معرفی انواع " بورس " در ایران
در حال حاضر در کشور ۴ نوع بورس فعال است. بورس اوراق بهادار، فرا بورس، بورس کالا و بورس انرژی.
به گزارش افکارنیوز، بورس های مطرح شده دارای قدمت های یکسانی نیستند بورس اوراق بهادار پرسابقه ترین بورس و بورس انرژی جدید ترین بورسی است که در کشور راه اندازی شده است.
مشخصات کلی بورس های ایران عبارت انداز:
۱.بورساوراق بهادار تهران که در آن سهام شرکتها و سایر اوراق بهادار مانند اوراق مشارکت خرید و فروش می شود.
بر طبق ماده ۲قانون تاسیس بوری اوراق بهادار مصوب اردیبهشت ماه۱۳۴۵تشکیلات وارگان بورس عبارتند از: شورای بورس، هیات پذیرش اوراق بهادار، سازمان کارگزان بورس و هیات داوری بورس. با توجه به ماده ۸قانون مذکور بورس بوسیله سازمان کارگزاران اداره می شود. سازمان کارگزاران بورسی به وسیله هیات مدیره بورس اداره می شود که مرکب است از هفت نفر عضو که برای مدت سه سال انتخاب می شوند. براساس ماده ۲اساسنامه سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران موسسه ای است غیر تجاری وغیرانتفاعی که دارای شخصیت حقوقی بورده و برای مدت نامحدودی تاسیس می گردد.
مرکز این سازمان نیز در تهران است. اهم وظایف سازمان کارگزاران بورس با توجه به ماده ۱۰ قانون تاسیس بورس اوراق بهادار و ماده ۴ اساسنامه سازمان مذکورعبارتند از:
- اداره امور بورس
- ایجاد تسهیلات جهت خرید و فروش انواع سهام، اوراق قرضه و سایر اوراق بهادار
- اعلام نرخهای اوراق بهاداردر بورس تهران
مراقبت در حسن جریان اموروروابط بین کارگزاران و مشتریان
- تنظیم رواط کارگزاران با یکدیگرو تسهیل مبادله اطلاعات بین آنان با توجه به لزوم حفظ اسرار مشتریان
- نظارت برمیزان حق العمل دریافتی کارگزاران از مشتریان درازای خدماتی که برای آنان انجام می دهندوتوصیه های لازم نسبت به روش های ارزیابی و محاسبه حق العمل مزبور و تجدید نظر در میزان آن
محاسبه حق العمل مزبور و تجدید نظر در میزان آن
- همانگونه که ملاحظه می شود کشور ایران روش دولتی بورس مورد پذیرش قرار گرفته است
۲. فرابورس ایران که در انجا همسهامشرکتهایی که بنا به دلایلی موفق به پذیرش در بورس اوراق بهادار تهران نمی شوند مورد داد و ستد قرار می گیرد.
فرابورس ایران یک بازار فرابورس در ایران است. این بازار تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار محسوب میشود که به منظور توسعه صدور و مبادله ابزارهای مالی و پوشش خلاءهای ناشی از نداشتن دسترسی بخش عمدهای از صاحبان صنایع به بازار سرمایه تشکیل شده است.
محرومیت طیف وسیعی از بنگاههای اقتصادی از تامین مالی در بازار سرمایه و وابستگی شرکتهای دولتی یا خصوصی به تامین مالی از طریق سهامداران عمده یا اخذ تسهیلات از شبکه بانکی منشاء ایجاد این بازار اوراق بهادار جدید به حساب میآید
۳. بورس کالای ایران که در ان انواع کالاها مانند محصولات پتروشیمی، فلزات، محصولات کشاورزی و … خرید و فروش می شود.
بورس کالا در بسیاری از کشور های جهان مرسوم است. در کل دنیا بازار منظمی است که در آن کالاهای معینی مورد معامله قرار می گیرد. مانندبورس طلای نیویورک یا بورس پشم استرالیا.
۴. و در نهایت بورس انرزی که به تازگی تاسیس شده و قرار است در ان حامل های انرزی با محصولات برق، به عنوان یکی از مهمترین حامل های انرزی، خرید و فروش شود.
بورس انرژی بازاری است که در آن هر کالایی که پایه انرژی داشته باشد، قابلیت معامله دارد. بنابراین، این بورس به نوعی دومین بازار کالای متشکل کشور محسوب می¬شود. دارایی¬های قابل معامله در این بازار هم شامل دارایی های فیزیکی و هم شامل دارایی¬های مالی از قبیل ابزارهای مشتقه مبتنی بر انرژی خواهد بود.
بورس انرژی بازاری است که در آن هر کالایی که پایه انرژی داشته باشد، قابلیت معامله دارد. بنابراین، این بورس به نوعی دومین بازار کالای متشکل کشور محسوب می شود. دارایی های قابل معامله در این بازار هم شامل دارایی های فیزیکی و هم شامل دارایی های مالی از قبیل ابزارهای مشتقه مبتنی بر انرژی خواهد بود.
بنابراین امکان معامله نفت، گاز، بنزین، نفت کوره، برق و نیز ابزارهای مشتقه مبتنی بر آن ها(شامل اوراق سلف موازی) در این بازار وجود دارد. این مهم با توجه به ویژگی های کشور و برخورداری از منابع غنی انرژی اهمیت زیادی دارد خصوصاً آنکه یکی از کارکردهای مهم این بورس موضوع صادرات و فروش انرژی به کشورهای همسایه است که بحثکشف قیمت در آن اهمیت زیادی دارد.
بنابراین معاملات بر مبنای ارزهای گوناگون نیز در این بازار در آینده قابل تصور است.
گسترش ابزارهای متنوع مالی و فعالیت های اطلاع رسانی موجب شده تعداد سهامداران در طی سالهای اخیر رشد نماید.