کاهش تورم در سایه بیپولی مردم!
بانک مرکزی گزارش تورم شهریور ماه را منتشر کرد و بر اساس شاخص قیمتهای ۱۲ گروه اصلی نرخ تورم در ۱۲ ماه منتهی به شهریورماه ۱۳۹۴ نسبت به ۱۲ ماه منتهی به شهریورماه ۱۳۹۳ معادل ۱/۱۵ درصد رشد داشت.
به گزارشافکارخبر، بانک مرکزی گزارش تورم شهریور ماه را منتشر کرد و بر اساس شاخص قیمتهای ۱۲ گروه اصلی نرخ تورم در ۱۲ ماه منتهی به شهریورماه ۱۳۹۴ نسبت به ۱۲ ماه منتهی به شهریورماه ۱۳۹۳ معادل ۱۵/۱ درصد رشد داشت.
به گزارش «جوان» کارشناسان بر این باورند کاهش شدید تقاضای مؤثر و بیبرنامه بودن دولت در حوزه اقتصاد باعثشده به خوبی نتوان از این فضا به نفع تولید استفاده کرد وکاهش نرخ تورم و شکافتن هسته سخت تورم مزیتی برای بخشهای مولد اقتصادی ایجاد نکرده با این حال بانکها و نرخ سود بانکی مانع جدی برای کاهش بیشتر نرخ تورم هستند.
بنابر این گزارش، بیشترین نقش افزایش قیمتها در بخش بهداشت و درمان، تفریح و امور فرهنگی و رستوران و هتل بوده است. این گروهها به ترتیب ۲۳/۳ درصد، ۱۸/۸ و ۱۶/۹ درصد افزایش داشتهاند اما در مقابل نرخ تورم در دخانیات ۴/۲ درصد منفی بوده است.
همچنین آمار تورم در دو گروه اختصاصی کالا و خدمات نسبت به ماه مشابه سال قبل ۸/۹ و ۱۵/۷ درصد رشد نشان میدهد که بیانگر افزایش تورم از سوی بخش خدمات در ماههای اخیر بوده و آهنگ افزایش قیمت کالا کندتر از بخش خدمات است.
به عبارت دیگر در فضای کنونی این آمار میتواند علامتی برای تعمیق رکود در بخش تولید باشد.
همچنین بر اساس نماگرهای بانک مرکزی آهنگ رشد تورم در ماههای اخیر کاهش داشته است و مسیر نزولی خود را آهسته اما پیوسته ادامه میدهد، به طوری که در شش ماهه اول امسال نرخ تورم به ترتیب در فروردین، اردیبهشت، خرداد، تیر، مرداد و شهریور برابر ۱۵/۵،۱۵/۵،۱۵/۶،۱۵/۶،۱۵/۴ و ۱۵/۱ درصد بوده است.
این در حالی است که پیش از این کارشناسان اقتصادی حامی دولت کاهش تورم را سخت عنوان و از آن به عنوان هسته سخت یاد کرده بودند که گذر از آن نیز برای کارشناسان دولتی تأمل برانگیز است. به عبارت دیگر کاهش خارج از تصور دولت تورم فعلی در سایه بیپولی مردم بود. نه تدبیر دولتی!
برخی کارشناسان منتقد درباره وضعیت فعلی اقتصاد بر این باورند کاهش نرخ تورم تا این اندازه به دلیل تعمیق رکود و کاهش شدید تقاضای مؤثر و بیبرنامه بودن دولت در حوزه اقتصادی است. فرشاد مؤمنی استاد دانشگاه علامه طباطبایی در این باره معتقد است: متأسفانه در دولت یازدهم بسیار تمایل دارند بگویند که اوضاع زیادی خوب است ولی رکود به قدری است که موجودی انبارها در بالاترین سطح خود در پنج سال اخیر قرار دارد.
مؤمنی ادامه میدهد: در شرایطی که کشور با بحران حاد در میان تولیدکنندگان روبه رو است، همین میزان تولید نیز فاقد تقاضای مؤثر است، بنابراین ایران در حال حاضر در شرایط بحران تقاضای مؤثر به سر میبرد.
