از آن جا که پروژه مذکور بستر اولیه را برای ایجاد آزاد راه تهران- کربلا بهوجود آورده بود اما در کنار اینمسائل طی سال ۱۳۸۱ توسط دولت هشتم کلنگ احداث آزادراه ساوه- همدان به طول ۱۷۵ کیلومتر با پیشبینی تأمین اعتبار اولیه ۲۵۰ میلیارد تومانی به زمین زده شد.

به گزارش شبکه ایران، همچنین نکته قابل توجه این بود که رحمان دادمان وزیر راه وترابری دولت اصلاحات با توجه به بیانات مقام معظم رهبری، اتمام و بهره‌برداری پروژه مذکور حداکثر در مدت چهار سال را مورد تأکید قرار داد. با توجه به این‌که دادمان در کمتر از چند هفته بعد از کلنگ‌زنی آزاد راه ساوه - همدان در یک مأموریت کاری به دیارباقی شتافت و بحثاتمام پروژه مذکور در مدت چهار سال به فراموشی سپرده شود. البته در ۲۱ آبان ۸۶ حداد عادل رئیس مجلس هفتم به همراه محمد رحمتی وزیر راه و جمعی از مقامات ملی - منطقه‌ای باند شمالی این آزاد راه به‌طول ۵۲ کیلومتر حد فاصل(کیلومتر ۱۷۵-۱۲۳) را افتتاح کرد.

* بهره‌برداری ۶۰ کیلومتری در پایان سال ۸۹

اگر چه اول دی‌ماه سال گذشته با حضور محمد رحیمی معاون اول رئیس‌جمهور، حمید بهبهانی وزیر راه و جمعی از مقامات، ۶۰‌کیلومتر از باند رفت آزاد راه ساوه - همدان(عوارضی ساوه - غرق‌آباد) به بهره‌برداری رسید، اما این در حالی بود که قرارداد ساخت این قطعه(باند جنوبی حد فاصل ساوه - گردنه دخان) به‌طول ۹۰ کیلومتر با مجموع اعتبار ۱۶۰ میلیارد تومان در سال ۸۵ بسته و قرار شد که پروژه مذکور حداکثر طی ۵۲ ماه به اتمام برسد.

همچنین از مجموع ۹۰ کیلومتری باند اول بخش جنوبی آزاد راه ساوه - همدان(چهار خط عبوری در قالب دو باند رفت - برگشت) در مسیر غرق‌آباد - گردنه دخان حدود ۲۰کیلومتر و یک بخش ۱۰ کیلومتری از مواردی بود که در دی‌ماه سال گذشته اقدامی برای آن نشده بود که در این رابطه چندی‌پیش مسئولان مرتبط پروژه مذکور از بهره‌برداری این بخش تا پایان سال جاری خبر دادند.

البته در حاشیه مسائل مذکور در ۲۹ آذر ۸۸ هیأت دولت تأمین ۵۰‌درصد منابع مالی لازم برای احداثبخش اول آزادراه ساوه - همدان به همراه تأسیسات جانبی آن از محل اعتبارات عمرانی وزارت راه، ۱۷ درصد از منابع داخلی سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای و سرانجام ۳۳ درصد باقی‌مانده را توسط طرف مشارکت پروژه(شرکت آزاد راه ساوه - همدان) مد نظر قرار داد.

اگر چه وزیر راه و ترابری بعد از افتتاح ۶۰‌کیلومتر باند رفت آزاد راه ساوه - همدان(حد فاصل ساوه - گردنه دخان) در اوایل زمستان سال گذشته از بهره‌برداری ۹۰ کیلومتری باند جنوبی آزاد راه مذکور در پائیز ۸۹ خبر داد اما این مسئله همزمان با روز عرفه ۲۵ آبان‌سال جاری با افتتاح ۶۰‌کیلومتر محقق شد که وی زمان بهره‌برداری ۳۰‌کیلومتر باقی مانده فاز اول این پروژه آزاد راهی را پایان امسال اعلام کرد. همچنین بهبهانی بااشاره به این‌که تاکنون ۲ هزار میلیارد ریال برای ساخت این آزادراه هزینه شده است، نیاز اعتباری اتمام این پروژه را اختصاص ۲ هزار میلیارد ریال دیگر برشمرد.

