برق گرفتگی قبضها در راه است؟
به گزارش افکار نیوز به نقل از تهران امروز، خبرها را كه زير و رو كنيد ديگر اثري از گاز گرفتگي قبوض و بالا بودن بهاي گاز و حرف و حديث بر سر يارانههاي گاز نميبينيد.
قبضهای گاز فعلا جا خالی دادهاند و منتظر ورود بازیگر جدید به میدان هستند. کم کم قبضهای برق از راه میرسند تابستانها دوره برق است و زمستانها دوره گاز. قبضهای گاز زمستان رنگ از رخسار میپراند و قبضهای برق تابستان. این بازی پیش از هدفمندی یارانهها با قواعد دیگری اجرا میشد.
تابستانها برق بود که بحران قطعی داشت و زمستانها گاز. تابستانها توصیهها بر صرفهجویی در مصرف برق بود و زمستانها بر مصرف گاز. مرغ عروسی و عزای برق و گاز هم صنایعی بودند که تابستانها باید به نفع بخش خانگی برق را هبه میکردند و زمستانها به نفع بخش خانگی گاز را میبخشیدند و سوخت جایگزین مصرف میکردند.
وقتی بحران گرمای هوا در تابستان گذشته بالا گرفت و حتی روزهایی چند، پایتخت را به دلیل کمبود برق به تعطیلی کشید، مسئولان درباره پایین بودن شدید بهای برق در ایران صحبت میکردند این در حالی بود که همان زمان قبضهای برق در برخی استانها نجومی صادر شده بود و نگرانیها از آینده طرح افزایش قیمت برق بالا گرفته بود. طرح هدفمندی یارانهها با همه فراز و نشیبهایش در ۲۸ آذر ماه سال ۱۳۸۹ به مرحله اجرا درآمد و ۴۰ هزار و ۵۰۰ تومانی که هر ماه در حسابهای مردم جا خوش میکرد در ماههای اول اجرای طرح هدفمندی بیشتر سهم گاز میشد تا برق و اعتراضات متوجه بهای گاز بود و برق چندان
طرفداری در میان صحبتهایی که به گوش میرسید نداشت.
حمید رضا کاتوزیان رئیس کمیسیون انرژی مجلس که پیش از این بارها درباره بالا بودن تعرفههای گاز هشدار داده بود و از فشار گازبها بر اقشار مختلف مردم صحبت کرده بود این بار پانزده روز مانده به فصل گرما اعلام کرد که قبضهای برق ۴ تا ۵ برابر رشد خواهد کرد و قبضهای برق فشاری مضاعف را به مردم تحمیل خواهد کرد. دوران برق از راه رسیده بود.
گازیها در سایه برق نفس راحتی میکشند و برخی کارشناسان نیز چنین تحلیل میکنند که این از نارسایی سبد انرژی ایران است که در فصل سرما بر گاز متمرکز میشود و در فصل گرما بر برق و سبد انرژی به نحوی طراحی نشده است که حاملهای مختلف انرژی در همه دورهها در دسترس مردم باشند. هر چند بحثبر سر چهار تا پنج برابر شدن قبضها به گوش میرسد اما حسن منصوری مدیرکل دفتر تولید شرکت توانیر معتقد است که حجم افزایش بهای قبضها در صورتی که رعایت مصرف از جانب مردم صورت گیرد اصلا به این حد و اندازه نخواهد بود و شاید بین ۱.۵ تا ۲ برابر قیمت قبضهای صادره افزایش یابد. باز هم هشدار وزارت
نیرو در آستانه فصل تابستان از تمامی مردم خواسته است در مصرف برق و آب صرفهجویی کنند و این وزارتخانه را در ارائه خدمات بهتر با کاهش مصرف خود یاری دهند. تاکنون همواره وقتی مصرف بالا میرفت صحبت بر سر آن بود که پایین بودن تعرفه هاست که بحران ساز میشود و حتی معاون وزیر نیرو در امور برق سال گذشته بارها وبارها تاکید کرد ایران ارزانترین برق خانگی را در اختیار مصرف کنندگان قرار میدهد.
