بر اساس تازهترین آمار رسمی گمرک ایران اعلام شد
جزئیات تجارت ایران با غیرمتعهدها
تازهترین آمار گمرک حکایت از رابطه تجاری ایران با ۱۰۵ کشور از میان ۱۲۰ عضو جنبش عدم تعهد در ۸ سال گذشته دارد
به گزارش افکارنیوز به نقل از دنیای اقتصاد، تازهترین آمار گمرک حکایت از رابطه تجاری ایران با ۱۰۵ کشور از میان ۱۲۰ عضو جنبش عدم تعهد در ۸ سال گذشته دارد. به طور کلی در چهارماه ابتدای امسال ایران به کشورهای عضو جنبش عدم تعهد بیش از ۳/۶ میلیارد دلار کالا صادر و بیش از ۸/۵ میلیارد دلار کالا وارد کرده است. در یک سال گذشته این ارقام حدود ۲۱ میلیارد صادرات و ۱۴ میلیارد دلار واردات بود. با نگاه به همین آمار مسوولان اميدوارند اجلاس پیش رو فرصتی مناسب برای گسترش تجارت ایران با دیگر کشورها باشد. البته در فهرستی که گمرک از شرکای تجاری ایران در جنبش عدم تعهد تهیه کرده نامی از
برخی کشورهای همسایه و شرکای ایران نظیر آذربایجان وجود ندارد. بر اساس بررسی گمرک روی روند تجارت ایران با ۱۲۰ کشورعضو جنبش عدم تعهد در این مدت بیشترین میزان صادرات غیرنفتي ایران به این کشورها امسال و کمترین صادرات غیرنفتی نیز در سال ۱۳۸۶ رخ داده سهم ارزش دلاري بیشترین صادرات ۰۳/۶۵ درصد و كمترين ميزان صادرات غير نفتي به كشورهاي فوق نيز با سهم ارزش دلاري ۷۳/۵۲ درصد در سال ۱۳۸۶ انجام شده است. در مورد واردات نیز بيشترين ميزان واردات از كشورهاي عضو جنبش غير متعهدها نسبت به كل كشور، با سهم ارزشي ۹۸/۶۲ درصد مربوط به سال ۱۳۸۵ و كمترين ميزان واردات از اين كشورها نسبت به كل
كشور، در سال ۱۳۹۰ و با سهم ارزشي ۴۳/۲۳ درصد صورت گرفته است. به استثناي سال ۱۳۹۰ و چهار ماه امسال، همواره تراز بازرگاني ايران با اين گروه كشورها منفي و به نفع مجموعه كشورهاي عضو عدم تعهد بوده است. در سالهايي كه تراز بازرگاني ايران با كشورهاي مورد نظر منفي بوده است، كمترين ميزان با كسري ۳ میلیارد و ۲۲۸ ميليون دلار مربوط به سال ۱۳۸۶ و بيشترين آن با كسري ۱۹ میلیارد و ۸۳ میلیون دلار مربوط به سال ۱۳۸۵ بوده است. تراز بازرگاني ايران با كشورهاي عضو جنبش عدم تعهد در سال ۱۳۹۰، مثبت و بیش از ۶ میلیارد و ۲۳۵ ميليون دلار بوده است.
عراق بالاترین تراز تجاری مثبت
آمار مبادلات تجاری با کشورهای عضو جنبش عدم تعهد از سال ۱۳۸۴ تا پایان چهار ماه نخست امسال نشان میدهد ایران با ۱۰۵ کشور، دارای مبادلات تجاری بوده که از میان این کشورها، ایران با عراق بیشترین تراز تجاری مثبت را به میزان ۲۳ میلیارد و ۳۰۸ میلیون به دست آورده است. بیشترین کسری تجاری ایران نیز امارات متحده عربی به میزان ۸۹ میلیارد و ۹۶۹ میلیون دلار بوده است. از سال ۸۴ تا کنون که مورد بررسی گمرک قرار گرفته است کشورهای عراق، افغانستان، جمهوری عربی سوریه، اندونزی و پاکستان، پنج کشور نخست به لحاظ بالا بودن میزان تراز تجاری مثبت با ایران و کشورهای امارات متحده عربی،
سنگاپور، مالزی، تایلند و قبرس، پنج کشور نخست به لحاظ بیشترین کسری تراز تجاری با این گروه کشورها بودهاند. اقلام عمده وارداتی و صادراتی ده قلم عمده صادرات غیرنفتی به کشورهای عضو جنبش عدم تعهد از سال ۱۳۸۴ تاکنون، اغلب شامل سوخت و روغنهای معدنی هستند که در مجموع ۵۷/۲۲ درصد از کل صادرات غیر نفتی به این کشورها را به خود اختصاص دادهاند. ده قلم عمده واردات به این گروه کشورها نیز اغلب شامل «روغنهای سبک و فرآوردهها بهجز بنزین» و «برنج»، «شمش از آهن و فولاد غیرممزوج» کالاها میشود که هرکدام از این اقلام، سهمی بالغ بر یک درصد از ارزش واردات به این کشورها را از سال
۱۳۸۴ تا پایان تیرماه سال جاری به خود اختصاص دادهاند و سهم هر یک از دیگر کالاها کمتر از ۵۵/۰ درصد از کل بوده است. این ده قلم در مجموع در حدود یک چهارم از کل ارزش واردات را تشکیل دادهاند.
