درصد افزایش نشان میدهد.
سد زبردان در استان سیستان و بلوچستان با داشتن ۱۸۲ میلیون متر مکعب آب، ۸۸ درصد مخزن آن پر بوده که نسبت به سال گذشته ۲۶ درصد و نسبت به ۱۰ سال پیش ۳۵ درصد افزایش داشته است.نگاهی به مخازن سدهای کشور نشان میدهد که گرچه میانگین پرشدگی این سدها در کشور ۶۱ درصد است، اما در مناطق پرجمعیت این رقم کم بوده و بنابراین باید در مصرف آب مایه حیات صرفهجویی شود.همچنین میزان خروجی آب از سدهای کشور باید با مدیریت و برنامه انجام شود تا در فصل تابستان که اوج مصرف آب است، با کمبود آب مواجه نشویم.صنایعی که مصرف آب بیشتری دارند باید برنامههای صرفهجویی بیشتری به خرج دهند و از آبی که دریافت میکنند، در سیستمهای خود بارها بازچرخانی کرده و آن را هدر ندهند تا از شرایط بحرانی عبور کنیم.بر اساس طرح آمایش سرزمین، صنایع پر آب برق مانند فولاد و پتروشیمی باید در کنار دریا ساخته شوند تا فشاری به منابع زیرزمینی و یا منابع آب شرب مردم وارد نشود.
