دلیل جذابیت بازار خودروی ایران برای «آمریکایی» ها چیست؟
با وجودی که ایران خودرو به دنبال شریک جدید می گردد، اما پژو همچنان پای ثابت این رفاقت باقی خواهد ماند. اسب ایرانی این بار میخ خود را حسابی محکم کوبیده است تا مبادا یار فرانسوی بار دیگر هوس رفتن کند. اما با این حال هنوز هم فرانسوی ها نگران هستند و معتقدند که یانکی ها بر سر آنها کلاه گذاشته اند. آنها می گویند آمریکایی ها ما را تحریم کردند تا جای ما را در «جاده مخصوص» ایران بگیرند.
اواخر دهه ۶۰ شمسی بود. ایران خودرو، فرزند ارشد صنعت خودروسازی ایران به دنبال شریکی برای خود می گشت تا مبادا از تنهایی به جای خودرو، بیل تولید کند! تویوتای ژاپن، رنوی فرانسه و پژوی معروف سه گزینه ای بودند که ایران خودرو می بایست از بین آنها شریک خود را پیدا می کرد. پژوی فرانسه هم در منطقه به دنبال بازاری بی دردسر و دارای پتانسیل بود. در آن زمان گرچه پژو به بازار خودروی ترکیه چشم دوخته بود اما در نهایت به جاده مخصوص ایران آمد.
به گزارشافکارنیوز؛ در نهایت از سال ۶۹ مونتاژ و تولید انواع مدل های پژو در شرکت ایران خودرو آغاز شد. رابطه این دو در طی سالیان سال فراز و فرودهای زیادی داشت. ایران خودرویی ها چندان از رفتارهای پژو راضی نبودند و پژویی ها هم از آنها. نتیجه آن شد که شیر فرانسوی در اقدامی مخفیانه، یار آمریکایی را برای خود انتخاب کرد. ناگهان خبر رسید که این «فرانسوی بیوفا» با یک آمریکایی شیک و مشهور رابطه آغاز کرده است. همین کافی بود تا رابطه چندین ساله «اسب ایرانی» و «شیر فرانسوی» در آستانه فروپاشی قرار بگیرد.
پژو اگرچه روزگار خوشی را در ایران میگذراند و بیآنکه کوچکترین سرمایهگذاری انجام دهد محصولات قدیمیاش را به فروش میرساند، اما نتوانست در مقابل وعده حضور در بازار آمریکا خود را نگه دارد و همین شد که خودروساز فرانسوی ناگهان از ایران رفت. پژو هر چند توضیحی بابت جداییاش نداد و ناگهان رفت اما دیگر همه فهمیده بودند که چه کسی زندگی ۲۴ساله این دو را به هم ریخت؛ بله! همه میدانستند آن که موجبات جدایی ایرانخودرو و پژو را فراهم کرد و با وعده و وعیدهایش، قاپ پژو را دزدید، کسی نبود جز همان «دوست آمریکایی».
با جدا شدن پژو، ایرانخودرو ضربه سختی خورد زیرا نه آمادگی لازم را برای این جدایی داشت و نه تحریمهای بینالمللی اجازه میداد شریکی معتبر و به اصطلاح کاردرست را جایگزین پژو کند. از همین رو کار برای بزرگترین خودروساز ایران حسابی سخت شد و از آنجا که بیشتر محصولاتش را خودروهای پژو تشکیل میداد افت شدیدی را در تیراژ تجربه کرد.
اما پژو درحالی ژنرال آمریکایی را ترجیح داده بود که خبر نداشت که یک سال و نیم بعد، همان «جنرال موتورز» می خواهد که اسب ایران خودرو را در فهرست یاران خود قرار دهد.
فرانسوی ها خود کاشف بازگشت آمریکایی ها به ایران بودند. در زمستان سال گذشته، روزنامه فرانسوی فیگارو مدعی شد که نمایندگان جنرالموتورز آمریکا رفت و آمدهایی به کیلومتر ۱۴ جاده مخصوص داشته و نهتنها بابت همکاری مشترک با ایرانخودرو ابراز تمایل کرده، بلکه حتی خواستار خرید بخشی از سهام این شرکت شدهاند. به ادعای فیگارو، توافق هستهای ایران و غرب در ژنو، این فرصت را به جنرالموتورز و ایرانخودرو داده تا شراکت با یکدیگر را تجربه کنند و اولی از بازار بزرگ دومی بهره ببرد و دومی هم از تکنولوژی و دانش فنی اولی.
