بازی مافیای دخانیات!
چرا برخی سیگارها به راحتی قاچاق میشوند؟
آخرین بررسیهای انجام شده نشان میدهد که نزدیک به ۵۰ درصد از کل بازار دخانیات ایران را سیگارهای قاچاق تشکیل میدهند؛ اما نکته جالب اینجاست که بخش قابل توجهی از این سیگارهای قاچاق را سیگارهایی تشکیل میدهند که واردات آنها به کشور قانونی است.
به گزارش ايسنا، در شرايطي كه مصرف سيگار در كشور بين ۶۰ تا ۶۵ ميليارد نخ در سال برآورد ميشود، اطلس جهاني نشان داده كه فقط دو كشور در جهان هستند كه بازار سيگار آنها با بيش از ۵۰ درصد سيگارهاي قاچاق پر شده است و اين دو كشور نيز ايران و برمه هستند.
در همین حال آخرین اطلاعات منتشر شده از سوی شرکت دخانیات ایران حاکی از آن است که هماکنون سیگارهای قاچاق ۴۲ درصد، تولید داخل ۳۳ درصد، تولید مشارکتی ۱۶ درصد، واردات پنج درصد و عاملهای صنعتی چهار درصد در بازار سیگار کشور سهم دارند.
بنابراین با حسابی سرانگشتی میتوان نتیجه گرفت که اگر مصرف سیگار در ایران را حدود ۶۵ میلیارد نخ در نظر بگیریم، حدود ۲۸ میلیارد نخ آن از طریق قاچاق تامین شده است.
البته آمار فوق در خوشبینانهترین حالت اعلام شده است، زیرا به اعتقاد بسیاری از کارشناسان با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران و نزدیکی به کشورهایی مانند افغانستان و پاکستان، قاچاق سیگار به ایران بسیار بیشتر از مقداری است که اعلام میشود یا توسط دستگاههای مربوطه کشف میشود.
اما به غیر از سیگارهایی مانند مارلبورو که اصولا واردات آنها به کشور غیرقانونی است، بخش قابل توجهی از سیگارهای قاچاق شده به کشور سیگارهایی هستند که واردات آنها به کشور هیچ منعی نداشته و هماکنون نیز وارد کشور میشوند. از جمله میتوان به سیگار وینستون اشاره کرد که این محصول هماکنون با پرداخت عوارض به صورت قانونی وارد کشور میشود. اما نکته جالب اینجاست که این سیگار در کنار مارلبورو بیشترین سهم را در بین سیگارهای قاچاق شده به کشور دارد.
حال سوال اساسی اینجاست که چرا برندی که واردات آن به کشور هیچ مشکل قانونی ندارد به بازار ایران قاچاق میشود؟!
برخی از کارشناسان اعتقاد دارند که شرکتهای خارجی دخانی برای تحت فشار قرار دادن بازارهای هدف و وارد کردن آنها به تبعیت از برنامههایشان عمدا بخشی از سیگارهای تولید خود را به صورت قاچاق وارد این بازارها میکنند. از سوی دیگر حتی در صورت دخیل نبودن غولهای صنایع دخانی جهان در قاچاق سیگار، این سوال پیش میآید که چرا این شرکتها هیچ تلاشی برای مبارزه با قاچاق محصولاتشان نمیکنند؟!
بعضا شرکتهای صنایع دخانی با همکاری شرکتهای زیرپلهای و غیرقانونی در کشورهای همسایه بخشی از محصولاتشان را بدون پرداخت عوارض و قاچاق وارد بازار ایران میکنند و سپس از این طور استدلال میکنند که عوارض بالای واردات و همچنین نصب تصاویر هشدار دهنده بهداشتی روی پاکتهای سیگار باعثافزایش قاچاق سیگار شده و از این طریق تصمیمگیران داخلی را تحت فشار میگذارند.
پاسخ سوالات فوق هرچه باشد واضح است كه شركتهاي دخاني جهان هدفي جز سيطره بر بازار سيگار كشورهايي مانند ايران ندارند. در اين بين بايد ديد كه تصميمسازان داخلي چه تدبيري براي مقابله با مافياي جهاني دخانيات خواهد گرفت.