برگ برنده ایران در برابر سقوط قیمت نفت در دستان کیست؟
صنایع پتروشیمی ایران به زودی کار توسعه خود را آغاز خواهد کرد. این صنایع در زمان انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۰ به ۵میلیون تن در سال رسیده بود بعد از انقلاب و در جریان هشت سال جنگ تحمیلی، وارد دوران رکود خود شد. اما با این حال پس از اتمام جنگ در زمان ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی این صنایع زنده شد و در دوران سید محمد خاتمی، رییس جمهور اصلاح طلب ایران، به اوج خود رسید.
با سقوط آزاد قیمت نفت، کشورهای غنی از نفت که وابسته به صادرات نفت هستند، در درآمدهای پیش بینی شده خود در بودجه های انقباضی خود در سال آینده تجدیدنظر کرده اند و کاهش هزینه ها را در دستور کار خود قرار داده اند.
به گزارشافکارنیوزبه نقل از المانیتور؛ ایران به عنوان یکی از دارندگان برتر انرژی در جهان از این قاعده مستثنی نیست. مقامات می گویند که از کاهش سود ۱۰۰میلیارد دلاری ناشی از کاهش قیمت نفت رنج می برند.
درحالیکه پیش از این ایران از تحریم های غرب بر سر برنامه هسته ای ضربه دیده بود اکنون روحانی با فشارهای جدید ناشی از کاهش قیمت نفت روبرو شده است. در بودجه پیشنهادی سال آینده، دولت قیمت نفت را هر بشکه ۷۲دلار در نظر گرفته بود اما با ادامه سقوط قیمت نفت این رقم به بشکه ای ۴۰دلار رسید. این درحالیست که بودجه سال قبل قیمت نفت با بشکه ای ۱۰۰دلاربسته شده بود.
با اینحال عربستان سعودی به عنوان بزرگترین تولیدکننده نفت در جهان و یکی دیگر از اعضای اوپک، اعتراف کرده اند که با سقوط آزاد قیمت نفت، ریاض را با بزرگترین کسری بودجه از سال ۲۰۱۱ روبرو خواهد ساخت. بسیاری در ایران عربستان سعودی را متهم می کنند که در همدستی با غرب با پایین نگه داشتن قیمت نفت، قصد فشار بیشتر بر تهران را دارد.
برای سال ها رهبران تهران از کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی صحبت می کردند اما به نظر می رسد کشور علیرغم کاهش وابستگی به دلارهای نفتی و افزایش فروش محصولات نفتی به خارج از کشور، فاصله زیادی تا تحقق رویای خود دارد. طبق آمارگمرک ایران، صادرات مواد غیرنفتی در هشت ماهه نخست سال جاری، به ۳۵میلیارد دلار افزایش یافته است. این رقم نشان دهنده رشد ۲۰درصدی در مدت مشابه سال گذشته است. اما آنطور که نامدار زنگنه، وزیر نفت ایران ادعا کردهاست حتی اگر قیمت نفت به بشکه ای ۲۵دلار نیز برسد صنعت نفت کشور قادر به ادامه راه خود خواهد بود.
تهران اخیرا پنجاهمین سالگرد تاسیس شرکت ملی صنایع پتروشیمی را جشن گرفت. سابقه تاسیس پتروشیمی در ایران به سال ۱۹۶۴ باز می گردد.
صنایع پتروشیمی ایران به زودی کار توسعه خود را آغاز خواهد کرد. این صنایع در زمان انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۰ به ۵میلیون تن در سال رسیده بود بعد از انقلاب و در جریان هشت سال جنگ تحمیلی، وارد دوران رکود خود شد. اما با این حال پس از اتمام جنگ در زمان ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی این صنایع زنده شد و در دوران سید محمد خاتمی، رییس جمهور اصلاح طلب ایران، به اوج خود رسید.
زنگنه در کنفرانس نیم قرن صنعت پتروشیمی ایران ضمن انتقاد از دولت محمود احمدی نژاد گفت که توقف سرمایه گذاری ها در زمان ریاست جمهوری او در نتیجه «سوء مدیریت ها و نه تحریم ها» بوده است.
اما به دنبال توافق ژنو و تعلیق تحریم بخش پتروشیمی، صادرات کالاهای پتروشیمی که دومین منبع درآمدی ایران است، افزایش شدیدی را شاهد بود.
به گفته عباس شاری مقدم، معاون وزیر نفت، پتروشیمی ایران تصمیم دارد تا صادرات محصولات پتروشیمی را ۱۲میلیارد دلار در سال افزایش دهد. در طی ۹ماهه سال جاری، ۱۲میلیون تن محصولات پتروشیمی به ارزش ۹میلیارد دلار صادر شده است. این میزان کمی بیشتر از صادرات ۸میلیارد دلاری در مدت مشابه سال قبل است.
سعید رزمخواه، کارشناس ایران در صنعت نفت و پتروشیمی معتقد است: «ارزش صادرات محصولات پتروشیمی می تواند ۱۰ تا ۲۰درصد افزایش یابد.» او معتقد است که ایران با استفاده از صنعت پتروشیمی هم متواند درآمدهای خود را افزایش دهد و هم از وابستگی به درآمدهای نفتی بکاهد. به عقیده او: «تنوع محصولات، عرضه مواد اولیه به کارخانه ها و کارگاه های پایین دستی، ایجاد فرصت های شغلی و بازیابی درآمدهای ارزی اقتصاد کشور را در موقعیتی برجسته قرار داده است.»