این اقتصاددان با اشاره به نگاه غلط دولتمردان به برنامهریزی در اقتصاد گفت: در دوران وفور درآمدهای ارزی چه در دوران قبل انقلاب و چه بعد از انقلاب طوری درآمدهای ارزی را مصرف میکنیم که همه میگویند هر چه فریاد دارید، بر سر نفت بکشید و در دوران کاهش درآمد نفتی نیز میگوییم ما که پول نداریم، پس برای چه باید برنامه بریزیم.
مؤمنی با انتقاد از بالا بودن نرخ سود بانکها خاطرنشان کرد: کسانی که تورم را بهانه بالا بردن نرخ بهره کردند، الان که تورم یک سوم شده چه منطقی را بهانه میکنند؟ آنهایی که قدرت جریانسازی در ایران دارند و ما خیلی محترمانه و در کلیت به آنها غیرمولدها میگوییم، در سال ۹۱ موجی راه انداختند که تمام گرفتاریها در ایران به این دلیل است که نرخ بهره در شرایطی که تورم بالاست، پایین است و همان موقع در اوج آن بحران فشار آوردند و نرخ بهره را ۱۰ درصد بالا بردند.
مؤمنی بیان داشت: از نظر من این برخورد سهلانگارانه که زمان را از ما میگیرد و منابعمان را هدر میدهد، امروز نسبت به هر روز دیگر حتی در ربع قرن اخیر برایمان بیشتر مسئلهسازی میکند و امیدوارم همه ما در حد توان خود بتوانیم دولت را متقاعد کنیم که با این برخورد نرم و غیرشفاف در زمینه برنامهگریزی، کشور، راه به جایی نخواهد برد.
به گزارش «جوان» اما در مقابل این نظر گودرزی کارشناس اقتصادی بر این باور است که نه تنها کاهش نرخ تورم در این شرایط حاصل برنامهریزی دولتی نیست بلکه از تبعات بیبرنامه بودن دولت است.
وی با بیان اینکه اگر چه نرخ تورم در ماههای اخیر به دلیل کاهش تقاضا کم شده و انبارها پر از کالاست، افزود: ما با شرایط عجیب بیتدبیری مواجهیم و سرنوشت اقتصاد را به دست بانکها سپردهایم.
وی با بیان اینکه متأسفانه بانکها نیز حاضر به کاهش نرخ سود و تسهیلات نیستند، خاطر نشان میکند: در صورت تجدید نظر در کاهش نرخ سود و تزریق نشدن سرمایهها به بخش مولد وضعیت اقتصاد به مرحله بحرانی نزدیک میشود به نحوی که بخشهای مختلف تصمیمات خودسرانه خواهند گرفت و حتی ممکن است بانکها را مجبور به دخالت در بازارها بکند کما اینکه شنیدهها حکایت از آغاز خرید مسکن توسط بخش هایی از بازار پولی – بانکی دارد.
گودرزی با اشاره به سخنان وزیر اقتصاد مبنی بر غیرقابل توجیه بودن تولید با نرخ سود تسهیلات ۲۵ درصدی اضافه میکند: در ماههای آتی ما با پدیدههای جدیدی مواجه خواهیم بود که یا منجر به ضررهای سهامداران بانکی خواهد شد یا معاملات صوری برای رشد قیمتها افزایش خواهد یافت که نتیجه آن کاهش بیشتر تقاضای مؤثر کل خواهد بود.
وی با انتقاد از عملکرد دولت و بانک مرکزی ادامه داد: متأسفانه دولت همچنان دل به توافقات برجام و دسترسی به ارزهای خارجی بسته و به جای برنامهریزی و ساماندهی بازار پولی - بانکی به نفع تولید در حالت انتظار دلارهای خارج از کشور قرار دارد.
وی هشدار میدهد علائم کاهش نرخ تورم در این ماهها برای اقتصاد نشاطآور نیست و نشانه بارزی از خمودگی در بخشهای واقعی است.