موضوعی که بعدها با اعلام قیمت برق خانگی در کشورهای مختلف کمی در صحت آن تردید شد، اما امسال وضعیت به گونهای دیگر است. تعرفههای برق در سایه قانون هدفمندی یارانهها افزایش یافته است و طبیعی است همان طور که قبلا پیشبینی میشد افزایش بهای برق، حجم مصرف را کاهش دهد و نیازی به صرفهجویی و دعوت از مردم برای کنترل مصرف و… نباشد. سالها میگفتند اهرم قیمت میتواند بهینهسازی مصرف در ایران را محقق کند اما گویا هنوز این نگرانی در دل مسئولان وجود دارد که حتی با بالا بودن میزان قیمت نیز، حجم مصرف کنترل شود. این اطلاعیه را از دو منظر میتوان مورد بررسی قرار داد. شاید
این اطلاعیه از یک سو با هدف دعوت مردم برای کنترل مصرف با هدف جلوگیری از صدور قبضهای نجومی صورت گرفته است.
به عبارت دیگر مسئولان قصد دارند با صدور چنین اطلاعیههایی مردم را متوجه حساسیت مصرف بالای برق نمایند و با فراخواندن آنها به صرفهجویی شرایطی را به وجود آورند که تابستان برای مقامات وزارت نیرو سهلتر بگذرد و از سوی دیگر نیز میتوان چنین تحلیل کرد که پایین بودن راندمان وسایل سرمایشی در ایران و وضعیت دمای هوا نشان دهنده آن است که اهرم قیمت در روزهای اوج گرما کارکرد خود را از دست بدهد و قیمت برق نیز نتواند مقابل سیل مصرف ایستادگی نماید.
حسن منصوری، مدیرکل دفتر تولید توانیر، در جواب این پرسش که کدام گزینه در این میان از قدرت بالاتری برخوردار است، گفت: آثار صرفهجویی همین حالا قابل رویت است. بررسی وضعیت مصرف برق در حال حاضر نسبت به مدت مشابه سال قبل نشان دهنده کاهش حجم مصرف این حامل انرژی است. در حالی که سال گذشته میزان افزایش مصرف برق در حدود ۱۰ درصد برآورد میشد. امسال میزان افزایش مصرف تا حد زیادی کنترل شده است و حجم افزایش مصرف در حدود ۴ درصد برآورد میشود.
او هشدارها برای کاهش مصرف انرژی را نه به دلیل کمبود برق، بلکه با هدف صرفهجویی دانست و گفت: از یکسو رشد مصرف برق کنترل شده است و کاهش ۶ درصدی در رشد مصرف را باید بسیار قابل توجه دانست و از سوی دیگر با همه مشکلات و تنگناهایی که وزارت نیرو در سال گذشته با آن مواجه بود توانسته است میزان تولید برق را افزایش دهد. منصوری در توضیح این مطلب افزود: در حقیقت در پیک مصرف برق ما با ورود ۴۰۰۰ مگاوات نیروگاه جدید به مدار مواجه خواهیم بود و از سوی دیگر میزان تولید در نیروگاهها قدیمی را نیز با اصلاحاتی که روی پره کمپرسورها انجام دادهایم و بهینهسازیهای صورت گرفته افزایش
دادهایم به عنوان مثال میزان تولید برق در نیروگاه بندر عباس از ۹۵۰ مگاوات به ۱۰۵۰ مگاوات رسیده و در همین نیروگاه قدیمی رامین نیز حجم تولید از ۱۵۵۰ به ۱۷۰۰ مگاوات افزایش یافته است.
او برق گرفتگی قبوض را دور از ذهن خواند و گفت: کار خوبی که انجام شده رد شیوه محاسبه قبوض برق، به سود مصرف کنندگان است. در گذشته قیمت تصاعدی برق از ابتدا تصاعدی حساب میشد اما در حال حاضر و با توجه به افزایش تعرفهها قیمت تصاعدی از پایه مورد محاسبه قرار نمیگیرد بلکه تا صد کیلووات اول مصرف به عنوان مثال به قیمت ۲۷ تومان محاسبه میشود و از ۱۰۰ تا ۲۰۰ به قیمت ۳۵ تومان و… این وضعیت سبب میشود که پول قبضها چندان بالا نباشد. برق گرفتگی در راه است وزیر نیرو اعلام کرده است تعرفه برق در ماههای گرم سال تغییری نکرده و قبضها بر اساس تعرفه قبلی صادر میشود. او اینها را
در جواب سخنان کسانی گفته است که میگویند قیمت برق ۴ تا ۵ برابر میشود. هر چند گفته میشود تعرفه برق تغییری نکرده است اما باید توجه داشت با ورود به فصل گرما میزان مصرف تغییرات چشمگیری را تجربه خواهد کرد و با توجه به پلکانی بودن قیمت برق در قبضها و تفاوت بهای برق مصرفی در هر پله ۱۰۰ مگاواتی مصرف میتوان انتظار افزایش قابل توجه بهای برق را داشت.
گفتههای معاون وزیر نیرو در امور برق نشان میدهد میزان قیمت برق ناشی از مصرف کولرهای آبی استاندارد در هر ماه با احتساب استفاده روزانه ۵ تا ۶ ساعت حدود ۱۴ هزار تومان در ماه خواهد بود. این در حالی است که بسیاری از کولرهای آبی فاقد رده الف مصرف انرژی هستند. برآوردها نشان میدهد ۱۶ میلیون دستگاه کولر آبی در ایران وجود دارد. به فرض آن که ساعات استفاده از این کولرها را همان ساعات اعلامی معاون وزیر نیرو یعنی در حدود ۶ تا۷ساعت در نظر بگیریم، کولرهای آبی در هر ماه برای مصرف کنندگان ۲۲۴ میلیارد تومان هزینه و برای وزارت نیرو نیز به همین میزان درآمد خواهند داشت. اما این همه
ماجرا نیست. طی سالهای اخیر واردات گسترده کولرهای گازی به کشور بسیاری از مصرفکنندگان را بر آن داشت تا از این وسیله سرمایشی در فصول گرم تابستان استفاده کنند.
اغلب این کولرها به گفته مقامات دولتی فاقد استانداردهای لازم بوده و پرمصرف تلقی میشوند. هر چند بارها و بارها توضیح غیر استاندارد بودن این وسایل گرمایشی اعلام شده است اما هنوز معلوم نیست علت ورود پر تعداد این کولرها به بازار چیست و متولیان امور با کدام توجیه شرایط واردات را فراهم میکنند؟ بررسیها نشان میدهد ۵ میلیون کولر گازی در کشور وجود داد و به گفته محمد بهزاد اگر زمان استفاده از این کولرها با زمان استفاده از کولرهای آبی برابر باشد هزینه استفاده از آنها ماهانه ۸۴ هزار تومان خواهد بود. به این ترتیب اگر همچون سالهای قبل ۵ میلیون دستگاه کولر گازی مورد
استفاده قرار گیرد هزینه استفاده از این تعداد کولر در هر ماه ۴۲۰ میلیارد تومان خواهد بود که رقمی بسیار قابل توجه است. وزارت نیرو در ۵ ماه اول اجرای هدفمندی یارانهها ۲۰۰۰ میلیارد تومان درآمد از صنعت برق کسب کرد که هزار میلیارد تومان آن به سازمان هدفمندی یارانهها واریز شد و بقیه صرف توسعه صنعت برق شده است.
وزير نيرو ميگويد بهزودي وزارت متبوعش مانند وزارت ارتباطات و فنآوري اطلاعات از يك وزارتخانه خدماتي به وزارتخانهاي پولساز و اقتصادي تبديل خواهد شد. اين تغيير شكل نيز بدون ترديد در اثر افزايش قابل توجه درآمد از محل فروش آب و برق است. اما بايد توجه داشت در اين ميان اتخاذ برنامهاي دقيق براي توليد و ورود وسايل استاندارد مصرفكننده برق و آب ضرورتي انكارناپذير است كه بايد بيش از پيش مورد توجه قرار گيرد. هر چند اين روزها روزهاي پرپولي براي صنعت برق بوده است اما وزارت نيرو حدود ۸ هزار ميليارد تومان به فعالان بخشخصوصي اين صنعت بدهي دارد و تا از زير بار سنگين اين بدهي
خلاص نشود نميتواند اميدوار به بيرون آمدن از زير سايه بحران باشد بخصوص كه فعالان بخش خصوصي صنعت برق معتقدند اين بدهي سنگين در روند فعاليت صنعت برق معضلاتي را ايجاد كرده است كه در آيندهاي نزديك خود را نشان خواهد داد. آيا روزهاي سخت تري با توجه به تب گرما كه روزبهروز بالاتر ميرود هم براي دست اندركاران صنعت برق و هم براي مشتركان در راه است؟