افکار

- تعلل دولت در ارائه لایحه بودجه ۹۲ باعثشد تا رکورد دیگری از سوی دولت دهم در تاخیر برای تحویل لایحه بودجه به مجلس ثبت شود. در حالی که پیش از این دولت وعده داده بود که لایحه پیشنهادی خود را ابتدای اسفند ماه تقدیم مجلس کند، روز گذشته «غلامحسین الهام» زمان تحویل لایحه بودجه را روزهای آتی و حتی «طی دو هفته آینده» اعلام کرد تا براین اساس دولت رکورد خود در تاخیر بودجه را بزند؛ چرا که پیش از این بیشترین زمان تاخیر در ارائه لایحه بودجه توسط دولت احمدی‌نژاد در نخستین روز اسفند سال ۸۹(برای لایحه بودجه ۹۰) به ثبت رسیده بود.
دولت نهم و دهم در خلال سال‌های فعالیت خود نشان داد که هیچ‌گاه به زمان قانونی تحویل لایحه بودجه به مجلس(۱۵ آذرماه) پایبند نبوده و باوجود تاکید مکرر نمایندگان بر لزوم تحویل به موقع بودجه، با تاخیر به این امر اقدام کرده است. امسال نیز همچون سال‌های گذشته دولت با ادامه روند سال‌های قبل، می‌رود که رکورد تازه‌ای را به نام خود در تاخیر ارائه لایحه بودجه به ثبت رساند.
پیش از این، «رحیم ممبینی» معاون بودجه معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور زمان تقدیم لایحه بودجه ۹۲ به مجلس را اوایل اسفند ماه اعلام کرده و در عین حال به‌رغم تاکید نمایندگان به ارائه بودجه چند دوازدهمی، دولت اعلام کرد که چنین تصمیمی را در دستور کار خود نداده است.
اما در حالی که ممبینی زمان تحویل بودجه را اوایل اسفند دانسته بود، روز گذشته سخنگوی دولت بازه زمانی دیگری را برای تقدیم لایحه به مجلس اعلام کرد. به گزارش ایرنا، «غلامحسین الهام» در حاشیه مراسمی در خصوص زمان تقدیم لایحه بودجه ۹۲ گفت: با انجام بررسی‌های لازم لایحه بودجه سال ۱۳۹۲ کل کشور طی دو هفته آینده تقدیم مجلس خواهد شد. این در حالی است که خبرگزاری فارس به نقل از سخنگوی دولت، زمان تحویل لایحه بودجه را «طی چند روز آینده» اعلام کرد.
اما نکته قابل توجه اینجاست که در هر صورت دولت با ارائه لایحه بودجه چه «طی دو هفته آینده» و چه «چند روز آینده» بیشترین زمان تاخیر در تقدیم بودجه به مجلس را به نام خود ثبت خواهد کرد و از هم‌اکنون می‌توان آخرین بودجه دولت دهم را رکورددار تاخیر در تقدیم لایحه به مجلس معرفی کرد.
خسارت بودجه چند دوازدهم برای کشور
اما موضوعی که در کنار تعلل دولت در ارائه لایحه پیشنهادی مورد توجه قرار دارد، عدم تمایل دولت به ارائه بودجه چند دوازدهمی است، موضوعی که بارها از سوی نمایندگان مجلس بر آن تاکید شد.
برخی نمایندگان با تاکید بر این موضوع، ضمن برشمردن تبعات بودجه چند دوازدهمی برای کشور، عدم ارائه آن را برای دولت مشکل‌ساز خواندند.
«محمدرضا باهنر» نایب رییس دوم مجلس در جریان یک نشست خبری با اشاره به اینکه بهتر است دو لایحه با هم از سوی دولت آورده شود، عنوان کرد: بودجه چند دوازدهم برای کشور خسارت دارد. در همین خصوص «جعفر قادری» عضو کمیسیون برنامه و بودجه نیز طی گفت‌و‌گویی با خبرگزاری مهر، با اذعان به اینکه دولت مکلف شده تا در صورت عدم ارائه لایحه در موعد مقرر قانونی، همراه لایحه بودجه، لایحه چنددوازدهم هم به مجلس ارائه کند، تصریح کرد: اگر برای ارائه لایحه چند دوازدهم اقدام نشود، این دولت است که با مشکل مواجه خواهد شد.
وی در پاسخ به این سوال که آیا مجلس تصمیمی برای تهیه طرح فوریتی تنخواه برای ماه‌های اول سال۹۲ دارد، گفت: طبق آیین‌نامه جدید مجلس هیچ وظیفه‌ای بر عهده مجلس نیست و اگر چنین کند خلاف آیین‌نامه عمل کرده و باید طرح خود را با دو سوم آرا به تصویب برساند.