اجلاس عدم تعهد فرصت تجاری جدید
البته در حالی که ایران از بین ۱۲۰ کشور عضو جنبش عدم تعهد با ۱۵ کشور رابطه تجاری ندارد و با برخی کشورها نیز رابطه بسیار محدودی دارد، اما مسوولان معتقدند که اجلاس پیشرو فرصتی جدید برای گسترش روابط تجاری کشور محسوب میشود. در این مورد حمید صافدل معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت در توسعه روابط اقتصادی برگزاری شانزدهمین نشست سران جنبش غیرمتعهدها را فرصتی استثنایی برای تعریف اقدامات مشترک اقتصادی و تعاملات تجاری میان کشورهای عضو عنوان میکند و میگوید: بهرهگیری از توانمندیهای بومی در رونق بخشی هرچه بیشتر به تجارت با هدف حمایت از تولید، کار و سرمایه ایرانی در
سایه دیپلماسی موفق بینالمللی میسر است و باید از این توانایی بهره برد.
لازمه پیشبرد اهداف جنبش عدم تعهد
البته به گفته محمد نهاوندیان، رییس اتاق بازرگانی ایران جنبش عدم تعهد برای افزایش میزان اثرگذاری خود باید علاوه بر فعالیت در زمینههای سیاسی در امور اقتصادی نیز فعال شود. رییس اتاق ایران با این توضیح حضور اعضای جنبش در تهران را فرصتی برای گسترش فعالیتهای ایران درمجامع بینالمللی برشمرد. به اعتقاد رییس پارلمان بخشخصوصی در گذشته این جنبش در زمینههای سیاسی فعالتر بوده است، این درحالی است که اگر بخواهد در زمان حاضر نیز اثرگذاری خود را حفظ کند، باید درحوزه اقتصاد وارد شده و فعالیتهای خود را دراین زمینه افزایش دهد. او با اشاره به وسعت بازار کشورهای عضو
جنبش تاکید کرد: «این کشورها دارای بازارهای مناسبی در سطح دنیا هستند، اگر بتوانند همگرایی و ارتباط اقتصادی را بین خود ساماندهی کنند و نهادهای اقتصادی به وجود آورند و از سوی دیگر همکاری بانکی، بیمهای، حملونقل و مخابراتی داشته باشند، قادر خواهند بود زمینه سودآوری خود را بالا برده و عواید توسعهای مشترکی را به دست آورند.
پیگیری پیمانهای مشترک ضد تحریم
در این باره، عضو هیات رییسه اتاق بازرگانی تهران نیز گفت: تعمیق تبادلات اقتصادی کشورهای عضو، افزایش سطح سرمایهگذاریها، پیمانهای مشترک ضدتحریمهای یکجانبه و پول مشترک میتواند در اجلاس جنبش عدم تعهد مدنظر قرار گیرد. محمد حسین برخوردار برگزاری شانزدهمین اجلاس سران غیر متعهد در تهران را بهترین فرصت برای «آیندهسازی موثر» در نظام تجاری جهان امروز بر شمرد و اظهار کرد: اگر چه اجلاس غیرمتعهدها بیشتر یک اجلاس سیاسی است، اما جنبش عدم تعهد باید توامان با رویکردهای سیاسی خود، حوزه تعاملات اقتصادی و بهخصوص تبادلات پولی و مالی خود را نیز مورد توجه قرار دهند و
در این میان وجود یک نهاد مستقل مالی مشترک میان اعضا بسیار ضروری است. عضو هیات رییسه اتاق بازرگانی تهران افزود: تعمیق تبادلات اقتصادی کشورهای عضو، افزایش سطح سرمایهگذاریها، مدیریت یکپارچه تجاری، تسریع تعاملات اقتصادی، پیمانهای مشترک ضدتحریمهای یکجانبه، بازارهای مشترک، پول مشترک، معرفی فرصتهای تجاری و بهرهبرداری از ظرفیت بازارهای مالی کشورهای عضو میتواند در این اجلاس مد نظر قرار گیرد.
برخوردار در خصوص نقش این اجلاس در مسیر بیاثر کردن تحریمها گفت: باید مبتنی بر کارکرد شناسی این اجلاس، محدودیتهایی که بهواسطه تحریمها بر فضای تجاری کشور تحمیل شده را درهم بشکنیم. سران کشورهای عضو باید بدانند که این مخاطرات که بهدلیل اصرار بر حقوق ملت ایران بر ما تحمیل شده است ممکن است روزی برای ایشان نیز اتفاق بیفتد و از الان باید برای آن یک راه چاره همه گیر اندیشیده شود و بهترین راهحل، ایجاد نظام مالی مستقل میان کشورهای عضو است. چراکه باید تحریمها را از ریشه مورد تهاجم قرار داد. البته ایجاد ابزارهای جدید مالی و گام برداشتن به سوی استقلال نظام پولی، پیش
شرطهاي خاص خود را میطلبد که در این خصوص متخصصین و اهل فن باید اظهار نظر کنند.