تبلیغات
کد خبر: ۲۶۱۴۶۶

بررسی ۱۹بار دست به دست شدن کلید بانک مرکزی در ۵۳ سال؛ از پهلوی تا روحانی

در این گزارش به بررسی روسای کل بانک مرکزی ایران از ابتدا می پردازیم…

بررسی ۱۹بار دست به دست شدن کلید بانک مرکزی در ۵۳ سال؛ از پهلوی تا روحانی
گروه اقتصادی:

تاریخ رسمی تاسیس بانک مرکزی ایران به سال ۱۳۳۹ بر می گردد. در این سال قانون پولی و بانکی کشور در تاریخ هفتم خردادماه تصویب شد. طبق این قانون کلیه امور مربوط به چاپ و انتشار اسکناس و ضرب سکه و پشتوانه آن منحصراً دراختیاربانک مرکزی ایران قرار گرفت. سپس لزوم ایجاد بانک مرکزی با هدف نظارت و هدایت فعالیتهای بانک های کشور، تنظیم اعتبارات حفظ ثبات قیمتها، حفظ ارزش پول، کنترل دقیق امور ارزی و هدایت پس اندازهای کشور به سوی سرمایه گذار ی های مولد مطرح شد. بدین ترتیب بانک مرکزی ایران در تاریخ ۱۸ مرداد ماه ۱۳۳۹ با سرمایه ۳/۶ میلیارد ریال و۳۸۸ نفر پرسنل تأسیس شد.

به گزارشافکارنیوز، با وقوع انقلاب اسلامی ایران، نام بانک مرکزی ایران به نام بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تغییر کرد. با وقوع انقلاب و پس از آن جنگ تحمیلی، کار برای روسای بانک مرکزی جمهوری اسلامی سخت تر شد. چرا که تحریم ها از یک سو و هزینه های جنگ نیز از سوی دیگر فشار مضاعفی بر بانک مرکزی وارد کرد. به خصوص آنکه در سال های سازندگی، کشور با مشکلات رشد شدید نقدینگی و تورم در ابتدای دوره و کاهش درآمد نفت در انتهای دوره مواجه بود. در این دوران مرحوم نوربخش ریاست بانک مرکزی را بر عهده داشت که توانست با دریات تمام از پس این مشکلات برآید.

از زمان تاسیس بانک مرکزی تاکنون، ۱۹مدیر در این نهاد مهم پولی جابجا شدند که از آغاز به کار نوزدهمین رییس بانک مرکزی مدت کوتاهی می گذرد.

تنها مدیری که بیشترین سابقه حضور در صندلی ریسات را به نام خود ثبت کرد، مرحوم محسن نوربخش بود. وی ۱۴ سال در دوره مختلف ریاست بانک مرکزی ایران را عهده دار بود.



ابراهیم کاشانی:وی اولین مدیر بانک مرکزی ایران بود. او در ۱۷مرداد ۱۳۳۹ به این سمت منصوب شد. او را می توان همتای پیشین محمود خاوری عنوان کرد؛ چرا که کاشانی مدیر عاملی بانک ملی ایران را در کارنامه خود به ثبت رسانده بود. وی همچنین ویر بازرگانی دولت مصدق و از اعضای جبهه ملی بود. در دورانی که او ریسات بانک مرکزی را بر عهده داشت، بانک رفاه کارگران تاسیس شد.

کاشانی تنها ۱سال در بانک مرکزی حضور داشت. او یک سال بعد صندلی ریاست را به رییس بعدی تحویل داد.

علی اصغر پورهمایون:بعد از ابراهیم کاشانی، نوبت پورهمایون بود که ریاست بانک مرکزی را بر عهده بگیرد. وی علاوه بر اینکه سابقه تدریس در دانشگاه و حضور در کابینه کودتا را داشت، با حکم محمد مصدق ریاست بیمه ایران را نیز در کارنامه خود به ثبت رسانده بود. در زمان او برای اولین بار، اسکناس های چاپ شده به امضای رییس بانک مرکزی منقش شدند.

پورهمایون نیز ۱سال و ۹ ماه در بانک مرکزی به عنوان رییس حضور داشت.