«عزت‌الله یوسفیان ملا» عضو دیگر این کمیسیون نیز دراین باره عنوان کرد: مجلس نمی‌تواند در ارتباط با بودجه هیچ طرحی داشته باشد که آن را مصوب کند حتی طرح تنخواه. به گفته وی، آنچه در دو سال قبل هم به تصویب مجلس رسید علتش این بود که با توافق دولت انجام شد و به نوعی لایحه بود. اگر دولت توافقی نمی‌کرد مجلس حق تصویب نداشت؛ زیرا طرح تنخواه هم همان بودجه چند دوازدهم است و تفاوتی با لایحه ندارد فقط اسمش را عوض کرده‌اند.
تشدید بی‌انضباطی مالی
تاخیر در تقدیم لایحه بودجه به مجلس، علاوه بر محدود شدن مجلس در زمان بررسی مواد لایحه، تبعاتی نیز در حوزه اقتصادی به همراه خواهد داشت که به اعتقاد «غلامرضا تاجگردون»، تشدید بی‌انضباطی مالی یکی از این تبعات محسوب می‌شود.
نایب رییس کمیسیون برنامه و بودجه با تاکید بر اینکه این چنین تاخیرها در دولت‌های گذشته بی‌سابقه بوده است، به خبرگزاری فارس گفت: دولت‌های سابق لایحه بودجه سالانه را در آذرماه تقدیم مجلس می‌کردند؛ اما تاخیر‌های این‌چنینی تنها در این دولت پیش آمده است. حال آنکه تاخیر در ارائه لایحه بودجه به ضرر دولت خواهد بود.
وی درباره مدت زمانی که برای تصویب لایحه بودجه نیاز است، متذکر شد: طبق آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی حداقل ۴۵ روز برای بررسی لایحه بودجه زمان نیاز است که در صورت آمدن بودجه به مجلس سال آینده بررسی آن به اتمام می‌رسد و پیش‌بینی می‌کنیم تا اوایل اردیبهشت‌ماه قانون بودجه به دولت تحویل داده شود.
تاجگردون درباره اثرات تاخیر در ارائه دیرهنگام لایحه بودجه، خاطرنشان کرد: در روند اجرای بودجه بی‌انضباطی تشدید خواهد شد و توصیه می‌کنیم دولت سریعا لایحه را به مجلس بیاورد.
وی نسبت به اختلال در نظام اداری کشور و اقتصاد در نتیجه ارائه دیرهنگام لایحه بودجه هشدار داد و گفت: ضمن بی‌برنامگی، بی‌انضباطی در سیستم اداره امور مالی تشدید خواهد شد. طبق قانون دولت ضمن ارائه لایحه بودجه بایستی درباره چند دوازدهم بودجه کل کشور برنامه‌ریزی و آن را به همراه لایحه به مجلس بیاورد تا در ماه‌های ابتدایی سال تنخواه لازم را برای هزینه‌کردها داشته باشد.
ادامه جلسات مجلس در هفته آینده؟
مجلس که این روزها چشم انتظار دست دولت برای ارائه لایحه بودجه و رسیدگی به آن در مدت زمان باقیمانده از سال است، احتمالا هفته آینده را نیز به کار خود ادامه خواهد داد تا به قول باهنر، دولت بهانه‌ای برای تداوم تاخیر در تقدیم لایحه بودجه نداشته باشد.
نماینده تهران و نایب رییس دوم مجلس در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس ضمن اعلام بی‌اطلاعی از زمان رسمی تقدیم لایحه بودجه از سوی دولت، عنوان کرد: چون لایحه بودجه ۹۲ با تاخیر تقدیم مجلس خواهد شد، به همین دلیل باید دولت بودجه چند دوازدهم را هم همراه با لایحه اصلی تسلیم مجلس کند. اما اگر دولت، لایحه بودجه چنددوازدهم ندهد، از راه‌های دیگری در این زمینه استفاده می‌کنیم.
باهنر همچنین در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه اگر دولت تا روز چهارشنبه بودجه ۹۲ را ندهد، هفته آینده هم، نمایندگان مجلس برای سرکشی، به حوزه‌های انتخابیه می‌روند و جلسه علنی ندارند، بنابراین آیا تقدیم بودجه ۹۲ به هفته سوم اسفند موکول می‌شود؟ توضیح داد: هفته آینده احتمالا مجلس تشکیل جلسه علنی دهد، البته هیات رییسه در این زمینه تصمیم‌گیری می‌کند.
وی درباره علت این موضوع هم تصریح کرد: اگر دولت نتواند فردا یا پس فردا بودجه ۹۲ را به مجلس برساند، احتمالا هفته آینده پارلمان تشکیل جلسه علنی میدهد تا بهانهای برای دولت وجود نداشته باشد که چون مجلس جلسه نداشت، لایحه بودجه ۹۲ را ندادیم.