البته بنابه نظر محمد ابوطالبی سرمایه‌گذار آزاد راه ساوه - همدان برای این پروژه ۱۶۰ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده بود که از این میزان ۱۰۰ میلیارد تومان طی سه سال هزینه شد و مابقی نیز برای اتمام ۳۰‌کیلومتر باقی‌مانده از مسیر مذکور هزینه می‌شود.

* افتتاح رسمی قطعه ساوه - همدان آخر سال ۹۰

این مسائل در حالی مطرح است که مسعود رهنما مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور نیز از فراهم شدن بستر‌های اولیه برای بهره‌برداری کیلو‌متر ۱۷۵-۹۰(حد فاصل گردنه دخان - همدان به‌طول ۸۵ کیلومتر) آزادراه ساوه - همدان حداکثر تا پایان سال ۱۳۹۰ خبر داد و افزود: در قانون بودجه سال آینده نیز ردیف اعتباری برای این پروژه در نظر گرفته شده است.

رهنما با اشاره به انجام مطالعات اولیه قطعه همدان - کرمانشاه به‌عنوان بخشی دیگر از آزادراه کربلا، انتشار اوراق مشارکت، استفاده از فاینانس و مشارکت سرمایه‌گذاران بخشی خصوصی را مد نظر قرار داد و گفت: برای تسریع در تأمین اعتبار پروژه مذکور حد فاصل همدان - کرمانشاه - خسروی علاوه بر روش‌های فوق می‌توان از اعتبارات سازمان دهیاری و سفرداری‌های استان کرمانشاه، استفاده از سرمایه‌گذاری محلی و ۲ درصد منابع درآمدی وزارت نفت از مناطق نفت خیز در منطقه کرمانشاه استفاده کرد چرا که بخشی از این روش‌ها در قطعه ساوه - همدان برای تأمین منابع به کارگرفته شد و دستاورد مطلوبی به همراه داشت.

همچنین در این رابطه مهدی ملکی راد مجری پروژه آزاد راه ساوه - همدان بحث۵۰‌درصد مشارکت منابع دولتی، ۲۰‌درصد سرمایه‌گذاری سازمان همیاری‌های شهرداری استان همدان و ۳۰ درصد شرکت آزادراه کربلا برای ساخت کیلومتر ۱۷۵-۹۰ پروژه مذکور را به‌عنوان بخشی از مصوبات دور سوم سفر هیأت دولت به همدان برشمرد و افزود: از آن جا که برای ساخت این بخش از پروژه حداقل ۱۴۰ میلیارد تومان اعتبار مورد نیاز است در صورت تأمین منابع مذکور می‌توان تا پایان آذرماه سال ۹۰، شاهد بهره‌برداری باند رفت - برگشت پروژه مذکور بود. ملکی راد تأکید کرد: براساس آخرین رایزنی‌های انجام شده، بنابه نظر مدیریت ارشد شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور، نمایندگان منطقه و مسئولان استان همدان در قانون بودجه سال آینده منابع قابل توجهی برای این پروژه لحاظ شده است.

* تأمین نیاز ۱۵۰۰ میلیارد تومانی شرط بهره‌برداری

اگر چه سرآغاز پروژه آزادراه کربلا از دولت هشتم مد نظر قرار گرفت اما با بررسی روند عملیات انجام شده طی سالیان اخیر با توجه به تخصیص منابع و روند پیشرفت کار دولت کنونی به گونه‌ای تمام عزم خود را به کار گرفته تا حداکثر در پایان دولت دهم این پروژه ملی را پس از یک دهه رکود به بهره برداری برساند. بر این اساس حمید بهبهانی وزیر راه و ترابری اگر چه حضور و اعلام آمادگی یک سرمایه‌گذار خصوصی - نیمه خصوصی را برای ادامه این آزاد راه در مسیر همدان - کرمانشاه - خسروی به‌عنوان یک پیش‌شرط برای ادامه عملیات پروژه مذکور برشمرد اما گفت دولت در تخصیص و تأمین سهم مشارکت مشکلی نخواهد داشت.

وزیر راه وترابری برآورد اعتباری ادامه ساخت آزادراه ساوه - همدان تا سنندج - مرز خسروی به عنوان بخش انتهایی آزادراه کربلا را، حدود ۱۵۰۰ میلیارد تومان برآورد کرد و افزود: برای تسریع در روند کار گزینه‌های مختلفی نظیر انتشار اوراق مشارکت و در نظر گرفتن ردیف اعتباری در منابع بودجه مد نظر قرار خواهد گرفت. بهبهانی تصریح کرد: با به صحنه آمدن سرمایه‌گذار، تأمین اعتبار مشارکت دولت و اتمام مطالعات ساخت پروژه در مسیر همدان تا خسروی، حداکثر سه سال زمان نیاز است که بتوان اتمام کامل پروژه آزاد راه کربلا را شاهد بود.

وزیر راه با تأکید بر این مطلب که تمامی مسئولان به تسریع در اتمام پروژه مذکور تأکید دارند، اظهار داشت: با توجه به ارادت ملت به حضرت امام حسین(ع) می‌توان این انتظار را داشت که با انتشار اوراق مشارکت بتوان بخش قابل توجهی از منابع اعتباری پروژه مذکور را تأمین کرد. البته در شرایط کنونی پیشنهاد انتشار ۱۵۰۰ میلیارد تومان اوراق مشارکت در سال آینده برای آزاد راه حرم تا حرم و اختصاص ۳۵۰ میلیارد تومان از محل فروش ۵ هزار میلیاردتومانی سهام شرکت‌های دولتی برای توسعه شبکه آزاد راهی بخشی از برنامه‌های برجسته در این زمینه به شمار می‌آید که به‌نظر می‌آید در نظر گرفتن ردیف اعتباری در بودجه ۹۰و عملیاتی شدن انتشار اوراق مشارکت برای آزاد راه تهران - کربلا در سال آینده، بتوان شاهد پایان رکود بیش از ۱۰ سال در پروژه مذکور توسط دولت دهم بود.

* کاهش ۴۰۰ کیلومتر مسیر تهران - کربلا

اگر چه در حال حاضر فاصله مسیر جاده قدیم تهران- ساوه ۱۳۰ کیلومتر برآورد میشود اما با ساخت آزادراه مسیر مذکور به ۵/۱۱۲ کیلومتر کاهش یافت. همچنین در شرایط کنونی فاصله ساوه- همدان حدود ۳۰۰ کیلومتر است که با باز گشایی آزادراه ساوه- همدان زمان سفر از ۲۴۰ به ۱۸۰ دقیقه و طول مسیر نیز به ۱۷۵ کیلومتر خواهد رسید. البته در حال حاضر فاصله همدان- کرمانشاه ۱۸۰ کیلومتر، کرمانشاه- خسروی ۲۵۰ کیلومتر و خسروی- کربلا ۱۲۰ کیلومتر است که با تبدیل شدن مسیر همدان- خسروی به آزادراه و در مجموع تکمیل پروژه آزادراه کربلا براساس نظر کارشناسی میتوان حداقل کاهش مسافت ۴۰۰ کیلومتری، زمان سفر و صرفهجویی قابل توجه در منابع سوخت خودروهای تردد کننده در کل مسیر را شاهد بود. البته با بهره برداری کامل پروژه مذکور علاوه بر آن مسیر جدید برای اتصال قلب ایران به کربلای معلی و افزایش خدمات به زائران عتبات عالیات بهوجود میآید، این مسئله فرصتهای اقتصادی مطلوبی را نیز برای بخش حملونقل ناوگان جادهای ایجاد خواهد کرد.