مهدی سمیعی:سومین رییس بانک مرکزی ایران در اردیبهشت ۴۲ وارد ساختمان بانک مرکزی شد. در زمان ریاست سمیعی بود که بانک مرکزی توانست دارای استقلال نسبی شود. در زمان ریاست او که از بنیان گذاران حزب رستاخیز بود، بانک کشاورزی تاسیس شد. وی در دهه ۵۰ به ریاست سازمان برنامه و بودجه کشور منصوب شد.

او در دور اول ریاست خود، بیش از ۵سال و در دور دوم ۱سال و ۷ماه رییس بانک مرکزی بود.

خداداد فرمانفرمائیان:در تاریخ سوم آذر سال ۱۳۴۷ به ریاست بانک مرکزی منصوب شد. او دکترای اقتصاد خود را از دانشگاه استنفورد گرفته و عضو هیئت علمی دانشگاه پرینستون بود. تاسیس بورس ارواق بهادار در ایران و ارائه خدمات حقوقی بانک ها به مشتریان دو اقدام شاخص وی بودند.

او بعد از ۱سال و نیم حضور در بانک مرکزی صندلی ریاست را دوباره به مهدی سمیعی واگذار کرد.

عبدالعلی جهانشاهی:پس از اینکه حضور دوم مهدی سمیعی به عنوان رییس بانک مرکزی در سال ۱۳۵۰ به پایان رسید، در دی ماه همان سال عبدالعلی جهانشاهی رییس کل بانک مرکزی ایران شد. وی که وزیر فرهنگ هویدا و وزیر آموزش و پرورش دولت منصور بود، هیچ اقدام شاخصی در پرونده کاری خود به ثبت نرساند.

وی نیز بعد از یک سال و نیم ریسات صندلی کاری خود را به نفر بعد واگذار کرد.

محمد یگانه:وی رییس دانشگاه کلمبیا و وزیر دارایی دولت هویدا بود. او در دی ماه ۱۳۵۲ ریاست بانک مرکزی ایران را عهده دار شد. انتشار اسکناس هزار تومانی، تاسیس بانک داریوش، بانک ساختمان و شهریار و توسعه از اقدامات او در زمان ریاستش بود.

او دو سال بر بانک مرکزی ریاست کرد.

حسنعلی مهران:او کلید بانک مرکزی را در آبان ماه ۵۴تحویل گرفت. او دکترای اقتصادش را از دانشگاه ناتینگهام اخذ کرده بود. وی همچنین سابقه مدیر عاملی شرکت ملی نفت ایران و ریاست سازمان برنامه و بودجه را در کارنامه کاری خود داشت. درزمان او فعالیت مشترک بانک های ایرانی و خارجی افزایش یافت و همچنین بانک ایران و عرب تاسیس شد.

او بعد از دوسال با ریاست بانک مرکزی خداحافظی کرد تا سکان را به دست آخرین رییس بانک مرکزی پهلوی ها بسپارد.

یوسف خوش کیش:او آخرین رییس کل بانک مرکزی در قبل از انقلاب بود. وی در ۲۶بهمن ۵۶ به این سمت منصوب شد. او که کمتر از یکس سال در این سمت حضور داشت، در بهمن ۵۷ مانند سایر مدیران پهلوی از کار برکنار شد.

محمد علی مولوی:بعد از سقوط پهلوی، یکی از نزدیکان مهندس بازرگان ریاست بانک مرکزی را بر عهده گرفت. او نماینده اقتصادی ایران در اتحادیه های اروپایی بود. ادغام ۲۰بانک خصوصی و ملی شدن بانک ها از اقدامات او در زمان ریاستش بود.

وی نیز بعد از حضور ۹ماهه در بانک مرکزی، با این سمت خداحافظی کرد.

علیرضا نوبری:بعد از روی کار آمدن ابوالحسن بنی صدر، داماد او به ریاست بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران منصوب شد. علیرضا نوبری، سردبیر روزنامه انقلاب و تحصیلکرده بانکداری از فرانسه بود. وقوع جنگ تحمیلی همزمان با ریاست او شد. در زمان او ارزش پول ملی به شدت کاهش یافت؛ به طوریکه نرخ هر دلار آمریکا از ۷تومان به ۴۷تومان رسید.

