دردناکترین چیزی که انسان در دنیا جا میگذارد
ملتی که آب و زمین به اندازه کافی دارد ولی آبها را مهار و زمین را اصلاح نکند و از آنها بهره برداری نکند و در اثر کم کاری یا بدکاری محتاج گردد از رحمت حق دورباد.
تولید بالاترین و با ارزش ترین راه کسب مال و روزی حلال است که همواره شغل انبیا هم در راستای تولید بوده است.
تولید در واقع موتور محرک پیشرقت و توسعه جامعه اسلامی و ضامن استقلال است که نامگذاری سال جاری به نام تولید ملی از سوی مقام معظم رهبری در همین راستا است.
کاروکوشش برای کسب مال حلال، به گونه عام وتولید به طور خاص مورد توجه و تشویق پیشوایان دین است. امیرمومنان(ع) می فرماید: ملتی که آب و زمین به اندازه کافی دارد ولی آبها را مهار و زمین را اصلاح نکند و از آنها بهره برداری نکند و در اثر کم کاری یا بدکاری محتاج گردد از رحمت حق دورباد.(قرب الاسناد، ص۵۵).
رفاه اقتصادی جامعه در گرو دو عنصر محوری است: کوشش در تولید، قناعت در مصرف(تسنیم، ج۱۷، ص۳۴۴).
سفارش به تولید
پیشوایان اسلام مسلمانان را به تجارت و صدقات جاریه مانند وقف باغ، مزرعه، مرتع ومانند آن تشویق می کنند وکار وتولید را مایه عزت آنان می خوانند.
امیرمومنان(ع) فرمودند: هر نعمتی که خدا بر تو ارزانی داشت بهرهآور ساز(نهج البلاغه، نامه۶۹).
امام سجاد(ع) می فرماید: جوانمردی کامل به بهره رسانی ثروت است(کافی، ج۱، ص۲۰).
امام صادق(ع) فرمودند: بهرهآور ساختن مال از ایمان است(کافی ج۵، ص۸۷). همچنین فرمودند: بر تو باد به بهره آور ساختن مال، زیرا مایه شرافت برای کریم وبی نیازی از فرومایه است(کافی، ج۵، ص۸۸).
از امام صادق(ع) نقل می کنند: انسان از خود چیزی دردناک تر از مال صامت(پول نقد یا طلا ونقره) برجای نگذاشت. پرسیدند پس چه کند؟ فرمود: آن را در تولید باغ و مزرعه یا خانه به کار گیرد.(کافی، ج۵، ص۹۱).
هدف تولید
تولید از دیدگاه اسلام دارای اهدافی الهی است:
۱ - حفظ عزت وبی نیازی از فرومایگان.
۲ - گسترش رفاه معقول و عزتمندانه برای خانواده.
۳ - تکریم خویشاوندان و همسایگان.
۴ - انفاق در راه خدا ورفع نیازهای فردی واجتماعی.
امام باقر(ع) فرمودند: هرکس در دنیا برای بی نیازی خود از مردم وگشایش بر خانواده خویش و ابراز محبت به همسایه اش در جست وجوی روزی باشد، خدای بزرگ را روز قیامت در حالی دیدار می کند که چهرهاش همانند ماه شب چهاردهم می درخشد(کافی، ج۵، ص۷۸).
امام صادق(ع) فرمود: امیرمومنان(ع) هزاربرده را ازحاصل تولید ودسترنج خود آزاد کرد(کافی، ج۵، ص۷۴).
از این روایات به خوبی برمیآید که هدف اسلام از سفارش به کار وتولید انباشتن ثروت نیست، بلکه ایجاد فرصت برای بهره برداری از مواهب الهی در رشد وتعالی خود و تأمین نیاز دیگر همنوعان و نیز قرار دادن دارایی وثروت(نعمت) در مسیری است که برای آن آفریده شده است.
عوامل معنوی بهرهآور سازی مال
غیر از عوامل طبیعی(کار و تولید) که برای بهرهآور ساختن مال موثر است، به عوامل دیگری هم در روایات اشاره شده که در رشد آن تأثیر دارند مانند:
۱ - صدقه
۲ - امانتداری
۳ - ازدواج
۴ - سخن نیکو
۵ - طهارت
حال بد نیست که معیار این روزهای بعضی از خودمان را که به انباشت ارز و سکه و ... پرداخته ایم با فرمایشات بزرگان قیاس کنیم تا ریشه بسیاری از مشکلاتمان پیدا شود.