علاوه بر ادعای فیگارو، مدتی پیش همزمان با مذاکرات ایرانخودرو و پژو نیز باز هم خبر مذاکرات خودروساز ایرانی با غول خودروسازی آمریکا در «جاده مخصوص» پیچیده و حالا خیلیها معتقدند «جنرالموتورز» شریک آینده ایرانخودرو است. این شرکت که چند سال پیش ورشکسته شد و با کمک دولت به میدان رقابت بازگشت، در حال حاضر بزرگترین خودروساز دنیا به حساب میآید و قبل از انقلاب نیز با صنعت خودرو ایران همکاریهایی داشته است.
آیا آمریکایی ها به ایران می آیند؟
آنطور که هاشم یکهزارع مدیرعامل ایرانخودرو تصمیم دارد تا در کنار پژو یک شریک معتبر و گردنکلفت دیگر را نیز برای خود دست و پا کند تا به وقت حاجت درنماند و تجربه تلخ رفتن پژو دوباره تکرار نشود. پژو اوایل سال ۲۰۱۲ و پس از آنکه بخشی از سهامش به جنرالموتورز واگذار شد، به رابطهاش با ایرانخودرو پایان داد، بی آنکه به تعهدات خود پایبند باشد. گفته میشد جنرالموتورزیها عامل جدایی پژو از ایرانخودرو بودهاند، چه آنکه بر سر تحریم ایران از سوی پژو، با این شرکت فرانسوی به توافق رسیده و در عوض وعده داده بودند که مقدمات حضور پژوییها را در بازار آمریکا فراهم
کنند.
اما شریک جدید ایرانخودرو کیست؟ کیست که میخواهد دست در دست بزرگترین خودروساز ایران بگذارد و هووی پژو شود؟ آنطور که مدیرعامل ایرانخودرو در گفتوگو با رسانهها تاکید کرده، این شرکت رقیبی قدرتمند در حد و اندازههای پژو و حتی شاید برتر از آن را در نظر گرفته و میخواهد با این کار به پژو بفهماند که دیگر این خودروساز فرانسوی تنها شریک استراتژیک ایرانخودرو نیست و نمیتواند رفتاری مانند گذشته با ایرانیها داشته باشد. ایرانخودروییها پاسخ روشنی به این پرسش نداده و تنها به گفتن این جمله که «شریک جدید، معتبر و قدرتمند است»، اکتفا کردهاند، اما از گوشه و
کنار و از میان گفتههای منابع آگاه، میتوان در این مورد حدسهایی نزدیک به واقعیت زد. بر اساس گمانهزنیها، خودروسازانی مانند بنز، جنرالموتورز، فورد، فیات و فولکسواگن جدیترین گزینهها برای آمدن به کیلومتر ۱۴ جاده مخصوص به شمار میروند که گویا «بنز» محتملترینشان است.
احمد نعمت بخش، دبیر انجمن خودروسازان می گوید: «من اطلاعات جزئی از مذاکرات کارخانه های خودروسازی ندارم. اما آنچه مسلم است این است که با برداشتن هرچه زودتر تحریم ها، ما برای خودروهای جدید به مناقصه می رویم. ممکن است با یک شرکت آمریکایی، کره ای یا ژاپنی و هرکدام که امتیاز بیشتری به ما بدهند در مناقصه، با او قرارداد ببندیم.»
چرا بازار خودروی ایران برای آمریکایی ها جذاب است؟
با وجودی که ایران خودرو به دنبال شریک جدید می گردد، اما پژو همچنان پای ثابت این رفاقت باقی خواهد ماند. اسب ایرانی این بار میخ خود را حسابی محکم کوبیده است تا مبادا یار فرانسوی بار دیگر هوس رفتن کند. اما با این حال هنوز هم فرانسوی ها نگران هستند و معتقدند که یانکی ها بر سر آنها کلاه گذاشته اند. آنها می گویند آمریکایی ها ما را تحریم کردند تا جای ما را در «جاده مخصوص» ایران بگیرند.
به نظر می رسد سر صنعت خودروی ایران حسابی دعواست. کره ای ها و اروپایی ها دستشان به خاطر تحریم ها بسته است، خود خودروسازان ایرانی هم آنطور که نعمت بخش می گوید، منتظر لغو تحریم ها هستند و آمریکایی ها هم آنطور که بویش به مشام می رسد برای بازار ایران دورخیز برداشته اند. اما در این میان مشتریان ایرانی کاملا از این بازار ناراضی هستند و شاید کمتر کسی فکر می کرد کارخانه ای مثل جنرال موتورز یا بنز، به دنبال صنعت خودروی ایران اینگونه بدود!
ما در دنیا ظرفیت تولید مازاد داریم. سرانه خودرو در ایران در حال حاضر بالا نیست و هر ۵نفر ایرانی، ۱خودرو دارند. از سویی دیگر نیاز به خودرو بالاست. در این شرایط خودروسازان خارجی به دنبال بازار می گردند. آنها بازار قابل توحهی را در ایران پیدا کرده اند و به دنبال آن هستند تا با خودروسازان ایرانی قرارداد ببندند.