او نیز ۱سال و نیم عهده دار ریاست بانک مرکزی بود.

محسن نوربخش:بعد از داماد بنی صدر، نوبت به محسن نوربخش رسید تا سکاندار بانک مرکزی شود. مرحوم نوربخش وزیر اقتصاد دولت سازندگی و مشاور دوران نخست وزیری شهید رجایی نیز بود. در زمان ریاست مرحوم نوربخش، برای اولین بار قانون بانکداری بدون ربا به تصویب رسید. رشد ۱۶درصدی نقدینگی و افزایش قیمت دلار تا ۷۴تومان از پیامدهای اقتصادی جنگ بود که گریبانگیر بانک مرکزی وقت شده بود.

عملکرد خوب نوربخش سبب شد تا او با ۵سال ریاست بر بانک مرکزی، رکورددار ریاست تاریخ مهمترین نهاد پولی کشور شود. او بعد از وقفه ای حدودا ۸ساله دوباره به بانک مرکزی بازگشت. در دور دوم ریاست او که از سال ۷۳ تا ۸۲عهده دار این سمت بود، تاسیس بانک های خصوصی پارسیان، اقتصاد نوین، کارآفرین و سامان کلید خورد.

مجید قاسمی:در ۲۵آبان ۶۵، مدیر عامل فعلی بانک پاسارگاد، ریاست بانک مرکزی را عهده دار شد. در زمان تکیه مجید قاسمی بر صندلی ریاست، نظام ارز چند نرخی شد و تورم به ۱۵درصد رسید.

او بعد از ۲سال و ۱۰ ماه ریاست را به محمدحسین عادلی واگذار کرد.

محمدحسین عادلی:وی در شهریور ۶۸ به ساختمان بانک مرکزی آمد. وی سفیر ایران در ژاپن و سفیر ایران در کانادا را در پرونده خود دارد. او مجری سیاست تعدیل ساختاری و شناورسازی نرخ ارز بود. در زمان وی دلار تا نرخ ۲۴۴تومان افزایش یافت.

او بعد از ۵سال، از سمت ریاست خداحافظی کرد و این سمت را به محسن نوربخش برگرداند تا وی ۹سال(تا سال ۱۳۸۲) رییس این نهاد پولی باشد.

ابراهیم شیبانی:در اردیبهشت سال ۸۲، ابراهیم شیبانی عهده دار ریاست بانک مرکزی شد. انتشار اسکناس دو هزار تومانی و تاسیس بانک های خصوصی سرمایه و پاسارگاد دو اقدام مهم او در زمان ریاستش بود.
ریاست او بر بانک مرکزی در ۱۴شهریور ۸۶ به اتمام رسید.

طهماسب مظاهری:بعد از ابراهمی شیبانی، نوبت طهماسب مظاهری بود که رییس بانک مرکزی ایران شود. رییس بنیاد مستضعفان، وزیر اقتصاد و مدیر عامل بانک توسعه صادرات از سوابق کاری مظاهریست.

در زمان ریاست او اقدامات مهمی نظیر انتشار چک پول بانک مرکزی، تدوین بسته پولی و سه قفله شدن بانک مرکزی از اقدامات مهم او در زمان ریاستش محسوب می شود.

محمود بهمنی:چند سال جنجالی ریاست محمود بهمنی، خاطره انگیز و در عین حال جنجالی ترین دوران ریاست بانک مرکزی بود. از ۳هزار تومانی شدن دلار و اختصاص ارز مرجع به خودروهای وارداتی تا انواع و اقسام تحریم ها جنجالی ترین اتفاقات زمان اوست. در زمان او آزادسازی نرخ ارز انجام شد و این موضوع در کنار تحریم ها تورم ۴۴درصدی را برای اقتصاد به ارمغان آورد.

ولی الله سیف:او که در یکی از بدترین شرایط اقتصادی سکان را به دست گرفته است، علاوه بر سابقه پربار، کارنامه درخشانی نیز در مبارزه با اختلاس دارد. او در افشا و دستگیری متهمان اختلاس ۱۲۳میلیاردی نقش به سزایی ایفا کرد. این درحالیست که در اختلاس ۳هزار میلیاردی مسئولان مربوطه جلوی فرار محمود خاوری را نگرفتند!

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات